NAM BẮC TRIỀU LÊ- MẠC DIỄN CA

Hậu Lê về cuối suy vong

Triều đình càng lúc mất lòng nhân dân

Mạc Đăng Dung đã nhanh chân

Lôi kéo vây cánh dần dần vào phe

Họ Mạc không chút e dè

Nắm hết triều chính, canh me tiếm quyền

Dân chúng nổi dậy triền miên

Đăng Dung tài giỏi dẹp yên mọi bề

Quyền lực thâu tóm hết về

Ý trời đã khiến nhà Lê suy tàn

Họ Mạc cướp lấy giang san

Truy cùng diệt tận hoàng thân Lê triều

Vây cánh họ vẫn còn nhiều

Khởi nghĩa chống lại Mạc triều nhiều nơi

Mạc Đăng Dung đánh tơi bời

Hậu Lê bí thế đi mời nhà Minh

Trịnh Ngung, Trịnh Ngang cầu Minh

Tuy nhiên đã bị nhà Minh chối từ

Lê Ý cố gắng trả thù

Nhưng cũng từ từ bị Mạc dẹp xong

Nguyễn Kim chạy xuống miền trong

Ông khôi phục lại một dòng Hậu Lê

Sau những ngày tháng lê thê

Cố tìm con cháu nhà Lê để phò

Lê Duy Ninh đang còn nhỏ

Ham chơi và chẳng biết lo cái gì

Nguyễn Kim tìm đến tức thì

Từ Ai Lao ông đã dẫn y trở về

Vì Ninh mang dòng họ Lê

Nguyễn Kim lợi dụng dễ bề khởi binh

Lê Duy Ninh được hiển vinh

Phút chốc đời mình đã được đổi thay

Lê Trang Tông được dựng ngay

Nguyễn Kim ngày ngày huấn luyện kháng binh

Thanh Hoá nơi đóng triều đình

Hậu Lê thành hình lực lượng Trung Hưng

Trịnh Kiểm thuở nhỏ bần cùng

Chuyên đi ăn trộm khắp vùng xứ Thanh

Thông minh, bản tính hiền lành

Hiếu thảo với mẹ, học hành giỏi dang

Khí khái trượng nghĩa dọc ngang

Tướng tá oai vệ thuộc hàng đại quan

Hiếu trung biết nghĩ chu toàn

Kiểm đã tập họp được quân theo nhiều

Nghe Nguyễn Kim dựng Lê Triều

Trịnh Kiểm dẫn nhiều quân lính đi theo

Nguyễn Kim đang lúc ngặt nghèo

Quân đội eo sèo nên chấp nhận ngay

Nhìn Kiểm, ông biết người hay

Nguyễn Kim tin tưởng giao ngay chức quyền

Công đầu Kiểm lập thường xuyên

Tài Kiểm khiến kẻ dưới quyền nể nang

Vua Lê cũng quý trọng chàng

Nên Kiểm dễ dàng thăng tiến rất nhanh

Lê, Mạc mở rộng chiến tranh

Hai miền Nam, Bắc tranh giành giang sơn

Nhà Mạc tuy thế mạnh hơn

Nhưng dân oán hờn những kẻ soán ngôi

Triều Mạc bắt đầu suy đồi

Lòng dân mất hết, vua tôi nghi ngờ

Nguyễn Kim chớp lấy thời cơ

Quân đội từng giờ đánh chiếm rộng ra

Mạc Đăng Dung tuổi đã già

Triều đình họ Mạc đang đà nguy vong

Ông cố tiến đánh vào trong

Nhất định phải dẹp cho xong Lê triều

Nguyễn Kim đã chiếm được nhiều

Nhưng chưa dám liều đánh đến Đông Đô

Lam Kinh tái dựng kinh đô

Hậu Lê tái lập cơ đồ từ đây

Quân Mạc tiến đến bao vây

Lực lượng hùng hậu đêm ngày tấn công

Từ ngoài họ bắn thần công

Cung tên, cơ thạch bắn không có ngừng

Mạc Đăng Dung rất anh hùng

Xông pha tên đạn vẫy vùng dọc ngang

Lam Kinh bị phá tan hoang

Vua Lê bàng hoàng phải chạy thoát thân

Nguyễn Kim cố vững tinh thần

Củng cố thế trận dần dần giải vây

Kim rằng tình thế nơi đây

Ai phá được giặc ơn này không quên

Trịnh Kiểm liều chết xông lên

Đại tướng vào giữa rừng tên giết thù

Voi trận dũng mãnh gầm rú

Đội quân cảm tử hết mình đánh nhau

Cỏ cây máu nhuộm đỏ ngầu

Người Việt chém giết với nhau kinh hoàng

Ruộng đồng, nhà cửa hoang tàn

Người chết la liệt ngổn ngang đầy đồng

Đầu rơi, máu chảy thành sông

Hai quân hết lòng giết chóc thảm thương

Quân Mạc tấn công nhiều đường

Nguyễn Kim thất thế tìm đường phá vây

Trịnh Kiểm đánh hết đông tây

Mạc Đăng Dung nhìn ngất ngây mến tài

Dung rằng có một không hai

Nhà Lê thật khó có ngày diệt xong

Đăng Dung lo lắng trong lòng

Quân Mạc thiệt hại rất đông con người

Trịnh Kiểm vẫn đánh ngược xuôi

Vòng vây phút cuối đã dần mở ra

Quân Mạc tạm thời rút ra

Lam Kinh thế là đã được giải vây

Mạc Đăng Dung buồn mấy ngày

Ông nghĩ Trịnh Kiểm tài hay quá chừng

Đúng là một bậc anh hùng

Không hề nao núng trước ngàn khó khăn

Đăng Dung buồn bã bỏ ăn

Lo lắng cơ nghiệp nhọc nhằn gầy lên

Họ Mạc sẽ khó vững bền

Trịnh Kiểm chắc sẽ dựng lên cơ đồ

Ông liền nghĩ đến mưu mô

Kế sách ly gián đánh vô Lê triều

Sau khi căn dặn nhiều điều

Hoạn quan Chấp Nhất được điều đi ngay

Dương Chấp Nhất tái mặt mày

Cúi đầu đến lạy vua Lê xin hàng

Nguyễn Kim nghĩ hẳn kế gian

Định giết nhưng Kiểm đã can từ từ

Chấp Nhất dáng vẻ lừ thừ

Bản tính chần chừ và rất nhát gan

Nhất buông những tiếng thở than

Rằng quân nhà Mạc giờ đang hết thời

Hắn cống hiến nhiều năm trời

Nhưng vẫn phải sống cuộc đời khổ đau

Suốt ngày chỉ có đánh nhau

Tương lai không biết ngày sau thế nào

Lòng người giờ cũng ngán ngao

Nhà Mạc hung bạo rồi đây sẽ tàn

Nguyễn Kim chưa tin vội vàng

Ông tạm chấp nhận cho hàng mà thôi

Sau khi Chấp Nhất ra rồi

Vua Lê cùng các bề tôi họp bàn

Kim rằng: trong lúc nguy nan

Đại tướng Trịnh Kiểm hiên ngang giết thù

Công lao liều mình cứu chủ

Bệ hạ định thưởng cho như thế nào?

Vua Lê chưa biết tính sao

Nguyễn Kim nói vào vài tiếng ngợi ca

Kim nói: nay giữa triều ca

Ai ai cũng thấy Kiểm là hùng anh

Quân Mạc vây hãm kinh thành

Trịnh Kiểm đã đánh tan tành một phen

Ơn này tôi nguyện đáp đền

Chút lòng gửi đến một trang anh hùng

Ngọc Bảo đức hạnh, công dung

Tôi xin gả nó đến cùng tướng quân

Chúng ta làm lễ kết thân

Một nhà trung thần phò tá vua Lê

Trịnh Kiểm vừa nghe thấy thế

Lòng vui như thể gặp cơn mưa rào

Cả triều rộ tiếng xì xào

Vua Lê cũng nói thêm vào vài câu

Rằng đại tướng có công đầu

Ta đây xin chúc một câu an lành

Hôn nhân ta sẽ tác thành

Hai nhà Trịnh , Nguyễn kết thành thông gia

Các khanh về chung một nhà

Đoàn kết một mối thật là quá hay

Hôn lễ phải tiến hành ngay

Ta sẽ ban thưởng cho ngay bạc vàng

Trịnh Kiểm vui vẻ hân hoan

Rằng tạ hoàng thượng đã ban lời vàng

Thần nguyện phò tá ngai vàng

Tận trung báo quốc không mang hai lòng

Xin tạ ân đức Quốc Công

Từ nay con nguyện chung lòng với cha

Vậy là lễ cưới diễn ra

Trịnh , Nguyễn từ đó một nhà với nhau

Mạc Đăng Dung rất buồn đau

Ông đã yêu cầu Chấp Nhất báo tin

Dương Chấp Nhất cho người rình

Tin tức, tình hình từ phía Nguyễn Kim

Thế nhưng mọi thứ im lìm

Chấp Nhất không tìm thêm được điều chi

Hậu Lê ổn định kinh kỳ

Nguyễn Kim lại kéo quân đi chiếm thành

Thanh thế lan rộng rất nhanh

Trịnh Kiểm trở thành một tướng lừng danh

Nhà Mạc phát động chiến tranh

Nguyễn Kính nhận lệnh tiến vào xứ Thanh

Vì muốn đánh nhanh thắng nhanh

Quân Mạc vội vã tiến hành tấn công

Ỷ vào uy thế quân đông

Nguyễn Kính quyết lòng bắt sống vua Lê

Nguyễn Kim mai phục tứ bề

Quân Mạc vào thế bị vây giữa rừng

Toàn quân buộc phải tạm dừng

Nguyễn Kính bị đứng trong vòng nguy nan

Kính phải rút chạy vội vàng

Quân Mạc hỗn loạn vỡ tan đội hình

Nguyễn Kính thu thập tàn binh

Tây Đô tiếp ứng viện binh thêm vào

Nguyễn Kính lại đắp luỹ cao

Ông ta chuẩn bị đánh vào Nguyễn Kim

Lần này Kính rất tự tin

Vì ông đã nắm nội tình Hậu Lê

Đại Quân tiếp tục đánh về

Nguyễn Kim, Trịnh Kiểm hai bề giáp công

Quân của Nguyễn Kính tuy đông

Nhưng mà đại bại bởi lòng kiêu căng

Quân Mạc lại bị đánh văng

Nguyễn Kính nhọc nhằn cố chạy thoát thân

Kính tái lập lại toàn quân

Trại được xây dựng ở gần bờ sông

Chiến thuyền tụ tập rất đông

Đang vào mùa lũ, trời giông, mưa nhiều

Nguyễn Kính lợi dụng nước triều

Ông cho thuyền chiến rất nhiều chở quân

Nguyễn Kim lơi lỏng chủ quan

Quân Mạc lặng lẽ tiến quân bất ngờ

Nguyễn Kim tháo chạy có cờ

Quân sỹ tan tác bơ vơ trong rừng

Nguyễn Kính truy kích không ngừng

Vua Lê băng rừng chạy đến Ai Lao

Nguyễn Kim, Trịnh Kiểm lao đao

Cha con cố gắng sang Lào tìm vua

Hậu Lê bị một trận thua

Lực lượng mất hết nên vua rất buồn

Nguyễn Kim phải cố lo toan

Ông ta tính toán dựa vào nhà Minh

Trịnh Duy Liêu đi một mình

Sứ thần được lệnh đi cầu vua Minh

Vượt qua một chuyến hải trình

Duy Ninh đã đến nhà Minh kêu cầu

Minh Thế Tông đã gật đầu

Binh hai mươi vạn bắt đầu ra quân

Mao Bá Ôn và Cửu Loan

Hai tướng nhận chỉ dẫn đoàn quân đi

Quân Minh áp sát biên thuỳ

Vua tôi nhà Mạc tức thì rất lo

Mạc Thái Tông vì quá sợ

Tâm bệnh bộc phát, bất ngờ tử vong

Mạc Đăng Dung quá đau lòng

Thượng Hoàng đưa cháu nối dòng lên ngôi

Mạc Hiến Tông ít tuổi đời

Triều chính rối bời trăm mối khó khăn

Vì lo đời sống muôn dân

Và sợ chinh chiến điêu tàn quê hương

Mạc Đăng Dung phải nhún nhường

Ông đã tự nén đau thương một mình

Đăng Dung phải tự trói mình

Ông dâng biểu đến nhà Minh xin hàng

Mục đích để tránh giặc sang

Nhà Mạc dễ dàng bình định miền nam

Nhà Minh chấp thuận Mạc hàng

Đăng Dung nhục quá nên mang bệnh tình

Sau nhiều ngày tự trách mình

Trong lòng ấm ức, tính tình trầm tư

Mạc Đăng Dung bị đột tử

Nhà Mạc từ từ chia phái chia phe

Nguyễn Kim từ Ai Lao về

Tận dụng cơ hội, Hậu Lê phục hồi

Quân đội củng cố xong rồi

Nguyễn Kim, Trịnh Kiểm thu hồi Nghệ An

Quân Mạc không thể chống ngăn

Hậu Lê mở xuống phía nam trải dài

Càng ngày càng nhiều đất đai

Nguyễn Kim trở lại đánh thành Tây Đô

Quân Mạc chạy khỏi Tây Đô

Hậu Lê cương thổ nam triều dựng xây

Nguyễn Kim thoả mãn ngất ngây

Công lao to lớn ngày càng tự cao

Ông thích nịnh nọt ngọt ngào

Những lời khen ngợi rót vào lỗ tai

Lời khuyên bị bỏ ra ngoài

Tuổi già đang muốn nghỉ ngơi an nhàn

Dương Chấp Nhất trước quy hàng

Trung với nhà Mạc, rắp tâm báo thù

Nhất hay bàn tán văn thơ

Rượu ngon, gái đẹp từng giờ bên Kim

Nguyễn Kim từ đó rất tin

Nghĩ rằng Chấp Nhất thật tình mến yêu

Trong lòng cảm thấy vui nhiều

Hội hè, tiệc rượu cả ngày xôn xao

Dương Chấp Nhất chuốc rượu vào

Thuốc độc đã được tẩm vào thức ăn

Việc xong, Chấp Nhất nhanh chân

Trong đêm bỏ trốn thoát thân một mình

Nguyễn Kim vẫn cứ đinh ninh

Vui say ca hát thoả mình mà ăn

Ai ngờ trúng độc ngã lăn

Nghĩ mình chắc chết, ông bàn giao ngay

Ấn Soái đã được trao tay

Trịnh Kiểm vâng lệnh nhận ngay binh quyền

Vua Lê phong chức cho liền

Đô uý Tiết sứ điện tiền tướng quân

Trịnh Kiểm thống lĩnh toàn quân

Mọi việc tự quyết không cần báo vua

Quyền lực Trịnh Kiểm ngang vua

Họ Trịnh làm Chúa bắt đầu từ đây

Cung vua Kiểm tiến hành xây

Vua Lê- Chúa Trịnh chung tay vương quyền

Đại Việt chia cách hai miền

Nam Lê, bắc Mạc tranh quyền với nhau

Trịnh Kiểm kêu gọi chư hầu

Anh hùng , hào kiệt bắt đầu theo đông

Quân đội mỗi lúc một đông

Ý đồ thống nhất non sông thành hình

Thanh Hoá là tổng hành dinh

Trịnh Kiểm lấy hết về mình chiến công

Nhà Mạc mâu thuẫn bên trong

Vua tôi mất lòng đấu đá chia phe

Triều đình kết cánh kéo bè

Trạng Trình dâng sớ diệt bè tham quan

Mạc Phúc Hải đã không làm

Từ đó triều Mạc quan tham lộng hành

Nguyễn Bỉnh Khiêm bỏ kinh thành

Ông về quê cũ ẩn mình sơn lâm

Nhà Mạc mất hết trung thần

Quân đội sa sút tinh thần các nơi

Mạc Phúc Hải chỉ ăn chơi

Quân Trịnh đã chiếm nhiều nơi dễ dàng

Quân Mạc có dấu hiệu tan

Vua Mạc Phúc Hải không màng quốc gia

Bỏ bê cơ nghiệp ông cha

Hoang dâm thác loạn thế là bệnh mang

Trải qua nhiều thuốc nhiều thang

Bệnh không có hết mà càng nặng thêm

Sau cùng ông chết trong đêm

Triều đình mâu thuẫn tăng thêm rất nhiều

Mạc Phúc Nguyên lên nắm triều

Chính sự có nhiều lộn xộn xảy ra

Phúc Nguyên bị lắm gièm pha

Có kẻ đang tính để mà tranh ngôi

Phúc Nguyên đành phải chạy thôi

Ông bỏ chính điện ra ngoài Thăng Long

Bắc triều đấu đá bên trong

Dân chúng mất lòng, hỗn loạn lung tung

Lê Bá Ly Phụng Quốc Công

Thái Tể hết lòng vì Mạc bao năm

Ông bị nhiều kẻ rất căm

Họ tìm cách hãm hại ông đủ đường

Bá Ly đơn độc vô phương

Ông đã tìm đường chạy đến vua Lê

Nhà Mạc sa sút nhiều bề

Trịnh Kiểm chuẩn bị đánh về Thăng Long

Sau cái chết Lê Trang Tông

Trịnh Kiểm dựng tiếp Trung Tông nối dòng

Ổn định chính sự vừa xong

Vua Lê phát động tấn công Bắc hà

Trịnh Kiểm viết bố cáo ra

Rằng nhà Mạc là những kẻ vong ân

Lê Thái Tổ trước vì dân

Kháng chiến vất vả đuổi quân Minh triều

Nhà Mạc được bổng lộc nhiều

Thế mà phản chúa làm điều bất trung

Tội này trời đất không dung

Trăm họ hãy cùng ta diệt chúng đi,..

Bố cáo lan nhanh tức thì

Ngọn cờ chính nghĩa một lòng phò Lê

Sơn Nam, Lê Bá Ly về

Tướng Vũ Văn Mật đánh về Tuyên Quang

Trịnh Kiểm thống lĩnh toàn đoàn

Kế hoạch chu toàn đánh chiếm Thăng Long

Quân Trịnh bắt đầu tấn công

Nguyễn Khái Khang đem rất đông quân hàng

Tây nam bị mất dễ dàng

Tuy nhiên Trịnh Kiểm vội vàng rút quân

Tây Đô, quân Trịnh trú chân

Vua Lê cũng đã dẫn quân đến cùng

Đại quân gấp rút tập trung

Trịnh Kiểm di chuyển đến vùng sông Thao

Từ An Lạc kiểm đánh vào

Tướng Mạc Kính Điển tiến vào giao tranh

Hai bên dàn trận rất nhanh

Quân Trịnh dũng mãnh đánh liều và hăng

Chiến trận càng lúc càng căng

Quân Mạc đã bị đánh văng nhiều lần

Mạc Kính Điển phải lui quân

Trịnh Kiểm truy đuổi đến gần Đông Kinh

Mạc Phúc Nguyên lo cho mình

Ông đã di chuyển triều đình chạy đi

Kim Thành tạm đóng kinh kỳ

Quân Mạc tức thì ly tán nhiều phương

Đông Kinh đã mở rộng đường

Trịnh Kiểm thừa thế chiếm luôn kinh thành

Tiệc khao quân được mở nhanh

Lê Bá Ly gặp Kiểm nhanh mở lời

Rằng đón hoàng đế về thôi

Hoàng Lê nhất thống lại ngôi trị vì

Kiểm rằng, tuy Mạc chạy đi

Nhưng lược lượng thì còn rất là đông

Tôi rất là hiểu ý ông

Tạm thời ta chưa được lòng nhân dân

Kiểm soạn tờ biểu phân trần

Vua Lê xem biểu mười phần hiểu ngay

Quân Nam triều rút đi ngay

Quân Mạc truy kích cả ngày lẫn đêm

Trịnh Kiểm lặng lẽ êm đềm

Ông đã cho ém phục binh hết rồi

Quân Mạc bị đánh tơi bời

Trịnh Kiểm thị sát các nơi xong về

Biện Thượng hành dinh dời về

Kiểm bàn tính chuyện tiến về phía nam

Hoá Châu là đất miền nam

Tướng Mạc trấn giữ nhiều năm nay rồi

Nguỵ Viêm Đoàn bá Hoàng Bôi

Trung thần nhà Mạc nhiều đời ở đây

Trịnh Kiểm đánh chiếm nơi này

Ý muốn sáp nhập về tay của mình

Hoàng Bôi đơn thế một mình

Nam triều huy động đại binh tiến vào

Hoàng Bôi không biết tính sao

Binh lực không có thể nào chống ngăn

Quyết tâm tử chiến không hàng

Quân Mạc bị giết ngổn ngang trong thành

Hoàng Bôi tử trận hùng anh

Hoá Châu trở thành đất của nhà Lê

Mạc Phúc Nguyên tức ê chề

Tướng Mạc Kính Điển phải về triều ngay

Vua Mạc ban chiếu ra ngay

Quân đội huy động lần này rất đông

Thuỷ bộ phối hợp tấn công

Quân Mạc dốc lòng đánh xuống xứ Thanh

Thọ quận công hành quân nhanh

Tiên phong thống lĩnh chiến thuyền vào nam

Cửa Thần Phù, Thọ đóng tạm

Đại quân chia làm hai mũi giáp công

Kim Sơn, tướng Thọ dựng đồn

Mạc Kính Điển đến ven sông Đại Lại

Trịnh Kiểm là một tướng tài

Ông ta không ngại quân mình ít hơn

Phục binh tại núi Kim Sơn

Thế trận chờ đón đánh quân Mạc vào

Thọ quận công ỷ tài cao

Thuyền chiến tiến vào sông lớn Kim Bôi

Chợ Ông Tập vừa đến rồi

Thọ vẫn còn ngồi xem múa, nghe ca

Thình lình pháo hiệu bắn ra

Quân Trịnh các ngả tấn công đoàn thuyền

Quân Mạc bị vỡ trận liền

Tiền quân bị cắt khỏi liền hậu quân

Trên bờ súng bắn rần rần

Voi chiến quân Trịnh bất thần tấn công

Hỗn chiến trên một khúc sông

Biết bao máu hồng tuôn đổ không ngưng

Thọ quận công quá hãi hùng

Ông ta phải nhảy xuống sông cứu mình

Nhiều tướng giỏi bị hy sinh

Rất nhiều xác lính phơi mình trên sông

Mạc Kính Điển hoảng trong lòng

Ông cố sức gồng chống trả không ngưng

Quân Trịnh bắn pháo không ngừng

Chiến thuyền phát hoả phừng phừng cháy lan

Mạc Kính Điển quá hoang mang

Ông thu gom đám quân tàn chạy đi

Quân Mạc tan chẳng còn gì

Kẻ thì bị bắt người thì trôi sông

Xác người la liệt đầy đồng

Quân Trịnh bắn súng thần công ăn mừng

Mạc Kính Điển chạy không ngừng

Vua Mạc biết vậy rưng rưng khóc ròng

Vua Lê niên hiệu Trung Tông

Qua đời đột ngột mà không có dòng

Trịnh Kiểm dựng Lê Anh Tông

Cháu gọi Lê Lợi bằng ông bốn đời

Lê Duy Bang tên đương thời

Nam triều dân chúng các nơi được lòng

Quân vừa khôi phục lại xong

Nhà Mạc lại nữa tấn công Nam triều

Mạc Kính Điển lại được điều

Quân Mạc dự liệu đánh vào Nghệ An

Phạm Quỳnh, Phạm Dao xuôi nam

Hai tướng tiến đến Nghệ An chiếm thành

Kính Điển tiến đánh xứ Thanh

Trịnh Kiểm tiến hành phòng thủ các nơi

Quân Mạc di chuyển xa xôi

Quân sỹ mệt mỏi đã dừng nghỉ chân

Thới Sơn và đất Nga Sơn

Quân Trịnh dựng những đại đồn áng binh

Mạc Kính Điển không dám khinh

Ông cho thị sát tình hình quân Nam

Trịnh Kiểm lặng lẽ âm thầm

Ông đã ngấm ngầm áp sát Kính Thiên

Quân Mạc bị chia cắt liền

Cánh quân của Mạc Kính Thiên vào tròng

Bất ngờ quân Trịnh tấn công

Kính Điển vào vòng tiến thoái lưỡng nan

Ông ta nhảy sông vội vàng

Quân Mạc bị đánh nát tan đội hình

Trịnh Kiểm kiểm soát tình hình

Quân Mạc bị làm tù binh rất nhiều

Trịnh Kiểm giả quân Mạc triều

Thuyền Mạc Kính Điển cắm nhiều cờ lên

Quân Trịnh từ tốn êm đềm

Họ đi thẳng đến Nghệ An âm thầm

Phạm Quỳnh, Phạm Dao hiểu lầm

Tưởng Mạc Kính Điển đang cầm quân đi

Hai tướng chẳng hề hoài nghi

Trên thuyền, quân Trịnh tức thì đánh ra

Quân Mạc cứ tưởng quân nhà

Trở tay không kịp thế là vỡ tan

Phạm Quỳnh, Phạm Dao nhanh chân

Hai tướng phải cố thoát thân khỏi thuyền

Một mạch chạy ra bắc liền

Quân Mạc phơi xác trận tiền rất đông

Nam triều khao thưởng quân công

Trịnh Kiểm dự định tấn công Bắc triều

Năm vạn quân đội Nam triều

Hành quân thẳng tiến đánh về Sơn Nam

Quân Mạc bị đánh vỡ tan

Khánh quận công bị bắt làm tù binh

Quân Nam ổn định dân tình

Họ luôn cúi mình giúp đỡ nhân dân

Cho nên rất được lòng dân

Nhà Mạc đã mất một phần Sơn Nam

Nguyễn Quyện ra cứu Sơn Nam

Quân Mạc một mực quyết tâm trả thù

Thần công bắn pháo mịt mù

Tên đạn vù vù của cả hai bên

Nguyễn Quyện dũng cảm xông lên

Quân Trịnh bị bất ngờ nên hoảng hồn

Quân Mạc tấn công dập dồn

Tình thế không ổn, Nam triều rút đi

Quân Mạc đuổi đánh tức thì

Trịnh Kiểm tháo chạy bỏ đi nhiều thuyền

Nhiều tướng chết tại trận tiền

Nguyễn Quyện tái chiếm lại vùng Sơn Nam

Nhà Mạc lấy lại lòng dân

Tái thiết dần dần, lực lượng lại đông

Nam triều rút hết quân xong

Trịnh Kiểm củng cố quyền trong tay mình

Ông ta thanh lọc triều đình

Những ai thân tín theo mình mới dung

Tướng tài còn có Nguyễn Uông

Vốn là con trưởng công thần Nguyễn Kim

Kiểm muốn diệt họ Nguyễn Kim

Ông đã cố tìm cách diệt Nguyễn Uông

Vì Uông là bậc trung lương

Một trang dũng tướng tài ba hơn người

Trịnh Kiểm lén lúc sai người

Hạ độc Uông chết tại nơi phủ đường

Nguyễn Hoàng là em Nguyễn Uông

Lo lắng tìm đường lánh nạn giữ thân

Bà Ngọc Bảo tuy người thân

Nhưng chỉ là phận đàn bà mà thôi

Không thể giúp Hoàng được rồi

Hoàng đành phải cậy đến nơi Trạng Trình

Hoàng rằng muốn hỏi tình hình

Hiện giờ nhà Trịnh đang rình diệt tôi

Ngài cho chỉ dạy đôi lời

Cả họ giờ chỉ mình tôi nối dòng

Bỉnh Khiêm nói xứ đàng trong

Hoá Châu đất rộng lại xa kinh kỳ

Hoành Sơn trở ngại đường đi

Dung thân vạn đại còn gì mà hơn

Hoàng thưa tôi rất tạ ơn

Hẹn ngày đền đáp nhiều hơn cho ngài

Nói xong Hoàng phải về ngay

Ông tìm đến chị giãi bày tâm tư

Ngọc Bảo khuyên để từ từ

Bà hỏi Trịnh Kiểm xem như thế nào

Trịnh Kiểm nghe vợ thì thào

Chuyện Hoàng đang định xin vào Hoá Châu

Sau khi suy nghĩ rất lâu

Nghĩ Hoàng tuổi nhỏ làm đâu được gì

Hoá Châu xa đất kinh kỳ

Sơn lam, chướng khí dễ đi khó về

Nếu mà giờ giết hắn đi

Kiểm sẽ mang tiếng còn gì tệ hơn

Kiểm viết tấu biểu đem dâng

Rằng xứ Thuận Hoá hiện đang thiếu người

Chiêu Huân Tĩnh công trẻ tuổi

Khiêm cung, đức độ, là người tài năng

Miền nam còn lắm khó khăn

Nguyễn Hoàng vào đó trấn an dân tình

Lê Anh Tông chỉ làm thinh

Bởi ông hiểu mình đâu có quyền chi

Nguyễn Hoàng nhận lệnh cấp kỳ

Toàn bộ gia quyến liền đi trong ngày

Trịnh Kiểm muốn lật vua ngay

Nhưng ông do dự chuyện này rất lâu

Kiểm sai một kẻ lính hầu

Tìm về phương bắc vào cầu Bỉnh Khiêm

Trạng Trình hiểu ý bảo liền

Thờ phật hướng thiện sẽ nhiều oản ăn

Kiểm nghe qua, bỏ dã tâm

Kiểm từ hôm đó chỉ làm Thái Sư

Trịnh Kiểm lại muốn báo thù

Ông ta chuẩn bị quân nhu rất nhiều

Huy động quân đánh Bắc triều

Quân đội hùng mạnh và nhiều hơn xưa

Binh mã luyện tập sớm trưa

Quyết tâm không để cho thua phen này

Sáu vạn quân tập họp ngay

Kiểm rao là đội quân này rất đông

Mười hai vạn sẽ tấn công

Đông Kinh đánh chiếm chỉ trong một ngày

Tuy nhiên kế hoạch lần này

Trịnh Kiểm sẽ đánh hướng Tây Bắc triều

Vùng này đồi núi rất nhiều

Dân cư không nhiều rất dễ hành quân

Quân Trịnh từ hướng Thiên Quan

Họ đã tiến đến địa bàn Sơn Tây

Tuyên Quang, Hưng Hoá hàng ngay

Hào trưởng, thủ lĩnh vùng này hàng Lê

Kinh Bắc, quân Trịnh tiến về

Một vùng rộng lớn theo về nhà Lê

Mạc Phúc Nguyên bỏ kinh kỳ

Quân Mạc xây luỹ dọc theo sông Hồng

Đồn binh dày đặc bờ sông

Một tuyến phòng thủ mênh mông trải dài

Nghi binh đánh trống cả ngày

Mạc đợi quân Trịnh đến ngày cạn lương

Ai ngờ quân Trịnh khẩn trương

Rất nhiều tuyến đường vận chuyển đã thông

Trịnh Kiểm đốc thúc tấn công

Thuỷ bộ các lộ quyết lòng thắng ngay

Nam triều tiến đến bao vây

Quân Mạc chưa biết phá vây cách nào

Tình thế chưa biết tính sao

Vua tôi nhà Mạc lao đao rối bời

Có một mưu sỹ mở lời

Rằng đừng có đợi Nam triều cạn lương

Vì họ đã thông nhiều đường

Tình hình chiến trường thất thế cho ta

Bây giờ phải chia quân ra

Đánh vào Thanh Hoá sẽ là kế hay

Mạc Phúc Nguyên hiểu ra ngay

Ông sai Kính Điển chọn ngày hành quân

Mạc Kính Điển dẫn đại quân

Thuỷ bộ tinh nhuệ tiến dần vào Nam

Tin báo từ dưới phía nam

Thanh Hoá cấp báo nên làm Kiểm lo

Nam triều chia quân trở vô

Quân Mạc hét hò lại rút trở ra

Vậy là vòng vây nới ra

Trịnh Kiểm cũng mệt thế là rút quân

Trải qua chinh chiến nhiều lần

Kinh tế triều Mạc có phần khó khăn

Quân đội hay thiếu lương ăn

Can qua binh lửa làm dân chán chường

Hai phe dành giật chiến trường

Bá tánh trăm đường cơ cực khổ đau

Mấy chục năm cứ đánh nhau

Sông núi thảm sầu sáo thịt nồi da

Mạc Phúc Nguyên vừa băng hà

Mạc Mậu Hợp thế là lên thay

Vua nhỏ tuổi, việc chẳng hay

Mạc Kính Điển phải một tay chống chèo

Mạc Nhượng Đôn phụ tá triều

Hai người gánh vác Bắc triều giang sơn

Trịnh Kiểm lại ra tiếp đòn

Sơn Nam, quân Trịnh thắng giòn chẳng thua

Mạc Kính Điển cũng không vừa

Công thần nhà Mạc từ xưa mấy người

Mặc cho Trịnh Kiểm vui cười

Kính Điển dẫn người đánh lẻn vào nam

Nam triều bị đánh nát tan

Quân chết hàng vạn , xác phơi đầy đồng

Trịnh Kiểm lại rút vào trong

Hai phe cứ thế lòng vòng đánh nhau

Tuổi già, sức yếu lắm đau

Sau cơn bạo bệnh Kiểm chầu tổ tiên

Trịnh Cối thay thế lắm quyền

Bắc Nam chinh chiến thêm liền chục năm

Trăm họ chịu lắm nhọc nhằn

Ruộng đồng xơ xác, khô cằn đất đai

Chiến cuộc cứ thế dằng dai

Trịnh Cối vừa chết nhường ngai Trịnh Tùng

Nhà Mạc cũng gặp bần cùng

Quân đội tan tác anh hùng chẳng ai

Mạc Mậu Hợp hết nhân tài

Không thể chống lại chính quyền vua Lê

Sau nhiều thất bại ê chề

Mậu Hợp lại phải tìm về Bỉnh Khiêm

Hỏi rằng liệu có dài thêm

Cơ đồ nhà Mạc giờ nên thế nào

Bỉnh Khiêm nói mấy lời vào

Rằng Cao Bằng ấy, đất cao thưa người

Có thể trụ được vài đời

Mạc Mậu Hợp hiểu ra rồi nên nghe

Quân Nam thắng như chẻ tre

Quân Mạc cứ thế bị thua tơi bời

Đất đai đã mất sạch rồi

Triều đình nhà Mạc di dời lên non

Trịnh Tùng thâu tóm giang sơn

Hoàng Lê nhất thống nước non hai miền

Sau nhiều năm đánh triền miên

Đại Việt đã được nối liền với nhau

Nhưng mà ai có ngờ đâu

Thế lực Trịnh Nguyễn bắt đầu phân chia

Lại thêm nước mắt đầm đìa

Lại thêm máu chảy , chia lìa tình thân

Lại thêm thống khổ nhân dân

Lại thêm nước Việt dần dần mở mang.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2018