THÁM MÃ

 

Muôn tâu, trình với Quan Gia

Đại quân Nguyên mới vừa qua Nội Bàng

Thống lĩnh là tướng Thoát Hoan

Thêm Toa Đô ở phương nam kéo về

Đây là hướng chúng sẽ đi

Tất cả các cánh đều về Thăng Long

Số quân giặc rất là đông

Hơn ba mươi vạn chưa gồm thủy binh

Giặc nhiều đại tướng tài tình

Có cả người Tống viễn chinh lần này

Theo như tình báo cho hay

Thuyền lương của giặc đang ngoài Hạ Long

Chúng đi qua lối Vân Đồn

Tướng Trương Văn Hổ dẫn quân đi đầu

Chi Lăng cho đến Lộc Châu

Tất cả cửa ải bắt đầu giao tranh

Quân ta đã bỏ nhiều thành

Nên giặc đang tiến rất nhanh mỗi ngày

Nếu như không cản được ngay

Chỉ còn một cách bỏ thành Thăng Long

Thực thi vườn trống nhà không

Cho dân lánh nạn vào trong núi rừng

Chờ khi quân giặc cạn lương

Chúng ta phản kích chặn đường rút lui

Bây giờ đành phải vậy thôi

Nếu chần chừ sẽ mất thời cơ ngay.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003

TRĂNG MIỀN BIÊN ẢI

Trăng soi ngàn dặm sơn khê

Tiền đồn vắng vẻ, bộn bề nỗi lo

Giặc Nguyên liên tục thăm dò

Thông tin tình báo dùng cho chiến trường

Thư này gửi đến người thương

Tâm tư người chốn sa trường hiểm nguy

Rằng từ ngày biệt người đi

Lòng ta luôn mãi nhớ về quê hương

Giặc đang xâm nhập biên cương

Vó câu rầm rập trên đường hành quân

Nhiều người nao núng tinh thần

Bởi vì quân giặc hung hăng vô cùng

Ta lo em ở hậu phương

Những khi trăng nhạt, đêm trường cô đơn

Những khi giấc ngủ chập chờn

Những khi con khóc trong cơn đói lòng

Khiến cho ngày nhớ đêm mong

Khiến cho nước mắt tuôn dòng mỗi đêm

Nữ nhi lòng dạ yếu mềm

Đơn thân giữa lúc lửa binh thế này

Mong người hãy hiểu ta đây

Đời trai binh nghiệp tháng ngày gió sương

Kiên trung, gan góc, can trường

Trung Thành bảo vệ quê hương, giống nòi

Đêm nay đồn vắng trăng soi

Ta xin nhắn nhủ đôi lời đến ai

Rằng là chinh chiến chắc dài

Mong người cố đợi đến ngày thành công

Giữ gìn nghĩa vợ tình chồng

Chăm lo dạy dỗ các con nên người

Mẹ cha tuổi đã cao rồi

Em nên an ủi tháng ngày quạnh hiu

Đừng mà lo nghĩ chi nhiều

Bởi cơn quốc biến ai đều cũng lo

Nhà ta cũng giống người ta

Cả nước đều vậy, ta là gì đâu

Mong em đừng quá u sầu

Lo nghĩ nhiều khiến ốm đau thì phiền

Ai mà chẳng muốn bình yên

Ai cũng mong cạnh vợ hiền con thơ

Thế nhưng tình cảnh bây giờ

Tương lai còn rất mịt mờ xa xăm

Thôi thì cũng đã canh năm

Đôi dòng thư viết hỏi thăm gia đình

Mong em hãy vững niềm tin

Hẹn ngày chiến thắng chúng mình gặp nhau.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003

TRÔNG TIN

 

Chàng đi biên ải xa xăm

Cũng do bởi quá hờn căm giặc thù

Quê hương một áng mây mù

Bầu trời Đại Việt âm u mịt mờ

Quân ta thất trận vỡ cờ

Vó ngựa Mông Cổ gieo màu tóc tang

Hai vua cũng bỏ cung vàng

Em lo cho chàng trong dạ bất an

Đồn xa ở giữa đại ngàn

Mũi tên làn đạn gươm đao vô tình

Ngày ngày em ngóng bên đình

Trông chờ thám mã đưa tin biên thùy

Quân ta đang cảnh gian nguy

Dũng tướng tử trận đang suy yếu dần

Đã có rất nhiều hoàng thân

Chịu sống hàng thần từ bỏ quê hương

Hai vua về đất Thiên Trường

Toa Đô đang tiến ngược đường đánh lên

Trông hoài tin nhạn hàng đêm

Mà sao chỉ thấy buồn thêm trong lòng

Biết chàng có chuyện gì không

Tình nghĩa vợ chồng em vẫn thủy chung

Dân Nam anh dũng kiêu hùng

Xin chàng hãy cứ vẫy vùng kiếm cung

Thù nhà nợ nước cùng chung

Chớ có quay đầu với chúng ngoại bang

Đêm nay trăng sáng đầu làng

Thiếp mong chàng sẽ bình an trở về

Tác giả: Nguyễn Duy Sac 2003

TẠ TỪ TRONG ĐÊM

 

Lúc này trong phút chia tay

Chàng đi chinh chiến khó ngày gặp nhau

Chàng có biết lòng em đau

Ánh trăng u uất một màu chia ly

Tặng chàng một nếp chinh y

Đông phong lạnh giá biên thuỳ mang theo

Đây là nắm đất quê nghèo

Mong chàng luôn giữ nó theo bên mình

Rượu nồng ấm áp nghĩa tình

Thiếp mời phu tướng chúng mình cạn ly

Lời nàng nói lúc biệt ly

Sao mà lại lắm sầu bi não nùng

Đời ta theo nghiệp kiếm cung

Đã nguyện sống chết với cùng non sông

Nàng nghe thấy tiếng trống đồng

Giục người chiến tướng lập công giết thù

Ải xa tràn ngập giặc thù

Gió bụi mịt mù vang tiếng vó câu

Thanh gươm thép của ta đâu

Tráng sỹ ngẩng đầu trước mọi phong ba

Lúc này ta phải đi xa

Nàng hãy ở nhà gìn giữ lòng son

Chăm lo dạy dỗ các con

Chữ hiếu vuông tròn báo đáp mẹ cha

Trong cơn nguy biến Sơn Hà

Nợ nước, tình nhà ta phải nặng mang

Đêm nay trước bước quan san

Nàng đừng khóc lóc thở than làm gì

Nàng nhìn ta kỹ lại đi

Một trang chiến tướng uy nghi lẫy lừng

Đã từng đánh hổ giữa rừng

Xông pha vào chỗ trùng trùng gươm đao

Nam nhi khí khái anh hào

Trước giờ tiễn biệt lẽ nào khóc than

Trong lưu luyến chớ than van

Để người chinh chiến bình an trong lòng

Để ta khoác áo giáp đồng

Đội mũ danh tướng nàng trông xem nào

Chàng ơi uy dũng biết bao

Khí khái của bậc anh hào là đây

Thiếp mời thêm chén rượu đầy

Mong người phu tướng dựng xây cơ đồ

Chiến bào chàng hãy khoác vô

Yên ngựa em đã lắp vô cho chàng

Đêm nay dưới ánh trăng vàng

Em nguyện chàng sẽ bình an trở về

Mai này giải phóng làng quê

Ngày ấy chàng về chiến thắng vinh quang.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003

NGHỆ AN THẤT THỦ

 

Toa Đô nhận lệnh Thoát Hoan

Đưa quân bắc tiến hợp thành đại quân

Ông ta tập hợp chiến thuyền 

Tiến về Bố Chính đánh quân nhà Trần

Tiên phong là đám hàng binh

Người Chăm bản xứ địa hình tinh thông

Toa Đô có vẻ hài lòng

Bởi quân Trần rút bỏ không nhiều thành

Thế nên giặc tiến rất nhanh

Thủy bộ đã đến gần thành Nghệ An

Trần Kiện vội vã quy hàng

Khiến cho quân sỹ ngổn ngang tinh thần

Tướng Trần Nhật Duật điều quân

Ông bày trận thế cầm chân kẻ thù

Tin về doanh trại Toa Đô

Rằng có trại giặc dọc bờ sông Lam

Doanh trại nối tiếp một hàng

Tướng Trần Nhật Duật hoàng thân Nam triều

Đô rằng binh mã bao nhiêu

Chiến thuyền bọn chúng có nhiều hay không

Thám mã trình báo lại rằng

Quân hơn ba vạn, bộ binh là nhiều

Toa Đô tỏ vẻ đăm chiêu

Ông ta liền hỏi có nhiều voi không

Ta nghe quân đội họ Trần

Tượng binh là loại khó khăn đối đầu

Đất này núi lớn rừng sâu

Khí hậu oi bức ở lâu sẽ phiền

Quân ta quen ở thảo nguyên

Kéo dài chiến sự sẽ nhiều khó khăn

Các tướng nhanh đến cùng bàn

Để xem phải đánh Nghệ An cách nào

Trong doanh bàn tán xôn xao

Có người ý kiến bắc cầu vượt sông

Kỵ binh đột kích tấn công

Đánh vào phòng tuyến dọc sông thượng nguồn

Tiếp là ở phía hạ lưu

Thủy quân đổ bộ đánh vào đại doanh

Hai cánh phối hợp nhịp nhàng

Tướng Trần sẽ khó chia quân đối đầu

Tướng quân hậu thuẫn phía sau

Trung quân chủ lực đánh vào Nghệ An

Toa Đô đồng ý nói rằng

Nếu đã như vậy phải làm ngay thôi

Mùa mưa cũng sắp đến rồi

Nếu chậm sẽ mất đi thời cơ ngay

Quân Trần dò thám mỗi ngày

Tướng Trần Nhật Duật hỏi ngay quân tình

Thám mã vội báo hung tin

Rằng quân Nguyên đã dùng thuyền vượt sông

Kỵ binh bọn chúng khá đông

Một vạn thiết kỵ bắt đầu triển khai

Quân ta phòng tuyến trải dài

E rằng quân số chia hai đối đầu

Quân chi viện chẳng thấy đâu

Tình hình nguy cấp tính sao bây giờ

Duật rằng tất cả tại ta

Chủ quan khinh địch nên là lâm nguy

Bây giờ chẳng có cách gì

Toàn quân phải gấp lui về Nghệ An

Đào hào đắp lũy để ngăn

Để tránh tổn thất, chẳng còn cách chi

Toàn quân nghe lệnh tức thì

Nửa đêm nhổ trại lui về Nghệ An

Quân Nguyên đến dưới chân thành

Toa Đô cho lệnh bắn tin chiêu hàng

Thư rằng này hỡi tướng Trần

Đại quân ta đã đến chân tường thành

Các ngươi quy thuận ta nhanh

Kẻo không ta sẽ san bằng nơi đây

Ta cho ngươi hạn ba ngày

Nếu mà chậm trễ ta đây công thành

Lính đem thư đến quân doanh

Tướng Trần Nhật Duật nói rằng cuồng ngông

Người Nam ta vốn anh hùng

Há lại chịu nhục đầu hàng giặc sao

Quân đâu chuẩn bị chiến bào

Ta sẽ ra trận đánh nhau sợ gì

Ông liền vác đại đao đi

Cưỡi lên chiến mã tức thì xông ra

Quân sư vội đến khuyên là

Tình hình không thể đánh ra lúc này

Giặc Nguyên vừa kéo đến đây

Cứ đợi bọn chúng vài ngày xem sao

Chúng ta dựa thế lũy cao

Phòng thủ nghiêm ngặt giặc nào dám công

Duật rằng nhưng bọn chúng đông

Vũ khí chuyên dụng tấn công tường thành

Nếu như cố thủ trong thành

Toàn quân chết hết hổ danh muôn đời

Ta ra đánh nhử chúng thôi

Để xem đại cục xong rồi tính sau

Chắc là phải tránh đối đầu

Giữ lại quân số về sau còn dùng

Bây giờ ta phải xung phong

Lây lại sỹ khí yên lòng quân ta

Các ngươi yểm trợ cho ta

Ta có bất trắc phải là rút ngay

Dù ta có chết trận này

Cũng không để lọt vào tay kẻ thù

Tiếng thơm lưu đến ngàn thu

Chứ mà hàng chúng tiếng nhơ muôn đời

Quân Nguyên đánh trống liên hồi

Tù và gầm thét inh tai trước thành

Duật rằng mở cổng ra nhanh

Ông thúc ngựa đến trước hàng quân Nguyên

Toa Đô nhìn thấy hỏi liền

Rằng ngươi có phải hoàng thân Nam Triều

Duật rằng ngươi chớ tự cao

Đất này không dễ chiếm đâu đừng hòng

Ta đây đích thị hoàng thân

Chiêu Văn Vương đấy có cần gì không

Toa Đô cười khẩy hài lòng

Rằng ta nghe tiếng của ông lâu rồi

Binh đao là hiểu lầm thôi

Thân ta là kẻ bề tôi Thiên Triều

Lệnh vua nên buộc phải chiều

Chứ đâu có muốn đánh nhau làm gì

Sao ta căng thẳng làm chi

Ông hãy quy thuận theo về Đại Nguyên

Ta đây dâng sớ lên liền

Đại Hãn chắc sẽ phong vương tức thì

Chiến tranh tan tóc chia ly

Muôn dân trăm họ thật là khổ đau

Họ Trần nhiều tướng quay đầu

Ai cũng đã được phong hầu phong quan

Tội gì ông cứ thi gan

Đối đầu Đại Hãn chỉ làm tội dân

Ở đây ta tám vạn quân

Thành này vẻn vẹn có hơn dặm dài

Nếu như ta tấn công ngay

Chỉ e máu sẽ chảy dài thành sông

Việc này tùy ở nơi ông

Chỉ cần giao nộp thành xong là hòa

Tránh đi một cuộc can qua

Gió tanh mưa máu mới là hùng anh

Duật rằng nếu muốn chiếm thành

Ta e ngươi cũng mồ xanh đất này

Bây giờ ta đứng ở đây

Ai dám ra đến chỗ này bắt ta

Toa Đô bảo để cho ta

Xem thử tài nghệ hắn ta thế nào

Tù và hãy nổi lên mau

Ta sẽ bắt hắn về đầu Đại Nguyên

Toa Đô cưỡi ngựa xông lên

Tay cầm chùy sắt đến liền hét to

Ta là đại tướng Toa Đô

Hôm nay phải bắt ngươi về mới thôi

Đừng mà ở đó lắm lời

Nhanh so tài thử xem ngươi cỡ nào

Duật liền thúc ngựa tiến vào

Ông vung liên tiếp mấy đao tức thì

Toa Đô uyển chuyển tay chùy

Phản công tới tấp nhanh như gió Lào

Tiếng chùy va chạm tiếng đao

Quân lính nghe sợ dạt vào hai bên

Đại đao vun vút như tên

Song chùy uy lực ra đòn chẳng thua

Tù và hét, chiêng trống khua

Cuộc chiến ác liệt nhiều giờ trôi qua

Toa Đô thấy Duật tài ba

Đánh mấy trăm hiệp thế mà dẻo dai

Đúng đây là một tướng tài

Ông ta lùi ngựa xong quay trở về

Đô rằng người dám đánh ta

Xưa nay chưa có ai mà dám đâu

Hôm nay đánh cũng đã lâu

Ông về suy nghĩ hôm sau trả lời

Bây giờ ta tạm nghỉ ngơi

Chờ xem thành ý các người ra sao

Duật rằng cứ tưởng thế nào

Dũng sỹ Mông Cổ tài cao thế à

Nói xong ông thúc ngựa về

Cổng thành đóng lại, quân ta hội bàn

Duật rằng cố thủ Nghệ An

Chờ quân tiếp viện không bàn gì hơn

Toa Đô tức giận trong lòng

Ông ta ra lệnh tấn công vào thành

Bộ quân xông đến leo lên

Thần pháo Tây Hạ dàn hàng bắn vô

Pháo này bắn cục đá to

Tầm xa một dặm rất là tối tân

Đá bay phá hủy tường thành

Rất nhiều lỗ hổng chân thành lộ ra

Đá rơi sập hết nhiều nhà

Hỏa dược phát hỏa lan ra khắp thành

Trải qua mấy đợt giao tranh

Chiến lũy bị sập nên thành sắp nguy

Nghĩ rằng khó giữ thành trì

Duật khuyên các tướng lui về tuyến sau

Hậu quân xoay lại làm đầu

Tiền quân cản hậu rút mau khỏi thành

Quân Nguyên ồ ạt xông lên

Chúng đã tiến sát đến bên cổng thành

Quân Trần trên lũy chạy nhanh

Quân Nguyên đánh phá cổng thành bung ra

Toàn quân Trần chạy đi xa

Tướng Trần Nhật Duật chạy về Thanh Hoa

Trịnh Đình Toản cấp báo là

Hai vua đã biết quân ta thua rồi

Tội này đành chấp nhận thôi

Toa Đô truy đuổi giết người lung tung

Nhân dân chịu cảnh hãi hùng

Quân Nguyên tàn ác thật không thể ngờ

Thôi đành nuôi hận giấu thù

Chờ ngày phản kích thu về non sông

Bây giờ thế giặc quá đông

Đối đầu trực diện chắc không đủ người

Ta về chịu tội ngay thôi

Để chờ chỉ dụ xong rồi tính sau..

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2004

DANH TƯỚNG LÊ TẦN

 

Giặc Mông đổ bộ lên đồng

Vó ngựa di chuyển lật tung luống cày

Quân đi giẫm nát cỏ cây

Lúa, ngô bị xéo, bị dày tan hoang

Tù và gầm thét kinh hoàng

Dân làng chạy hết vào hang trên rừng

Truyền tin về báo vua rằng

Tâu Quan Gia ạ! Giặc Mông đến gần

Chúng đang ổn định lại quân

Chắc chờ tiếp viện vẫn còn tuyến sau

Vua rằng tập họp quân mau

Ta phải ra đánh phủ đầu giặc ngay

Gọi ngay các tướng vào đây

Bàn xem ta đánh trận này ra sao

Quân Mông bọn chúng thế nào

Bao nhiêu số lượng báo mau rõ ràng

Truyền tin liền bẩm báo rằng

Tiên phong có khoảng năm ngàn kỵ binh

Tướng này từng đã viễn chinh

Tinh thông binh pháp, địa hình cũng hay

Hắn ta kinh nghiệm dạn dày

Xông pha chiến trận đông tây nhiều lần

Hiện giờ hắn nắm tiên phong

Quân đã đổ bộ lên đồng vừa xong

Vua đi rảo bước mấy vòng

Xong liền dừng lại nhìn trông ra ngoài

Rằng giờ ngươi hãy đi ngay

Tiếp tục do thám, mỗi ngày báo tin

Lệnh cho đánh trống điểm binh

Các tướng phải đến tổng hành dinh ngay

Lệnh truyền tướng đến đủ đầy

Thái Tông liền nói giặc ngay kia rồi

Chúng ta đánh phủ đầu thôi

Không cho bọn chúng nghỉ ngơi lâu ngày

Ai ra ngênh chiến giặc đây

Các khanh liệu đánh trận này ra sao

Giặc Mông ưu thế chỗ nào

Phải tìm hiểu kỹ tránh hao tổn người

Lê Tần tiến đến cúi người

Muôn tâu Thánh Thượng, xin Người chớ lo

Hạ thần từng đã thăm dò

Ưu thế Mông Cổ chính là kỵ binh

Bọn chúng có một đội hình

Đó là phân tán chia binh vòng tròn

Chúng cho quân chạy lòng vòng

Bao vây quân địch phía trong đội hình

Sau là dùng đến cung tên

Bắn tỉa lực lượng của bên kẻ thù

Chúng không cận chiến bao giờ

Cho nên giết chúng rất là khó khăn

Kỵ binh luôn có đao cong

Những khi tiếp cận trong vòng hiểm nguy

Bọn này nhanh nhẹn thần kỳ

Di chuyển trên ngựa ít khi nào dừng

Tài là ở chỗ bắn cung 

Bách phát bách trúng không ai sánh bằng

Trận này đánh chắc khó khăn

Bởi ta lực lượng chỉ toàn bộ binh

Theo thần nắm bắt tình hình

Ta nên kéo giãn đội hình chúng ra

Địa hình lợi thế cho ta

Bởi vì ruộng nước ngựa là khó đi

Vua rằng khanh nói tiếp đi

Tiếp theo ta phải làm gì mới hay

Tần rằng thần có kế này

Đó là dụ chúng ở đây ít ngày

Chúng ta lợi thế rừng cây

Địa hình đồi núi, sông ngòi quanh co

Giặc quen lối đánh từ xa

Ta phải cận chiến mới là cách hay

Thần xin ra đánh trận này

Cùng quân Thiên Sách, sáng mai tiến hành

Quan Gia thống lĩnh đại binh

Dàn quân trên những địa hình ven sông

Thái sư sắp sẵn thuyền rồng

Để lúc nguy cấp vượt sông lui về

Vua rằng khanh hãy nhanh đi

Các tướng chuẩn bị điểm quân lên đường

Hôm sau, trời mới tinh sương

Lê Tần vội vã lên đường xuất quân

Từ xa đã thấy quân Mông

Chúng dàn thế trận giữa đồng rất oai

Hai quân xếp một hàng dài

Lê Tần tiến tới mở lời chào nhau

Rằng nghe danh đã từ lâu

Hỏi rằng ta có thù nhau chuyện gì

Tướng quân nhanh nói ra đi

Tại sao xâm lấn biên thùy nước ta

Triệt Đô liền đáp lại là

Đại Việt quý quốc chẳng ra cái gì

Quân ta chỉ mượn đường đi

Thế mà quý quốc chưa gì đã lo

Hôm nay tôi đến thăm dò

Để xem lòng dạ An Nam thế nào

Chẳng ai có muốn binh đao

Các Ngài định liệu thế nào tùy thôi

Bề tôi nhận lệnh làm thôi

Ngài đừng trách cứ chúng tôi làm gì

Dù sao quân đã ra đi

Mũi tên đã bắn chẳng gì mà ngăn

Bây giờ ta đã ra quân

Mời ngài phá trận thử xem thế nào

Tần rằng ông chớ tự cao

Nước ta đâu dễ ra vào vậy đâu

Các ông tài cán thế nào

Cũng không có thắng được đâu đừng hòng

Tôi lo quân đội Đại Mông

Vào đây rồi lại tay không trở về

Tội cho cha mẹ ở quê

Con đi viễn xứ khi về nắm xương

Triệt Đô nhếch miệng khinh thường

Rằng là tôi ở chiến trường từ lâu

Tung hoành từ Á sang Âu

Vó ngựa Mông Cổ gieo sầu khắp nơi

Các ông chỉ có nhúm người

Quốc gia nhỏ hẹp cũng đòi đánh nhau

Hàng đi sẽ bớt khổ đau

Vua Nam vẫn được phong Hầu, phong Vương

Cơ mà bại ở chiến trường

Lỡ như bị bắt thảm thương vô cùng

Đại quân ta ở sau lưng

Ngột Lương đại tướng lẫy lừng chiến công

Chúng ta sẽ chiếm Thăng Long

Bắt giam hết đám vua Trần các ngươi

Đừng nên ngang bướng lắm lời

Ta khuyên thật đấy, các ngươi mau hàng

Ta trình Đại Hãn phong quan

Đời đời hưởng lộc tước vương xứ này

Nếu không thì đúng hôm nay

Vó ngựa ta giẫm cỏ cây không còn

Tần rằng ông quá là ngông

Tôi e ông sống không qua trận này

Đừng nên ra vẻ ta đây

Vó ngựa gì hả, môt bầy man di

Có tài hãy cứ lên đi

Hôm nay ta bắt ông về dâng vua

Triệt Đô rằng thổi tù và

Tên này hắn chọc tức ta nãy giờ

Các ngươi để hắn cho ta

Bọn người Đại Việt thật là ngu si

Để xem chúng có những gì

Mà dám đọ sức quân ta thế này

Nói xong ông xốc tới ngay

Lê Tần nhìn thấy cũng liền xông lên

Trống Đồng đánh tiếng vang rền

Hai tướng hỗn chiến mấy vòng lại qua

Lê Tần thương pháp tài hoa

Triệt Đô đao pháp cũng là tinh thông

Đôi bên quần thảo giữa đồng

Hơn năm mươi hiệp vẫn không lui về

Thái Tông nhìn thấy từ xa

Lời rằng tướng giặc tài ba hơn người

Lê Tần e sẽ thua thôi

Ta thấy tiếp viện đến rồi, hướng Tây

Thình lình thám mã đến ngay

Rằng tâu Thánh Thượng giặc đầy trên sông

Chúng đang đổ bộ lên đồng

Đại quân năm vạn, rất đông chiến thuyền

Bọn người Đại Lý đi tiên

Tướng Đoàn Hưng Trí là tên cầm đầu

Ngột Lương thống lĩnh phia sau

Chúng đang tập họp với nhau hết rối

Vua rằng chuẩn bị đánh thôi

Lệnh cho đánh trống triệu hồi tiên phong

Quân ta dàn trận giữa đồng

Để ngăn quân giặc chứ không kịp rồi

Lê Tần đang đánh ngược xuôi

Đã hơn trăm hiệp, mồ hôi đẫm người

Triệt Đô cũng mệt rã rời

Bỗng dung chiêng đánh thu hồi tiên phong

Triệt Đô hoảng hốt trong lòng

Ông ta lùi lại một vòng tránh xa

Lời rằng đại tướng của ta

Vừa mới ra lệnh bảo ta lui về

Tội ngươi ta sẽ tạm tha

Bây giờ ngươi hãy về nhà nghỉ ngơi

Quân ta chiếm nước ngươi rồi

Khi đó hỏi tội các ngươi dễ mà

Lê Tần rằng chớ ba hoa

Đại Quân ta đã ở đây lâu rồi

Sẽ cùng đánh với các ngươi

Đại Việt há sợ các người hay sao

Ngươi về chuẩn bị đi nào

Đừng có khoác loác tự cao lắm lời

Thái Tông cũng đã đến nơi

Đại quân sáu lộ rợp trời cờ bay

Mười vạn quân đã đủ đầy

Tất cả đợi lệnh chung tay diệt thù

Quân Mông tập họp từ từ

Ngột Lương liền gọi Triệt Đô mắng rằng

Nhà ngươi quả thật hung hăng

Dám cãi quân lệnh ta ban nữa à

Ngươi làm bại lộ quân cơ

Tội này quá lớn khó mà được tha

Bây giờ hãy tạm lui ra

Lập công chuộc tội mới là hùng anh.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003

TẠ TỪ

Đêm nay em tiễn chàng đi

Biên thuỳ chiến địa khó khi trở về

Đôi ta tình nghĩa phu thê

Thiếp giữ lời thề giữ vẹn thuỷ chung

Nam nhi khí khái anh hùng

Hịch tướng sĩ đã truyền cùng núi sông

Quyết tâm đánh đuổi Nguyên Mông

Hạnh phúc vợ chồng phải tạm gác sang

Ta đây rất cảm ơn nàng

Ghi tạc đá vàng tình nghĩa sắt son

Ở nhà em hãy chăm con

Giáo dục nhân nghĩa để còn theo cha

Kẻ thù xâm lược nước ta

Cày xới mồ mả ông cha của mình

Nước non trong cảnh điêu linh

Sao ta dám sướng một mình được đây

Con sông, dòng suối, ngọn cây

Xinh đẹp như vầy sao để tan hoang

Quan gia cùng với Thượng Hoàng

Rời bỏ cung hoàng kháng chiến cùng dân

Triều đình vì nước vì dân

Ta kẻ hèn mọn hiến thân đáng gì

Chàng ơi chớ nói sầu bi

Sương gió biên thuỳ rất lắm tai ương

Gươm đao tại chốn sa trường

Xin chớ coi thường để thiếp khỏi lo

Chàng nghe lời thiếp dặn dò

Không được khinh địch để cho lạc đường

Dẫu biết là vì quê hương

Nhưng cần bảo trọng, đao thương vô tình

Em sẽ cầu với thần linh

Chàng đi yên bình chiến thắng vẻ vang

Em sẽ cố gắng ở làng

Chăm con khôn lớn theo chàng mai đây

Xin chàng đừng phụ em đây

Nếu lỡ mai này danh đã thành công

Chàng nghe không tiếng trống đồng

Dòng giống Lạc Hồng đang giục chàng đi

Được rồi ta sẽ khắc ghi

Vì nàng vì nước xá chi thân này

Chàng cầm lấy đạo bùa này

Em đã xin thầy cầu phúc ơn trên

Trong này có viết họ tên

Cả nhà mình sẽ luôn bên vai chàng

Được rồi ta cảm tạ nàng

Giờ ta sẽ gấp ra làng tòng chinh

Sát Thát khắc ở tay mình

Một lòng quyết tử hiến mình núi sông

Kẻ thù dù chúng rất đông

Cả nước một lòng sẽ chẳng lo chi

Chào nàng, ta phải ra đi

Chớ lo lắng gì hãy vững lòng tin

Lời nàng ta nhớ như in

Thôi giờ nàng chớ có nhìn níu chân

Để ta giữ vững tinh thần

Cùng với nghiệp Trần bảo vệ quê hương.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003

THOÁT HOAN VÀO THĂNG LONG

Quân Nguyên vào chiếm Thăng Long

Kinh Thành trống trải, phố không bóng người

Đại quân hạ trại nghỉ ngơi

Thoát Hoan mừng rỡ liền cười thật to

Hạ nhân thấy vậy reo hò

Toàn quân bày tiệc diễn trò sáng đêm

Hoan rằng quân Việt quá hèn

Trốn như lũ chuột làm nên việc gì

Ngày mai quét sạch chúng đi

Đất này rồi sẽ thuộc về Đại Nguyên

Hoan rằng chuẩn bị chiến thuyền

Cho quân truy đuổi vua quan nhà Trần 

Lệnh Toa Đô phải gấp lên

Hành quân thần tốc để còn hội binh

Các ngươi phải nắm quân tình

Thuyền lương ngoài biển hành trình ra sao

Nếu như chậm trễ lâu vào

Quân ta sẽ khó ở lâu đất này

Hôm sau Hoan thị sát ngay

Ông ta cảm thấy có gì khả nghi

Nghĩ rằng thành chẳng có gì

Con gà con chó cũng đi hết rồi

Hoan vào cung điện xăm soi

Ông ta hý hửng lên ngai vàng ngồi

Gom mớ của quý xong xuôi

Quân Nguyên tìm kiếm xem người ở đâu

Chúng chia nhiều ngả khác nhau

Tìm mãi không thấy chỗ nào có dân

Quan Lương đến mới thưa rằng

Trình đại nguyên soái quân lương cạn dần

Thuyền Lương thì vẫn biệt tăm

Ngài xem sắp tới phải làm sao đây

Thoát Hoan tái hết mặt mày

Ông ta liền bảo không hay thật rồi

Thành này ta phải bỏ thôi

Nếu không cả đám chôn thây chỗ này

Lệnh truyền quân rút ra ngay

Ta sang bờ bắc lấy cây dựng nhà

Thành này đốt hết cho ta

Để quân Trần biết lòng ta thế nào

Lệnh ban phải rút quân mau

Quân Nguyên vâng lệnh bắt đầu rút đi

Chúng đốt sạch chẳng còn gì

Chúng đào lăng tẩm lấy đi ngọc vàng

Thăng Long xớ xác tan hoang

Kinh thành đổ nát điêu tàn thê lương

Hai vua về đất Thiên Trường

Thoát Hoan đang tiến ngược đường đánh lên

Quân Nguyên di chuyển rần rần

Vó câu cày xới ruộng vườn nát tan

Muôn dân trăm họ kinh hoàng

Tiếng kêu tiếng khóc nó vang thấu trời.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003

THỦY CHIẾN SÔNG BẠCH ĐẰNG

 

Quân Nguyên lại chiếm Thăng Long

Nhưng giống như trước, thành không bóng người

Quân Doanh cắm trại khắp nơi

Chờ Trương Văn Hổ ở ngoài chuyển lương

Quân Trần không mở chiến trường

Hai vua tạm lánh không đương đầu thù

Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư

Nhận lệnh đánh phá thuyền lương kẻ thù

Chúng đang di chuyển sang ta

Do Trương Văn Hổ chính là tướng quân

Hổ đi qua lối Vân Đồn

Khánh Dư mai phục tấn công bất ngờ

Thuyền lương bị đánh thua to

Quân lương bị đắm khó mà vớt lên

Hồ đành phải bỏ lương thuyền

Cắm đầu cắm cổ chạy luôn không về

Tháng ngày dai dẳng lê thê

Viễn chinh xa xứ thật là buồn sao

Chờ lâu không thấy lương đâu

Thoát Hoan sốt ruột ra vào không yên

Tin từ quân báo về trình

Rằng Trương Văn Hổ bại binh trốn rồi

Chắc lương không thể đến nơi

Thoát Hoan giật bắn, cả người run lên

Rằng thôi lại bại nữa rồi

Toàn quân đành phải rút thôi, đánh gì

Bây giờ tính cách rút đi

Bảo toàn mạng sống trở về Trung Nguyên

Tình hình giặc mất lương thuyền 

Tướng Trần Hưng Đạo trình lên vua rằng

Hiện nay giặc gặp khó khăn

Lương thực không có chắc lòng muốn lui

Đường rừng ta phục binh rồi

Nhưng còn đường thủy e hơi khó lường

Tôi xin đến Bạch Đằng Giang

Bố trí trận địa đánh đoàn thuyền Nguyên

Hai vua chấp nhận ý trên

Rằng vương đã quyết cứ làm vậy đi

Quốc Công nhận lệnh tức thì

Ông cho thám mã gấp đi dò đường

Thủy quân đến Bạch Đằng Giang

Nghiên cứu thời tiết, địa hình ven sông

Quả nhiên trời nước mênh mông

Thuyền như chiếc lá giữa dòng cứ trôi

Hoa lau bay rợp chân trời

Hoang vu chẳng thấy tăm hơi nóc nhà

Thuyền câu lảng vảng hát ca

Bốn bề vắng lặng thật là thâm u

Chiến thuyền lướt nhẹ thư thư

Đội quân trinh sát thăm dò các nơi

Luồn lạch tìm hiểu rạch ròi

Nước lên nước xuống mỗi nơi thế nào

Thông tin chính xác gắt gao

Quốc Công Tiến Chế liền vào việc ngay

Lệnh cho quân chế cọc dài

Trên đầu vót nhọn cắm đầy lòng sông

Phục binh bố trí nhiều vòng

Thần cơ, hỏa dược giấu trong mé rừng

Hai vua ở đất Hiệp Môn

Chuẩn bị quân đội hiệp đồng tấn công

Tình hình giặc đã nản lòng

Thoát Hoan di chuyển đại quân rút dần

Khắp nơi đều có quân Trần

Quân Nguyên gặp phải khó khăn vô cùng

Biên cương cho đến núi rừng

Ở đâu cũng thấy phục binh cản đường

Quân Nguyên tan tác thảm thương

Quyết mở đường máu không màng hiểm nguy

Thủy quân đang tính đường về

Không dám ra biển mà qua Bạch Đằng

Ô Mã Nhi vốn kiêu căng

Nhưng lần này chỉ kiếm đường chạy nhanh

Ông ta dẫn đội binh thuyền 

Hơn sâu trăm chiếc với năm vạn người

Bạch Đằng Giang chuẩn bị xuôi

Ai ngờ quân báo có người tấn công

Ông ta tức giận hầm hầm

Rằng kẻ nào dám tấn công lúc này

Lính rằng Nguyễn Khoái thưa ngài

Hắn ta khiêu chiến ở ngoài cửa sông

Nhi rằng chúng có đông không

Lệnh ta truyền xuống đề phòng phục binh

Nhanh đi do thám quân tình

Rồi phải cấp báo tình hình cho ta

Phàn Tiếp rằng Nguyễn Khoái à

Tên này cũng khá nên ta phải phòng

Hắn là Thánh Dực nghĩa quân

Một đội tinh nhuệ sẵn sàng hy sinh

Hôm nay khiêu chiến quân mình

Tôi e là kế nghi binh giặc Trần

Hoạch Phong rằng cẩn thận hơn

Quân ta đang rút nên cần phải nhanh

Đừng nên cố gắng giao tranh

Kẻo mà sự việc không thành là nguy

Bộ binh các cánh đã đi

Chỉ còn thuyền chiến nặng nề khó khăn

Mấy người đang đứng họp bàn

Đột nhiên lính đến thưa rằng đánh to

Nguyễn Khoái đánh giết nãy giờ

Rất nhiều binh sỹ quân ta chết rồi

Tướng quân phải quyết ngay thôi

Bây giờ nguy hiểm lắm rồi tướng quân

Phàn Tiếp rằng ngươi im mồm

Hãy đi do thám địch quân xem nào

Chiến binh lại thế hay sao

Đại Nguyên quân đội lẽ nào sợ ai

Ô Mã Nhi nhíu nhíu mày

Rằng tên Nguyễn Khoái đến đây làm gì

Thuyền ta đang cố rút đi

Ta cứ xem hắn  làm gì được ta

Lệnh truyền quân cứ theo đà

Xuôi cùng con nước để mà hành quân

Nguyễn Khoái lại tiến đến gần

Ông cho quân đánh lên thuyền Mã Nhi

Đánh xong quân lại chạy đi

Mã Nhi tức lắm thế là đuổi theo

Phản Tiếp rằng chớ đuổi theo

Nếu có mai phục cách nào rút đi

Nhi rằng chuyện nhỏ sợ gì

Để tôi bắt hắn đem về giết đi

Các ông đứng đó làm gì

Xông lên giết giặc còn đi về nhà

Nếu không thì hãy chạy xa

Chứ đừng có tính đàn bà thế kia

Phàn Tiếp đành kéo quân đi

Đuổi theo Nguyễn Khoái chẳng hề đắn đo

Đại quân xuất trận reo hò

Nguyễn Khoái vừa đánh vừa thua nhiều lần

Quân Nguyên truy đuổi không ngừng

Chẳng mà mấy chốc vào sông Bạch Đằng

Chiến thuyền cứ lướt băng băng

Thủy triều đang xuống lộ hàng cọc ra

Thình lình hai phía bên bờ

Có tiếng pháo hiệu, quân la dậy trời

Ô Mã  Nhi nghĩ tiêu rồi

Ta trúng mai phục chúng rồi rút nhanh

Toàn quân Nguyên rối đội hình

Quân Trần bốn phía bắn tên không ngừng

Bè tre hỏa dược tấn công

Một vùng trời lửa cháy bùng bốc cao

Thủy triều đang xuống ào ào

Những chiếc cọc gỗ đâm vào thuyền Nguyên

Quân Trần khí thế xông lên

Tiếng la Sát Thát vang rền núi sông

Một vùng nước nhuộm máu hồng

Xác giặc chết đuối chồng chồng lên nhau

Ô Mã Nhi choáng hết đầu

Phàn Tiếp hốt hoảng bắt đầu hoang mang

Áo Lỗ Xích lúc bàng hoàng

Bị tướng Nguyễn Khoái bắt làm tù binh

Ô Mã Nhi cố liều mình

Tả xung hữu đột đánh binh lính Trần

Phàn Tiếp bị trúng đầy tên

Ông ta ngã xuống chiến thuyền bơi sông

Ai ngờ ra đến giữa dòng

Quân của Nguyễn Khoái bắt ông lên bờ

Ô Mã Nhi bị bơ vơ

Quân Nguyên bị giết thật là thảm thương

Chiến thuyền bị cháy phừng phừng

Quân Nguyên bị diệt hoàn toàn tại đây

Sau lần xâm lược đợt ngày

Quân Nguyên chẳng dám còn gây oán thù

Chiến công oanh liệt ngàn thu

Bạch Đằng Giang ngập xác thù đầy sông.

Vang danh nòi giống Tiên Rồng

Đông A Hào Khí muôn năm lưu truyền.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2004

ĐỘT KÍCH KHO LƯƠNG

 

Sau khi vào chiếm Thăng Long

Thoát Hoan chỉ thấy thành không bóng người

Toàn quân ăn uống nghỉ ngơi

Hôm sau ông lệnh quân rời Thăng Long

Dựng Doanh phía bắc sông Hồng

Để cho người Tống ở trong Long Thành

Quân Nguyên di chuyển rất nhanh

Dựng trại nối thiếp liên hoàn dọc sông

Kho lương phía bắc sông Hồng

Do Mãng Cổ Thái cầm quân canh phòng

Quân Trần rời khỏi Thăng Long

Những lực lượng nhỏ vẫn còn ém quân

Họ lưu lại ở nhà dân

Để đánh quấy rối tinh thần giặc Nguyên

Tướng Trần Quốc Toản nắm quyền

Ông tuyển nghĩa dũng thường xuyên rất nhiều

Họ là những kẻ phiêu lưu

Giang hồ lang bạt, phần nhiều mồ côi

Nhưng lòng nghĩa khí hơn người

Quân Trần tuyển mộ khắp nơi về dùng

Gọi là Thánh Dực nghĩa quân

Họ chiến đấu với tinh thần rất cao

Sa trường không tiếc máu đào

Anh dũng thiện chiến, võ cao, rất liều

Tây thành có núi Tản Viên

Chếch về hướng bắc, có nhiều nghĩa quân

Họ đang huấn luyện âm thầm

Chuẩn bị đột kích ban đêm đánh đồn

Quốc Toản đang có ngàn quân

Ông cho thám thính mấy vòng trại Nguyên

Thăm dò nơi đậu chiến thuyền

Ghi chép giờ giấc quân Nguyên đi tuần

Đã qua được mấy con trăng

Thánh Dực nghĩa dũng quyết lòng phá lương

Sau khi thám thính các đường

Ta biết tướng giữ kho lương trẻ người

Tính tình còn rất ham chơi

Thích nghe ca múa lại lười việc quân

Nhưng do hắn có võ công

Thoát Hoan trọng dụng canh phòng kho lương

Giặc đang kiêu ngạo coi thường

Bởi quân Trần đã chủ trương bỏ thành

Nhiều ngày không có giao tranh

Quân Nguyên vì thế an nhàn vui chơi

Nghĩa quân nắm bắt hết rồi

Quốc Toản quyết định đánh ngay bất ngờ

Ông đưa bản địa đồ ra

Kế hoạch chi tiết để mà thực thi

Ám hiệu sử dụng là gì

Giờ giấc, địa điểm chi li rạch ròi

Lần này có một trăm người

Y phục hắc ám đến nơi nghe truyền

Quốc Toản rằng trận đầu tiên

Chúng ta cố gắng phải liều không lui

Kho lương mà bị đốt rồi

Giặc Nguyên sẽ thất bại thôi, đói mà

Hỏa dược đã được đem ra

Mỗi người đọc một lời thề trung kiên

Toàn quân ra bến neo thuyền

Họ chèo lặng lẽ sang bên trại thù

Đêm đen sương khói âm u

Loe hoe ánh đuốc tuần tra mờ mờ

Quân canh say rượu lơ mơ

Không gian tĩnh mịch thật là mênh mông

Kho lương nhiều lính canh phòng

Bọn chúng di lại vòng trong vòng ngoài

Nghĩa quân bò nhẹ đến nơi

Sát thủ đột nhập giết người lính canh

Những đòn chí mạng rất nhanh

Hơn chục tên lính đã thành tử thi

Không nghe thấy động tĩnh gì

Quân Nguyên có vẻ lơ là chủ quan

Chưa hề phát hiện nghĩa quân

Cho nên bọn chúng dần dần lo ra

Hình như buồn ngủ đó mà

Nhiều ngày mệt mỏi vì xa gia đình

Nghĩa quân mò đến thình lình

Họ sát hại hết lính canh vòng ngoài

Vòng trong có bẫy tre gai

Hàng rào cọc gỗ ở ngoài rất cao

Nghĩa quân đột nhập vượt rào

Ám khí tiêu diệt tiêu hao lính tuần

Bất ngờ có tiếng trong quân

Rằng có thích khách ở gần kho lương

Quân Nguyên báo động rần rần

Doanh trại phút chốc đầy quân truy lùng

Chúng đi khám xét lung tung

Nghĩa quân thấy lộ nên dùng hỏa công

Biết mình khó thoát qua sông

Trăm quân nghĩa dũng quyết lòng xông lên

Họ châm mồi hỏa dược liền

Ném chúng vào trại quân Nguyên tức thì

Trời hanh gió lại thổi đi

Kho lương bốc hỏa cũng vì cỏ khô

Mãng Cổ Thái vẫn ngáy khò

Quân lính vào báo, ông ta phì cười

Rằng ta sẽ giết các ngươi

Đừng mà có phá lúc người ta say

Lính rằng có chuyện không hay

Kho lương đã cháy hết rồi tướng quân

Hôm nay thích khách quân Trần

Chúng đã đột nhập đốt quân lương mình

Cổ Thái còn vẫn chưa tin

Bỗng nhiên lửa cháy đến bên trại mình

Thế là Cổ Thái giật mình

Lập tức lên ngựa xông lên hét hò

Rằng mau dập lửa cho ta

Truy lùng bọn chúng bắt về đây ngay

Cổ Thái tức tối mặt mày

Ông ta thừa biết tội này rất to

Thế nên ra sức hét hò

Máu điên nó đã phát rồ hết lên

Nghĩa quân đánh đến nửa đêm

Phần lớn đều bị trúng tên rất nhiều

Số còn lại chẳng bao nhiêu

Một người duy nhất cố liều thoát thân

Anh ta lặng lẽ âm thầm

Qua sông về báo cho quân của mình

Rằng là bại lộ thông tin

Nên giặc phát hiện ra mình đốt lương

Toàn quân tử trận sa trường

Tôi mở đường máu vượt sang bên này

Quốc Toản rằng ta đã hay

Nội gián của giặc ở đây chắc rồi

Phải tìm ra kẻ ấy thôi

Nếu không sắp tới quân ta chết nhiều.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2004

TRẬN THIÊN MẠC

 

Sau khi thất bại nhiều lần

Tướng Trần Hưng Đạo lui quân từ từ

Bảo toàn lực lượng quân ta

Căn cứ Vạn Kiếp thế là dựng lên

Lũy cao đắp đất làm nền

Chông tre cắm khắp xung quanh rất dày

Quân canh nghiêm ngặt đêm ngày

Các ổ mai phục có bày hố chông

Cọc dài cắm ở lòng sông

Để ngăn thuyền chiến tấn công bất ngờ

Quân Nguyên nắm bắt địa đồ

Thoát Hoan hạ lệnh đánh vô tức thì

Đại quân được phái gấp đi

Hơn ba mươi vạn tiến về ngày đêm

Thoát Hoan có vẻ tự tin

Ông ta hạ lệnh đánh liền thắng nhanh

Tiêu diệt chủ lực quân trần

Mở đường tiến xuống Thăng Long dễ dàng

Quân Nguyên khí thế đang hăng

Quân Trần cố gắng kéo dài thời gian

Biết bao nghĩa sỹ liều thân

Mục đích là để cầm chân quân thù

Tình hình có vẻ sắp thua

Tướng Trần Hưng Đạo khuyên vua bỏ thành

Toàn quân phải rút đi nhanh

Bảo toàn lực lượng để giành trận sau

Chiến dịch di tản bắt đầu

Thăng Long bỏ trống, phá cầu, giấu lương

Hai vua về đất Thiên Trường

Thuyền rồng nương gió căng buồm về Đông

Tiễn đưa lưu luyến vợ chồng

Mẹ con xa cách trong lòng xót xa

Con thơ ra tiễn chân cha

Trống đồng giục giã tuyển đinh mọi làng

Dân cư bỏ trốn vào hang

Lương thực đem hết vào rừng giấu đi

Chiến tranh tang tóc chia ly

Văn Minh Đại Việt thời kỳ bi thương

Quân Nguyên làm chủ chiến trường

Thế nên bọn chúng khuếch trương tinh thần

Thoát Hoan cổ vũ toàn quân

Khao thưởng cho những thành phần có công

Quân Nguyên vào chiếm Thăng Long

Thoát Hoan hý hửng bắt đầu kiêu căng

Sau khi củng cố quân trang

Thoát Hoan dựng trại liên hoàn nối nhau

Chiến dịch truy kích bắt đầu

Ông phái khinh kỵ đuổi theo vua Trần

Quân ta tình thế khó khăn

Đội quân chủ lực đã dần rút đi

Bỏ không hầu hết thành trì

Quân Nguyên truy đuổi không khi nào dừng

Vó câu ngang dọc núi rừng

Tù và gào giống oan hồn kêu la

Bọn chúng đốt sạch hết nhà

Muôn nơi, tiếng khóc, tiếng la dậy trời

Thiên Trường đêm vắng trăng soi

Hai vua nuốt lệ ngậm ngùi đắng cay

Nước non trong cảnh tình này

Đến như muông thú, cỏ cây cũng buồn

Anh hùng trăn trở nước non

Tiếng kêu chim nhạn bồn chồn tâm cang

Quân Nguyên truy đuổi rất hăng

Thoát Hoan quyết bắt vua trần mới thôi

Nhiều ngày tính toán xong rồi

Ông ta ra lệnh cho người đuổi theo

Ô Mã Nhi sẽ dẫn đầu

Lý Hằng, Khoan Triệt theo nhau đi cùng

Ngày đêm cấp tốc truy lùng

Phải bắt bằng được vua Trần về Doanh

Từ khi rút khỏi kinh thành

Quân Trần luôn tránh giao tranh kẻ thù

Trần Bình Trọng bảo vệ vua

Ông về Thiên Mạc để chờ quân Nguyên

Nhằm ngăn bọn chúng tiến lên

Để vua di chuyển bằng thuyền trốn đi

Quân Nguyên chẳng kiếm được gì

Gặp Trần Bình Trọng, thế là tấn công

Hai bên đối trận giữa đồng

Lý Hằng không nói liền xông vào liền

Trần Bình Trọng thúc ngựa lên

Ông vung tới tấp đâm liền mấy 

thương

Nhằm ngay vào mặt Lý Hằng

Một đòn thương hiểm khiến Hằng thót tim

Hằng vung đánh kích trả liền

Binh khí va chạm tiếng kêu kinh hồn

Hai bên vừa thủ vừa công

Thương pháp cuồn cuộn như rồng cưỡi mây

Lý Hằng chống trả mỏi tay

Hơn ba mươi hiệp chưa ai muốn lùi

Khoan Triệt thấy vậy không vui

Ông ta xốc tới đánh bồi mấy đao

Lời rằng tên họ khai mau

Tại sao ngươi dám chặn đầu quân ta

Quân Trần chạy hết rồi mà

Ngươi chắc chán sống mới ra cản đường

Trọng rằng bảo vệ quê hương

Là trang nam tử phải đương đầu thù

Các ngươi có thể giết ta

Nhưng không thể khiến nước ta quy hàng

Khoan Triệt cười lớn ngênh ngang

Rằng ngươi cũng chỉ là hàng gia nô

Tội gì mà phải hồ đồ

Liều thân vì chủ để cho phí đời

Quy hàng với bọn ta thôi

Bạc vàng, gấm vóc một đời cao sang

Trọng rằng ta Bảo Nghĩa Vương

Dòng dõi quý tộc là người Hoàng gia

Hôm nay đối trận cùng ta

Các ngươi chắc khó vượt qua chỗ này

Lý Hằng cười khẩy, vỗ tay

Rằng thôi ta có chuyện này nói luôn

Quân ta đang đến Thiên Trường

Nếu ngươi hiểu biết chỉ đường cho nhanh

Trong tay ngươi có ngàn binh

Còn ta một vạn tình hình rất căng

Biết ngươi có chút tài năng

Nhưng tuổi còn trẻ, không chừng làm vua

Quân Trần đang ở thế thua

Ngươi đừng có cố để mà khổ thân

Bình Trọng tức giận hầm hầm

Ông cầm thương đến tấn công Lý Hằng

Đôi bên lại đánh rất hăng

Khoan Triệt thấy vậy liền tung mấy đòn

Đại đao bổ xuống tấn công

Bình Trọng liền lách vai sang tránh đòn

Tướng Nguyên liên tục tấn công

Nhưng Trần Bình Trọng võ công toàn tài

Một mình đánh cả lúc hai

Tướng Nguyên mệt bở hơi tai đỡ đòn

Quân Nguyên muốn bắt sống ông

Bọn chúng liền ném dây thừng bốn bên

Con ngựa bị bắn đầy tên

Nó ngã quỵ xuống cạnh bên chủ mình

Quân Nguyên bắt Trọng vào doanh

Lý Hằng liền nói anh hùng sa cơ

Hai ta mỗi chủ tôn thờ

Tiếc cho dũng tướng tài ba thế này

Hãy về với Đại Nguyên ngay

Ta xin Hoàng Hoàng Đế cho ngài làm vương

Ô Mã Nhi tỏ vẻ thương

Rằng ôi dũng tướng họ Trần đây sao

Đâu đâu xem mặt chút nào

Quả nhiên tuổi trẻ tài cao hơn người

Mau mau cởi trói ra thôi

Ta mời chén rượu kính người hùng anh

Đại quân ta chiếm kinh thành

Ngài mau chỉ chỗ vua Trần cho ta

Ngọc vàng, gấm vóc, đàn bà

Ngài sẽ thỏa thích để mà sướng vui

Tha hồ hưởng thụ cuộc đời

Tội gì phải khổ vì người làm chi

Ngài mau chỉ chỗ ra đi

Tước Vương chắc sẽ tức thì được ngay

Trọng rằng nghe kỹ ta đây

Ngươi Nam ta hận chúng bay muôn đời

Đừng mà dụ dỗ lắm lời

Ta chết cũng sẽ đời đời lưu tên

Thà ta làm quỷ nước nam

Chứ không về bắc để làm tước vương

Anh hùng tử chiến sa trường

Chứ không chấp nhận làm phường vong nô

Các ngươi đừng có hồ đồ

Muốn chém, muốn giết, cứ mà làm ngay

Khoan Triệt nhè nhẹ vỗ tay

Ông ta liền nói tên này kiêu căng

Thôi thì cho hắn thỏa lòng

Chớ đôi co mãi mất công làm gì

Giáp sỹ mau dẫn hắn đi

Một đao giết chết tức thì cho ta

Trần Bình Trọng bị lôi ra

Quân Nguyên tra tấn ông ta nhục hình

Xong rồi tùng xẻo toàn thân

Cung thủ xạ tiễn hàng ngàn mũi tên

Anh hùng không tiếng kêu rên

Xã thân vì nước lưu danh muôn đời.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2004

ÁNH TRĂNG NHUNG NHỚ

 

Thui thủi mình em nhớ bóng chàng

Ngày mơ đêm mộng đến tình lang

Biên ải xa xăm mờ tin nhạn

Nhợt nhạt màu trăng trước cổng làng

Thám mã loan tin giặc hung tàn

Máu đào tuôn chảy chốn quan san

Biên ải quân ta nhiều tổn thất

Thế trận gần như sắp vỡ tan

Triều đình ban chiếu đến các làng

Tuyển đinh cấp tốc để lên đàng

Thanh niên trích máu thề quyết tử

Hào khí Đông A thật hiên ngang

Trống đồng khắp lộ cứ kêu vang

Lưu luyến phu thê nghĩa đá vàng

Hẹn nhau non nước ngày tươi sáng

Lời thề Sát Thát cứ âm vang

Đêm nay em lại nhớ đến chàng

Nghe tiếng vó câu dạ ngổn ngang

Chiến trường gươm giáo nhiều bất trắc

Cầu phúc ơn trên đến với chàng

Tác giả: Nguyễn Duy Sac 2003

ĐẠI CHIẾN VẠN KIẾP

 

Quân Nguyên đánh ải Nội Bàng

Chia làm sáu mũi tấn công bất ngờ

Quân Trần vỡ trận thua to

Tướng Trần Hưng Đạo lui về tuyến sau

Biên cương máu nhuộm một màu

Xác người xếp lớp lên nhau chồng chồng

Cả vùng trời nước mênh mông

Con sông dòng suối máu hồng loang loang

Nhân dân khiếp vía kinh hoàng

Vó ngựa giày xéo tan hoang ruộng đồng

Quân Nguyên ỷ thế người đông

Hành quân càn quét không ngừng ngày đêm

Quê hương đang cảnh yên bình

Bỗng chốc tai họa lửa binh bao trùm

Giặc đi tàn sát lung tung

Trăm họ chịu cảnh hãi hùng tóc tang

Tướng Trần nhiều kẻ ra hàng

Người dân phải trốn vào hang trong rừng

Đúng là thảm cảnh đau thương

Giặc muốn dân Việt hết đường sinh sôi

Tù và vang dậy núi đồi

Vó câu rầm rập ôi thôi kinh hoàng

Hai vua lòng dạ ngổn ngang

Lo cho vận nước muôn ngàn khó khăn

Giặc Nguyên di chuyển rần rần

Núi rừng vang dậy tiếng quân reo hò

Tù và vang tiếng tu tu

Chẳng khác tiếng vọng về từ cõi âm

Vó câu dồn dập rầm rầm

Phá tan mọi thứ khi quân tiến vào

Thoát Hoan ra vẻ tự cao

Ông cho dựng trại rồi vào việc ngay

Rằng đại quân đã đến đây

Thăng Long chắc sẽ vài ngày đến nơi

Mùa này mát mẻ khí trời

Toàn quân hãy tạm nghỉ ngơi ít ngày

Đưa nhanh bản địa đồ ngay

Để xem trận địa chúng bày ra sao

Thăng Long không có lũy cao

Nhưng mà sông lớn làm hào vây quanh

Trại Trần ở sát kinh thành

Chúng đang co cụm xung quanh sông này

Ô Mã Nhi hãy qua đây

Ông dẫn binh đến chỗ này tấn công

Quân Trần chúng khá là đông

Phòng tuyến hầu hết ven sông thế này

Thủy binh ông rất là hay

Bạt Đô dũng sỹ phen này lập công

Đây là ấn tín tiên phong

Quân ba mươi vạn do ông dẫn đầu

Tôi đi hậu thuẫn phía sau

Chúng ta sẽ hẹn gặp nhau trong thành

Ô Mã Nhi về quân doanh

Kiểm điểm binh mã tiến hành xuất binh

Sông Thao cho đến Chí Linh

Tướng Trần Hưng Đạo dàn binh đối đầu

Hai bên do thám lẫn nhau

Phòng tuyến Vạn Kiếp bắt đầu dựng lên

Lũy cao lấy đất làm nền

Chông tre cắm dọc theo triền con sông

Thủy binh dàn trận giữa dòng

Các cánh phối hợp hiệp đồng với nhau

Quân Nguyên đánh phá tuyến đầu

Bọn chúng đổ bộ đánh vào Bình Than

Quân Trần gặp chút khó khăn

Bởi giặc rất mạnh hung hăng vô cùng

Kỵ binh bọn chúng vẫy vùng

Cung thủ Mông Cổ tấn công kinh hoàng

Hai bên đánh giết rất căng

Quân Trần anh dũng chẳng màng hiểm nguy

Giặc không đánh chiếm được gì

Nhưng mà thiệt hại quân ta rất nhiều

Nghê Thuận khinh địch tự kiêu

Tự dẫn quân bộ đánh vào Lưu Thôn

Quân Trần mai phục trong thôn

Cung thủ tiêu diệt hoàn toàn quân Nguyên

Nghê Thuận bị trúng đầy tên

Tướng giặc chết ở sát bên bến thuyền

Ô Mã Nhi đã hay tin

Ông ta nổi giận phát điên cả người

Xua quân ra đánh mọi nơi

Hai bên máu chảy đầu rơi rợn người

Kỵ binh Mông Cổ ngược xuôi

Bọn chúng áp đảo liên hồi quân ta

Bộ binh đánh sáp lá cà

Máu me tung tóe thật là dã man

Người lòi ruột, kẻ phơi gan

Đầu lìa khỏi xác, máu phun như vòi

Inh tai tiếng ngựa, tiếng voi

Máu chẳy chẳng khác sông dài đỏ au

Kẻ hàng tướng cúi gục đầu

Trang hào kiệt chết ngẩng cao kiêu hùng

Quân Nguyên đánh giết đến cùng

Hai bên cứ thế đánh không có ngừng

Ô Mã Nhi điều thêm quân

Na Khai nhận lệnh đánh vòng ra sau

Kỵ binh gợn sóng nối nhau

Cung thủ xã tiễn thẳng vào quân ta

Thủy quân Trần đánh thốc ra

Đổ bộ tiếp viện quân ta trên bờ

Câu liêm cùng với thừng to

Mục tiêu nhắm đánh chính là kỵ binh

Giặc Nguyên bị rối đội hình

Bởi vì chiến mã bị mình chặt chân

Ngoài ra bị lọt hố chông

Bọn chúng hoảng sợ không còn hung hăng

Ô Mã Nhi vẫn kiêu căng

Lệnh cho quân sỹ xung phong đánh bồi

Tôn Đức Lâm kéo tới nơi

Hỗ trợ quân kỵ đẩy lui quân Trần

Hai vua ở đất Thăng Long

Điều thêm thuyền chiến xuôi dòng cứu nguy

Tình hình có vẻ khác đi

Quân Nguyên bọn chúng tiến về rất đông

Ngày đêm liên tục tấn công

Rất nhiều phòng tuyến quân Trần phải lui

Tin về cấp báo liên hồi

Quân ta thất bại nhiều nơi, chết nhiều

Quốc Công Tiết Chế đăm chiêu

Tình hình có vẻ theo chiều khác đi

Ông lên kế hoạch rút về

Giữ vững phòng tuyến gần kề Thăng Long

Thoát Hoan lệnh tổng tấn công

Thần pháo Tây Hạ bắt đầu phát huy

Đá bay vùn vụt thị uy

Chiến thuyền trúng đạn tức thì chìm ngay

Chiến lũy dù đắp đất dày

Cũng không chịu nổi đạn này được lâu

Rất nhiều đồn bót hàng đầu

Bị pháo Tây Hạ bắn vào vỡ tung

Hỏa dược bốc cháy phừng phừng 

Doanh trại bị cháy sạch không còn gì

Quốc Công ra lệnh rút đi

Quân Trần cấp tốc chạy về bến sông

Chiến thuyền đợi sẵn giữa dòng

Bè tre cập bến chuyển quân lên thuyền

Thoát Hoan cho đổ bộ lên

Truy đuổi các hướng quân Trần rút lui

Hai vua biết chuyện ngậm ngùi

Rằng ta chuẩn bị thêm mười vạn quân

Tại sao lại đánh nửa chừng

Để cho tướng sĩ ba quân bỏ mình

Quốc Công rằng phải lui binh

Bảo toàn lực lượng để giành trận sau

Quan Gia phải bỏ thành mau

Thần ra cản hậu chặn đầu quân Nguyên

Hai vua phải gấp lên thuyền

Quân lương chuyển đến Thiên Trường thật nhanh

Thoát Hoan sắp đánh kinh thành

Nếu như chậm trễ, tình hình khó ra

Mọi người tiễn biệt khóc òa

Rằng là lăng miếu vua cha trong thành

Lỡ như chúng phá kinh thành

Tội này ta sẽ ô danh đời đời

Quốc Công liền nói phải lui

Nếu không chết hết không ai ngăn thù

Hận này ta nhớ ngàn thu

Chết rồi ai sẽ báo thù cho ta

Trong cơn nguy biến sơn hà

Bại, thành do ở Quan Gia lúc này

Đành thôi ngậm đắng nuốt cay

Mọi người phải quyết định ngay muộn rồi

Bây giờ hãy để cho tôi

Điều quân cản hậu để Người rút đi

Quân Nguyên kéo đến tức thì

Tất cả cách cánh hướng về Thăng Long

Thoát Hoan hồ hởi trong lòng

Rằng là phải bắt vua quan nhà Trần

Hai bên đối diện mặt sông

Quân Nguyên bắn pháo tấn công sang bờ

Thủy binh dùng chiến thuyền to

Chở các cung thủ bắn vô các đồn

Quân Trần liên tiếp phản công

Hai quân thế trận cứ giằng co nhau

Mấy ngày liên tục đối đầu

Quân Nguyên chưa có cách nào qua sông

Quân dân rời khỏi Thăng Long

Hai vua quyết định bỏ không thành trì

Mọi người lặng lẽ rút đi

Ai cũng nuốt lệ chia ly ngậm ngùi

Quân Nguyên vẫn đánh các nơi

Quân Trần cầm cự nhiều ngày trôi qua

Mọi người đã rút đi xa

Quốc Công ra lệnh quân ta lui dần

Lệnh truyền đến các trại quân

Trong đêm phải rút không cần đánh nhau

Thế là chiến dịch bắt đầu

Chiến công lưu mãi về sau muôn đời.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2004

TRẦN KIỆN HÀNG TOA ĐÔ

 

Quân Trần nhiều trận thua to

Quân Nguyên truy kích hét hò ngày đêm

Chúng đang tạo thế gọng kềm

Toa Đô nhận lệnh đánh lên Thiên Trường

Tình hình là rất khẩn trương

Hai vua tính kế để đương đầu thù

Thoát Hoan gửi tối hậu thư

Rằng là phải đích thân vua ra hàng

Tránh cho trăm họ lầm than

Họ Trần vẫn được ngai vàng quốc vương

Nếu không chấp nhận quy hàng

Đại quân Nguyên sẽ san bằng nước Nam

Hai vua không chấp nhận hàng

Quyết tâm kháng chiến đến cùng mới thôi

Chờ lâu không thấy phản hồi

Thoát Hoan ra lệnh cho người tấn công

Hai vua lại chạy lòng vòng

Rất nhiều danh tướng cản đường hy sinh

Phương nam cấp báo tình hình

Toa Đô đang dẫn đại binh tiến về

Chúng từ Bố Chính vừa đi

Quân hơn tám vạn rất là hung hăng

Giặc đi đốt phá bản làng

Vó ngựa gieo rắc kinh hoàng khắp nơi

Tình hình nguy cấp lắm rồi

Hỏi ai có dám đến nơi đương đầu

Rất nhiều cặp mắt nhìn nhau

Không ai có dám đối đầu Toa Đô

Trần Kiện liền được gọi vô

Rằng nay thế giặc rất là hung hăng

Lệnh cho Hầu dẫn quân ngăn

Để chậm bước tiến quân Nguyên vài ngày

Trong đêm phải gấp đi ngay

Nếu mà chậm trễ, tội này khó tha

Lệnh từ Thiên Tử ban ra

Bề tôi đành phải xông ra sa trường

Quân hơn ba vạn lên đường

Thủy bộ di chuyển xuống liền phương nam

Quân Trần đến giữ Nghệ An

Bố trí doanh trại liên hoàn ven sông

Quân Nguyên liên tiếp tấn công

Nhiều ngày đánh mạnh nhưng không được gì

Quân Trần hao hụt nhiều đi

Nhưng quân tiếp viện chưa hề thấy đâu

Thế nên Kiện rất lo rầu

Ông gọi Lê Tắc cùng nhau hội đàm

Rằng là Thiên Tử lớn gan

Tại sao không chịu quy hàng Thoát Hoan

Bây giờ thế cục sắp tàn

Lấy gì để chống đại quân hung tàn

Rồi đây ngọc nát, vàng tan

Trăm họ, bá tánh lầm than khốn cùng

Ta đây là kẻ tôi trung

Nhưng nay lực kiệt sức cùng tính sao

Theo ông ta phải thế nào

Khi quân tiếp viện chưa vào đến nơi

Giặc vây bốn phía hết rồi

Ta nghĩ mình phải hàng thôi đánh gì

Theo ta thì chuẩn bị đi

Nếu không tướng sỹ chẳng còn một ai

Tắc rằng tùy ý của ngài

Nhưng e tội ấy tiếng nhơ muôn đời

Thân này chỉ kẻ bề tôi

Chủ sao, tớ vậy, không lời dối gian

Nhưng ai cũng muốn đầu hàng

Đại Việt cương thổ nước nam chẳng còn

Ngài mang huyết thống Hoàng  thân

Tước Hầu là bậc đứng đầu bá quan

Rồi đây tiếng xấu tràn lan

Làm sao giải thích cho dân hiểu mình

Kiện rằng chớ nói linh tinh

Toa Đô hắn đã viễn chinh lâu rồi

Hắn ta là một tướng tài

Dũng sỹ Mông Cổ không ai thể bì

Quân ta ba vạn là chi

Nếu không hàng chúng chẳng gì còn đâu

Ta đây tuy có tước Hầu

Nhưng mà quyền bính có đâu là gì

Nếu thua, giặc bắt giết đi

Cái tước Hầu ấy chỉ là hư danh

Quân Nguyên đã chiếm kinh thành

Quan Gia kháng chiến không thành thì sao

Giặc mà bắt sẽ chém đầu

Lúc đó Vương với lại Hầu là chi

Thôi ông chớ nói thêm gì

Ta đây đã quyết sẽ đi ra hàng

Tránh cho thảm cảnh tóc tang

Ba vạn binh sỹ đỡ làm thây ma

Sáng mai ông hãy theo ta

Toàn quân giải giáp đi ra đầu hàng

Kiện sai lính gửi thư sang

Toa Đô đọc được lấy làm rất vui

Ông ta vội viết trả lời

Rằng ông quả đúng là người hùng anh

Nếu đây là tấm lòng thành

Ta đây chấp nhận lui binh một ngày

Các ông cứ việc sang đây

Ta sẽ tiếp đãi no say rượu chè

Trần Kiện vừa đọc xong thư

Ông ta cho lính từ từ tiến sang

Toa Đô ngạo nghễ hiên ngang

Ông ta tỏ vẻ huênh hoang khinh người

Vừa trông thấy Kiện, Đô cười

Rằng ngài quả thật là người tài năng

Mấy ngày dàn trận bên sông

Quân ta đánh mãi mà không thắng ngài

Bây giờ ngài đã sang đây

Quân ta có cánh có vây thêm rồi

Họ Trần chắc sẽ thua thôi

Ta trình Thái Tử cho ngài tước Vương

Cả đời nhung lụa bạc vàng

Vợ con, gia quyến cao sang hơn người

Chúng ta vào tiệc ngay thôi

Rượu thịt bày sẵn, xin mời tướng quân

Tin về cấp báo vua Trần

Rằng là Trần Kiện dẫn quân quy hàng

Hai vua nghe rất băn khoăn

Lệnh Trần Nhật Duật vào trong thay người.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003

HÀM TỬ QUAN

 

Toa Đô giao chiến lâu ngày

Nhưng chưa thắng được nên cay cú nhiều

Quân lương còn chẳng bao nhiêu

Quân Trần lại bổ sung nhiều viện binh

Tướng Trần Quang Khải tài tình

Có nhiều cách đánh thông minh bất ngờ

Khải cho bắn rất nhiều thư

Dụ hàng người Tống theo về phe ta

Thư rằng Tống Việt hai nhà

Tuy có mâu thuẫn nhưng mà đồng văn

Giặc Mông hung ác, bạo tàn

Tống Triều bị diệt, muôn dân khổ sầu

Các ông phải chịu thương đau

Xông pha ở những tuyến đầu tiên phong

Trung thành với chúng một lòng

Nhưng nào có được thưởng công lao gì

Tức lên, bọn chúng giết đi

Các ông đâu có khác gì cỏ cây

Viễn chinh xa xứ lâu ngày

Chắc gì còn sống để quay trở về

Hãy theo về với chúng ta

Bảo đảm cuộc sống về già bình yên

Cùng nhau đánh đuổi quân Nguyên

Chờ ngày khôi phục lại triều Tống xưa

Nhanh lên kẻo muộn bây giờ

Đừng do dự nữa, chúng ta luôn chờ

Sau khi đọc những lá thư

Rất nhiều người Tống từ từ trốn đi

Toa Đô không có cách gì

Ông ta tức tối giết đi mớ người

Khiến cho oán hận khắp nơi

Hàng binh người Tống cứ rời quân doanh

Cho nên kế hoạch thắng nhanh

Toa Đô nhận thấy khó thành công ngay

Ba quân đánh trận dài ngày

Tinh thần sa sút, tóc tai bơ phờ

Hai bên cứ mãi giằng co

Thoát Hoan biết vậy nên là rất lo

Nếu như kế hoạch chần chừ

Hội binh không kịp là hư thế cờ

Truyền tin đến trại Toa Đô

Rằng là Thái Tử lệnh cho các ngài

Điều binh cấp tốc ra ngay

Để mà phối hợp kịp ngày tấn công

Cùng nhau truy quét giặc Trần

Bởi vì lương thảo trong quân cạn rồi

Toa Đô toát cả mồ hôi

Ông ta liền phái gấp người đi ngay

Truyền tin chạy trạm đêm ngày

Tìm đến thủy trại quân Nguyên bảo rằng

Tình hình đang rất là căng

Chúng ta phải gấp tiến hành hội binh

Ngài cho điều động chiến thuyền

Để theo đường biển tiến về Thăng Long

Truyền tin bày tỏ nỗi lòng

Mã Nhi đã hiểu nên ông bảo rằng

Mi về trình với tướng quân

Di dời doanh trại ra gần cửa sông

Ba ngày thuyền sẽ vào trong

Rước người về đất Thăng Long một lần

Toa Đô ra lệnh ba quân

Từ từ rút khỏi Nghệ An bằng thuyền

Vua Trần nghe được nguồn tin

Lời rằng giặc Thát biết mình cạn lương

Ba quân có vẻ chán chường

Mỏi mệt nên phải tìm đường rút đi

Ta không cho chúng trở về

Chúng mà hợp nhất sẽ là rất nguy

Lệnh Trần Nhật Duật tiến về

Đón đầu chặn giặc đang ra kinh thành

Mọi việc phải thật là nhanh

Tinh binh năm vạn gấp hành quân ngay

Nếu như chiến thắng trận này

Quân Nguyên đại bại chắc là nay mai

Sau khi di chuyển nhiều ngày

Quân Nguyên dựng trại phía nam kinh thành

Một là ở bến Chương Dương

Hai là Hàm Tử tiện đường giúp nhau

Chúng cho dựng lũy, đào hào

Doanh trại liên tiếp nối nhau hàng dài

Quân Trần cũng đã được hay

Quốc Công Tiết Chế chọn ngày tấn công

Ba quân nhất chí đồng lòng

Tướng Trần Nhật Duật tiên phong đi đầu

Nguyễn Khoái, Quốc Toản theo sau

Tiến về Hàm Tử đánh vào trại Nguyên

Toa Đô đang ở Soái Thuyền

Có tin cấp báo trình lên bất ngờ

Rằng là bọn chúng đánh ra

Tướng Trần Nhật Duật chính là tiên phong

Chiến thuyền dàn trận giữa dòng

Bộ binh các hướng rất đông tiến về

Đô rằng không có bận chi

Ta đợi bọn chúng đánh về từ lâu

Lần này chúng lại đánh vào

Đúng là cơ hội cớ sao lo gì

Ngươi mau truyền lệnh ta đi

Đại doanh chuẩn bị ra quân giết thù

Chiến thuyền xuất kích cho ta

Lễ binh hãy thổi tù và thúc quân

Tướng Trần Nhật Duật khiển quân

Chiến thuyền bày trận dàn hàng trên sông

Các quân tác chiến hiệp đồng

Thủy bộ phối hợp tấn công bất ngờ

Từ xa đại tướng Toa Đô

Tay cầm chùy sắt hét hò đốc quân

Hai bên thuyền sáp lại gần

Thủy binh hỗn chiến máu loang đỏ ngầu

Quân Trần thuyền nhỏ nối nhau

Tiếp cận phóng hỏa lên tàu giặc Nguyên

Lửa bùng đốt cháy nhiều thuyền

Toa Đô ra lệnh quân Nguyên lùi về

Chúng dùng nỏ cứng bắn ra

Cung thủ thiện xạ nhắm vào thủy binh

Xác người trôi dạt lềnh bềnh

Lửa cao ngùn ngụt cháy lan một vùng

Quân Trần cảm tử xung phong

Thánh Dực nghĩa dũng vẫy vùng liều thân

Quân Nguyên hoảng hốt tinh thần

Bởi vì trên bộ, quân trần ném lao

Cung tên bắn cứ ào ào

Hỏa dược liên tiếp ném vào không ngưng

Đôi bên chém giết không ngừng

Xác người lớp lớp cứ chồng lên nhau

Toa Đô lại ném quân vào

Kỵ binh thiện chiến vác đao lên càn

Quân Trần không chút hoang mang

Tượng binh cứ thế dàn hàng xông lên

Tù và, chiêng trống vang rền

Đầu rơi, máu chảy, tiếng rên, tiếng gào

Toa Đô vẫn rất tự cao

Ông cho quân bộ ào ào xông lên

Thủy binh bắn vạn mũi tên

Quân Trần phơi xác đầy trên bến thuyền

Tướng Phạm Ngũ Lão liều thân

Ông xông lên tận xoái thuyền Toa Đô

Quân Nguyên thấy vậy xông vô

Mãnh hổ ở giữa bầy hồ xông pha

Toa Đô vội nhảy xông ra

Ông ta liền hỏi ngươi là tên chi

Mau khai ra thật nhanh đi

Để mà có chết cũng là xứng danh

Ta là dũng sỹ Đại Nguyên

Anh hùng của đất thảo nguyên lẫy lừng

Nhà ngươi dám đánh ta không

Để xem võ tướng quân Trần ra sao

Toa Đô cười rất tự hào

Tay cầm chùy sắt lao vào đánh ngay

Ngũ Lão chuyển thế liền xoay

Cây thương vun vút trong tay liên hồi

Hai bên đánh toát mồ hôi

Tướng Phạm Ngũ Lão đánh hồi mã thương

Tấn công vào phía trái sườn

Toa Đô lách phải phản đòn rất nhanh

Hai bên hùng hổ giao tranh

Tướng Trần Quốc Toản không đành đứng yên

Ông cầm đôi kiếm xông lên

Rằng ta là Thánh Dực quân họ Trần

Hôm nay vì nước vì dân

Quét sạch giặc khỏi giang sơn Lạc Hồng

Nhà ngươi dám đánh ta không

Hôm nay ta sẽ lấy đầu của mi

Toa Đô xiết chặt tay chùy

Sẵn sàng chuẩn bị đánh luôn hai người

Ông ta di chuyển tới lui

Chỉnh lại áo giáp trên người cho ngay

Bao năm chinh chiến dạn dày

Nên ông ta rất là hay đề phòng

Sau khi một phút bình tâm

Nhìn Trần Quốc Toản rồi xong ông cười

Thì ra lại chính là ngươi

Cái thằng nhãi nhép tuổi đời nít ranh

Hôm nay ra vẻ hùng anh

Ta cho mi sẽ về cùng tổ tiên

Cả hai hãy cứ xông lên

Để xem tài nghệ tướng trần là bao

Quốc Toản múa kiếm xông vào

Toa Đô uyển chuyển trước sau tránh đòn

Đôi chùy nặng cả trăm cân

Ông ta vung nhẹ như không có gì

Hơn năm mươi hiệp qua đi

Toa Đô có vẻ đã suy yếu dần

Không còn vững ở đôi chân

Tấn công ít lại và còn muốn lui

Ba người đánh ngược đánh xuôi

Quốc Toản sơ hở bị chùy trúng vai

Gươm liền bị rớt khỏi tay

Ông ta cố gượng để xoay tránh đòn

Phạm Ngũ Lão đánh dập dồn

Ngọn thương tới tấp tấn công không ngừng

Toa Đô luống cuống cả chân

Bất ngờ Quốc Toản liền đâm cạnh sườn

Một bên áo giáp bị bung

Toa Đô cảm thấy hãi hùng chân run

Ông ta đang định thế chuồn

Tướng Phạm Ngũ Lão đâm liền một thương

Vậy là danh tướng oai hùng

Bách chiến bách thắng đã dừng cuộc chơi

Một thương chí mạng lìa đời

Quân Nguyên bỏ chạy khỏi nơi chiến trường

Quân Trần truy đuổi khẩn trương

Một vùng chiến địa máu hồng thành sông.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003