Sau khi chiến thắng Bạch Đằng
Vị thế người Việt đã tăng hơn nhiều
Ngô Quyền thiết lập Ngô triều
An Nam chính thức có triều đình riêng
Bốn bề trong cõi đã yên
Cổ Loa được chọn là miền kinh đô
Nước ta tái thiết cơ đồ
Một nền tự chủ họ Ngô mở màn
Nhân dân hết cảnh lầm than
Kiếp người nô lệ một ngàn năm qua
Non sông vui khúc hoan ca
Thời kỳ độc lập nước ta bắt đầu
Kinh tế phát triển rất mau
Nông nghiệp có lắm hoa màu luân canh
Hải cảng mở ra rất nhanh
Phương nam có nước Chiêm Thành bang giao
Phương Bắc hữu nghị ngọt ngào
Biên cương yên ổn bắt đầu thương giao
Cổ Loa dinh thự xây cao
Chiến luỹ kiên cố, chiến hào rộng thêm
Ngựa xe phố xá như nêm
Ngày lễ, ngày tết sáng đêm hoa đèn
Chợ búa liên tiếp dựng lên
Quân đội bố trí khắp trên các miền
Thuỷ quân đóng mới chiến thuyền
Bộ quân luyện tập thường xuyên mỗi ngày
Cải tiến nhiều vũ khí hay
An Nam cứ thế từng ngày mạnh lên
Biên cương bờ cõi vững bền
Lòng dân ổn định thế nên thái bình
Ngô Quyền chết bất thình lình
Nhà Ngô gặp phải tình hình khó khăn
Ngô Xương Ngập, Ngô Xương Văn
Tuổi còn quá nhỏ, nói năng dại khờ
Dương Tam Kha chớp thời cơ
Ngôi Vương Kha đã liền vơ về mình
Họ Dương làm chủ triều đình
Thao túng quyền bính xong rồi xưng vương
Kha xưng là Dương Bình Vương
Ngô Xương Ngập đã tìm đường chạy nhanh
Trà Hương xa Cổ Loa Thành
Phạm Lệnh Công vốn hùng anh đất này
Xương Ngập xin tá túc ngay
Phạm Lệnh Công đã ra tay giúp liền
Dương Tam Kha tức phát điên
Ông cho quân đội đến liền tấn công
Ngô Xương Văn khoác giáp đồng
Thống soái quân đội rất đông tiến vào
Nhưng Phạm Lệnh Công tài cao
Văn cố đánh vào ba lượt đều thua
Do Tam Kha cướp ngôi vua
Không ai phục nữa, họ bèn tách ra
Tướng Lĩnh cát cứ quê nhà
Xây thành đắp luỹ để mà giữ thân
Kha sai Văn đánh Đánh các thôn
Đường Lâm và Nguyễn Gia Loan đầu hàng
Văn muốn cướp lại ngai vàng
Văn lôi kéo Nguyễn Gia Loan theo mình
Đường Lâm cũng hỗ trợ binh
Cả ba tái chiếm triều đình họ Ngô
Dương Tam Kha quá bất ngờ
Không thể chống đỡ thế nên đầu hàng
Cũng do là quá nể nang
Kha là thân tộc họ hàng với Văn
Dương Tam Kha khóc than van
Ngô Xương Văn đã vội vàng tha cho
Xương Văn lấy lại cơ đồ
Triều đình lại được họ Ngô nắm quyền
Mọi thứ tạm gọi là yên
Xương Văn xưng liền hiệu Tấn Nam Vương
Xương Ngập là Thiên Sách Vương
Triều đại của hậu Ngô Vương ra đời
Triều đình tan rã các nơi
Nhiều lãnh chúa mới dựng cờ dấy binh
Hoa Lư có người họ Đinh
Tuổi nhỏ nghèo khó, tính tình thẳng ngay
Võ tài văn lại cũng hay
Khí chất bộc phát từ ngày còn thơ
Trẻ trâu lau lấy làm cờ
Bày binh bố trận rất là tinh vi
Đinh Bộ Lĩnh dáng uy nghi
Con Đinh Công Trứ danh uy một thời
Cha mất sớm, Lĩnh mồ côi
Mẹ phải vất vả để nuôi lên người
Nhiều năm vất vả ngược xuôi
Mẹ, con rất được lòng người mến yêu
Thanh niên theo Lĩnh rất nhiều
Bởi Lĩnh rất hiểu và rành binh thư
Lĩnh theo chú Đinh Công Dự
Nhân lúc chính sự nhà Ngô suy đồi
Chú, cháu thành lập quân đội
Tiếng tăm vang dội bắt đầu lan xa
Người tài tìm đến tận nhà
Anh hùng hào kiệt gần xa tụ về
Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ,
Trịnh Tú về dưới ngọn cờ họ Đinh
Buổi đầu chú cháu còn tình
Về sau mâu thuẫn gia đình phát sinh
Vì tranh quyền mất hết tình
Đinh Công Dự đã chia binh đối đầu
Thế là chú cháu đánh nhau
Tình thân máu mủ một màu tóc tang
Sách Bông Dự nắm địa bàn
Đinh Bộ Lĩnh ở Nho Quan một mình
Sau một trận Lĩnh bại binh
Công Dự đã định ra tay giết rồi
Không ngờ rồng hiện cả đôi
Bao bọc lấy Lĩnh không rời rất lâu
Chú của Lĩnh thấy lo âu
Hoảng sợ trong đầu và phải lui quân
Lĩnh thu gom đám tàn quân
Lĩnh đánh lại chú nhiều lần thắng to
Thanh thế của Lĩnh càng to
Kể từ buổi đó Dự ra đầu hàng
Đinh Bộ Lĩnh danh tiếng vang
Lê Hoàn đã dẫn quân sang theo phò
Hoa Lư vùng vẫy ngọn cờ
Họ Đinh xây dựng cơ đồ từ đây
Trần Minh Công là người hay
Bố Hải Khẩu ông là tay anh hùng
Sứ quân lớn mạnh không ngừng
Đinh Bộ Lĩnh muốn về cùng với ông
Họ Trần không con nối dòng
Nên đã thuận lòng nhận Lĩnh làm con
Trần Minh Công càng vui hơn
Ông giao quyền hết cho con của mình
Sứ quân làm chủ Thái Bình
Đánh đâu thắng đó, triều đình hoang mang
Nhiều hào trưởng phải ra hàng
Lĩnh được tôn làm một đại tướng quân
Trần Minh Công đã từ trần
Lĩnh lên nối dõi họ Trần sứ quân
Lĩnh về Hoa Lư đóng quân
Anh hùng các xứ kéo quân theo về
Lĩnh thắng trận như chẻ tre
Quả là tài nghệ không ai sánh bằng
Ông được tướng, sỹ tôn Vương
Họ Đinh khiến hậu Ngô Vương lo nhiều
Ngô Xương Ngập khi nắm triều
Ông ta muốn Lĩnh về triều làm quan
Lĩnh đang thao luyện sứ quân
Nghe tin như vậy có phần rất lo
Sợ triều đình đánh quân vô
Lĩnh cho con trưởng giả đò hàng Ngô
Đinh Liễn vào triều họ Ngô
Phận con tin để tạm hoà binh đao
Vì giận Lĩnh không vào chầu
Ngô Vương bắt đầu kế hoạch tấn công
Đinh Liễn bi bắt đeo gông
Họ Ngô tiến đến cánh đồng Nho Quan
Hai bên đối diện dàn quân
Đánh nhau nhiều trận chưa hề thắng thua
Họ Ngô không muốn dây dưa
Đinh Liễn bị trói đung đưa trên sào
Ngô Vương thách Lĩnh đánh vào
Lĩnh nên giải giáp rồi mau quy hàng
Nếu không Đinh Liễn xác tan
Nhưng Lĩnh đâu có dễ dàng mà nghe
Lĩnh rằng: Ta yêu con trẻ
Nhưng các ngươi là những kẻ tiểu nhân
Trượng phu khí khái như thần
Tại sao dùng kế bẩn như đàn bà
Ta thà giết chết con ta
Chứ không vì thế mà ra đầu hàng
Lĩnh sai đội nỏ dàn hàng
Họ nhắm Đinh Liễn sẵn sàng bắn tên
Ngô Vương đuối trí hét lên
Rằng ta muốn nó sợ nên phải hàng
Nhưng nó lòng dạ sói lang
Nhẫn tâm sẵn sàng bắn chết cả con
Nói xong quyết định lui quân
Ngô Vương rút hết đại quân về triều
Ngô Xương Ngập tính tự kiêu
Nắm hết quyền bính trong triều họ Ngô
Ngập là một kẻ dâm ô
Ăn chơi thác loạn không lo chính trường
Ngô Xương Văn lắm chán chường
Anh em có vẻ xem thường lẫn nhau
Vì hoang dâm nên bệnh vào
Ngô Xương Ngập dáng xanh xao gầy gò
Một đêm rượu thịt say no
Ái ân quá mức lắm trò xảy ra
Ngô Xương Ngập lăn đùng ra
Thượng mã phong đó chính là nguyên do
Ngô Xương Văn nắm họ Ngô
Triều đình tan vỡ gần như không còn
Nam Tấn Vương cố lo toan
Sứ quân nổi loạn ngày càng đông thêm
Họ Ngô đánh giết ngày đêm
Càng ngày chỉ nhận nhiều thêm oán thù
Thao Giang có quân họ Chu
Tức là Chu Thái giã từ họ Ngô
Ngô Xương Văn mới đánh vô
Chu Thái bị trận thua to tan tành
Thái bị bắt rồi hành hình
Tưởng là như vậy tình hình đã yên
Sứ quân lại nổi dậy lên
Xương Văn vất vả ngày đêm đánh đồn
Họ Ngô tiến đánh dập dồn
Những sứ quân nhỏ không còn đất dung
Họ chạy tản mạn các vùng
Xây thành đắp luỹ xưng hùng một phương
Ngô Xương Văn đánh đủ đường
Sức lực mệt mỏi, quân lương cạn dần
Ngô Nhật Khánh ở Đường Lâm
Khánh rất căm giận triều đình họ Ngô
Khánh là Tôn Thất nhà Ngô
Những thế lực yếu nên lo giữ mình
Ngô Xương Văn cũng bực mình
Vì Khánh muốn lập triều đình xưng vương
Vậy là Văn lại lên đường
Quân mã tinh nhuệ mở đường đánh sang
Đường Lâm bị phá tan hoang
Quân Ngô Nhật Khánh bàng hoàng rút đi
Ngô Xương Văn đuổi cấp kỳ
Khánh phải tìm cách theo về Gia Loan
Nguyễn Thái Bình ở Gia Loan
Kiên quyết không phục đội quân triều đình
Thôn Gia Loan bày phục binh
Tướng Nguyễn Thái Bình tài giỏi binh thư
Ngô Xương Văn chẳng chần chừ
Chủ quan kiêu ngạo từ từ đánh vô
Hai bên đánh mấy trận to
Thái Bình cho lính rút về tuyến sau
Xương Văn vì mốn thắng mau
Quân Ngô truy đuổi đằng sau nhiều ngày
Ai ngờ trong trận chiến này
Xương Văn phải chịu đắng cay ê chề
Quân Thái Bình phục bốn bề
Xương Văn không có lối về tuyến sau
Quân Ngô thê thảm thua đau
Xương Văn trúng tiễn , gục đầu chết ngay
Ngô Xương Xí đã lên thay
Ngai vàng có rất nhiều tay muốn ngồi
Xương Xí làm lễ lên ngôi
Cả Ngô Nhật Khánh cũng đòi làm vua
Họ Ngô giành giật búa xua
Anh em lần nữa tương tàn lẫn nhau
Ngô Nhật Khánh có tài cao
Ông ta hết sức đánh vào Cổ Loa
Ngô Xương Xí phải chạy xa
Ngô Nhật Khánh chiếm Cổ Loa dễ dàng
Khánh lên làm chủ ngai vàng
Thời kỳ hỗn loạn sứ quân hình thành.
Sứ quân cát cứ tranh giành
Nhân dân chịu cảnh lầm than khổ sầu
Chiến tranh gây cảnh bể dâu
Nước non tang tóc một màu thê lương
Đinh Bộ Lĩnh rất can trường
Một mình chống lại cả phường gian tham
Họ Đinh từ đất Nho Quan
Ngọn cờ dẹp loạn phất cao đi đầu
Lữ Sử Bình rất lo âu
Kiều Công Hãn cũng bắt đầu lung lay
Hai người họ kết hợp ngay
Cùng nhau chống lại họ Đinh giữ mình
Công Hãn, Sừ Bình liên minh
Quân đội phối hợp đánh Đinh nhiều lần
Nhưng Đinh Bộ Lĩnh tài tình
Quân đội của Lĩnh người tài rất đông
Lĩnh cho quân vượt sông Hồng
Thuỷ bộ hiệp đồng tiến đến Cổ Loa
Công Hãn, Sử Bình đánh ra
Hai bên bày trận thật là tinh vi
Bình rằng ta chẳng thù mi
Vậy hà cớ gì sao lại đánh ta
Mỗi người một cõi thôi mà
Chiến tranh không để xảy ra làm gì
Chúng ta liên kết lại đi
Hoà bình yên ổn cũng vì nhân dân
Kiều Công Hãn bước đến gần
Hãn rằng ta đã nhiều lần đánh nhau
Mấy phen sứt trán vỡ đầu
Thôi thì mình hãy cùng nhau kết hoà
Tránh gây thêm cảnh can qua
Để cho bá tánh Cổ Loa thái bình
Đinh Bộ Lĩnh vẫn làm thinh
Ông cho quân lính từ từ tiến lên
Lê Hoàn ra lệnh bắn tên
Sử Bình và Hãn tức lên phất cờ
Hai bên giao chiến vài giờ
Quân Bình và Hãn bất ngờ chạy đi
Đinh Bộ Lĩnh mới sinh nghi
Nghĩ hẳn chắc kế gian gì nữa đây
Đinh Điền, Nguyễn Bặc thưa ngay
Rằng có mai phục thưa ngài bên sông
Chúng tôi sẽ đi đường vòng
Tiêu diệt quân dọc bờ sông tức thì
Để tránh bọn chúng sinh nghi
Ngài cứ tức thì giả bộ đuổi theo
Nhưng chỉ chầm chậm mà theo
Chờ quân thuỷ bộ cùng nhau đánh vào
Đinh Bộ Lĩnh chưa biết sao
Lê Hoàn đến báo để tôi đi đầu
Tiên phong một mũi thọc sâu
Dụ đám mai phục ló đầu chui ra
Còn ngài cứ việc ở nhà
Đinh Điền, Nguyễn Bặc đi xa mệt rồi
Nguyễn Bặc nghe vậy tức sôi
Nghĩ Lê Hoàn tồi muốn đến tranh công
Đinh Điền cũng giận trong lòng
Nhưng cả hai phải dằn lòng lui ra
Đinh Bộ Lĩnh cười khà khà
Rằng Lê Hoàn giống ý ta quá chừng
Vậy ông và Phạm Cự Lượng
Hai người truy đuổi thẳng đường cho ta
Lĩnh sai lính vác trống ra
Lĩnh đánh vài tiếng thế là tiến quân
Công Hãn, Sử Bình thất thần
Thấy quân của Lĩnh đuổi gần đến nơi
Cả hai ngửa mặt than trời
Chẳng lẽ ta sẽ tiêu đời hay sao
Phục binh chẳng thấy đội nào
Vì Lê Hoàn đã đánh vào bắt đi
Biết rằng sẽ chẳng còn gì
Hai tướng tìm cách lẩn đi cứu mình
Bỏ lại một đám tàn binh
Cả đám cúi mình hàng với họ Đinh
Lê Hoàn thấy thắng nhờ mình
Kể từ hôm ấy tính tình tự kiêu
Đinh Bộ Lĩnh cũng đã hiểu
Nhưng vì việc lớn phải chiều họ Lê
Khao quân, binh tướng hả hê
Đinh Điền, Nguyễn Bặc ê chề đắng cay
Họ muốn tiêu diệt Hoàn ngay
Nhưng mà Đinh Liễn khuyên hai người rằng
Cha tôi cùng với hai ông
Bằng hữu từ thuở chạy đồng chăn trâu
Nghiệp lớn mới dựng buổi đầu
Thành công chưa mấy thù nhau làm gì
Lê Hoàn dẫu có tài gì
Cũng không thể bì với được phụ thân
Bây giờ nhiều việc còn cần
Các ông tạm gác thù hằn riêng tư
Chuyện này hãy để từ từ
Khi nào xong việc diệt trừ hắn ngay
Xem như tha hắn lần này
Tôi cũng đã hiểu tên này đã lâu
Ba người ý hợp tâm đầu
Say nghiêng say ngửa hát ngao cười đùa
Lê Hoàn không phải tay vừa
Ông ta cũng hiểu nhưng chưa có màng
Ông tạm gác mọi thứ sang
Vì ông cũng muốn ngai vàng về tay
Đinh Bộ Lĩnh giả vờ say
Chân đi lảo đảo đến ngay Lê Hoàn
Lĩnh rằng đại tướng Lê Hoàn
Công lao chiến thắng hoàn toàn về ông
Quân sỹ đỡ phải nhọc lòng
Tôi rất cảm kích chiến công lần này
Lê Hoàn giật bắn người ngay
Hoàn khom người xuống chắp tay thưa rằng
Bẩm thưa cùng với Đại Vương
Thân tôi là tướng sa trường xả thân
Chiến thắng là của toàn quân
Nào đâu có phải bản thân Hoàn này
Ngài quá khen ngợi tôi đây
Tướng sĩ nghe được không hay chút nào
Đinh Bộ Lĩnh hát ngêu ngao
Hát rằng ta nhớ thuở nào chăn trâu
Anh em phất ngọn cờ lau
Ai nào có biết ngày sau thế này
Lê Hoàn đến với ta đây
Như hổ thêm cánh như vây cho rồng
Lê Hoàn hiểu ý của ông
Hoàn lui chỗ khác để không lỡ lời
Hoàn cầm chén rượu đi mời
Ba quân tướng sỹ hết lời ngợi khen
Tiệc tàn tắt hết nến đèn
Một đêm nhiều lắm nỗi niềm riêng tư
Hôm sau Bộ Lĩnh viết thư
Ông sai quân chạy đem thư dụ hàng
Đỗ Cảnh Thạc đọc thư xong
Thạc cười hắn dám tấn công ta à
Họ Đinh mà dám đánh ta
Thật không hiểu nổi hắn ta nghĩ gì
Thạc rằng mi hãy về đi
Mi nói với hắn có gì cứ sang
Ta đây là Độc Nhĩ Vương
Há sợ một kẻ đã từng chăn trâu
Nói xong Thạc gọi người đâu
Hậu đãi sứ giả rồi mau đuổi về
Lĩnh nghe biết chuyện cười khì
Rằng đã như vậy thế thì đánh thôi
Tên này sắp tới số rồi
Dám khinh ta hả cứ ngồi chờ xem
Lê Hoàn bước đến bàn thêm
Rằng Đỗ Cảnh Thạc dám xem thường mình
Đại Vương để tôi dẫn binh
Một trận sẽ chiếm được thành nay mai
Lĩnh rằng Thạc cũng rất tài
Chớ nên khinh địch lúc này không hay
Lĩnh cho triệu tập người ngay
Tướng văn, tướng võ đứng đầy trước sân
Lĩnh rằng ai dám ra quân
Diệt Đỗ Cảnh Thạc trong lần này đây
Đinh Điền, Nguyễn Bặc giơ tay
Hai tướng đều muốn trận này lập công
Lĩnh rằng quân Thạc rất đông
Thành luỹ kiên cố khó lòng thắng ngay
Ta sẽ thân chinh trận này
Các tướng nghe lệnh nhận ngay ấn kỳ
Toàn quân chuẩn bị ngay đi
Ngày mai ta sẽ tức thì hành quân
Đỗ Cảnh Thạc hội quần thần
Ra lệnh gấp rút tuyển quân thêm nhiều
Mặt thành gia cố nhiều chiều
Chiến hào cho cắm thêm nhiều chông tre
Lương thực tích trữ nghìn xe
Thanh Oai nườm nượp người về tòng quân
Sau khi ổn định tinh thần
Thạc ban sắc lệnh cấm dân ra thành
Thạc cho xây dựng tháp canh
Nỏ dài đem hết lên thành lắp tên
Đuốc đèn thắp sáng cả đêm
Cung thủ đều được điều lên mặt thành
Lĩnh muốn đánh nhanh thắng nhanh
Ông điều quân đến trước thành bao vây
Quân sỹ chuẩn bị thang dây
Máy bắn đá đã dàn ngay thành hàng
Thạc nhìn thấy thế cười vang
Rằng hắn cho lính xếp hàng chết đây
Đỗ Cảnh Thạc cười ngất ngây
Nghĩ rằng Lĩnh chết lần này mà thôi
Mọi thứ chuẩn bị xong rồi
Lĩnh cho trống trận liên hồi thúc quân
Quân Đinh di chuyển rần rần
Hàng hàng lớp lớp như cơn lũ trào
Nhưng không thể vượt chiến hào
Bởi vì quân Thạc bắn vào như mưa
Đánh từ mờ sáng đến trưa
Thiệt hại nhiều quá vẫn chưa đến thành
Máy bắn đá bắn vào thành
Phá huỷ hàng loạt tháp canh tiền đồn
Tanh banh nhiều dãy nhà dân
Trong thành dân xuống tinh thần kêu la
Tình hình thấy khó khăn ra
Thạc nghĩ chẳng lẽ xông ra khỏi thành
Một quân sư đến nói nhanh
Tình hình ta khó giữ thành này lâu
Đại Vương ra khỏi thành mau
Bảo toàn binh lực đánh lâu đường dài
Bảo Đà ngài hãy đến ngay
Ta chia quân đội làm hai ra liền
Tôi sẽ trấn giữ Trại Quyền
Đông tây phối hợp sẽ yên thôi mà
Thạc rằng rất đúng ý ta
Trong đêm hôm ấy Thạc ra khỏi thành
Một vài đội nhỏ giữ thành
Thạc cho đốt lửa nghi binh rất nhiều
Lĩnh về doanh trại đăm chiêu
Gương mặt có vẻ rất nhiều lo âu
Đinh Liễn thấy mặt cha rầu
Liễn rằng thân phụ đau đầu chuyện chi
Lĩnh rằng việc quân còn gì
Hôm nay ta đã mất đi nhiều người
Họ theo ta mấy năm trời
Vào sinh ra tử nhiều nơi ngoan cường
Bây giờ bỏ xác sa trường
Chết thảm trong cảnh tha phương thế này
Liễn thưa trong trận chiến này
Chúng ta thiệt hại nhiều tay lính tài
Tình hình chiến cuộc sẽ dài
Con nghĩ ta tạm nghỉ ngơi cha à
Thạc chắc không dám đánh ta
Quân mình củng cố để mà mạnh thêm
Cha con bàn suốt một đêm
Cuối cùng quyết định rút êm trở về
Thạc nghe tin Lĩnh rút đi
Ông cho một đội tức thì đuổi theo
Ai ngờ Lĩnh biết quân theo
Phục binh tiêu diệt một chiều sạch bay
Đỗ Cảnh Thạc rất là cay
Ông ta biết Lĩnh là tay không vừa
Nhưng mà không có chịu thua
Thạc lấy vàng bạc để mua thêm người
Kêu gọi hào kiệt nhiều nơi
Rèn luyện quân lính chờ thời tấn công
Lĩnh cho quân đóng ven sông
Tuyển thêm lính mới rất đông theo mình
Đinh Điền, Nguyễn Bặc vào dinh
Hai tướng tường trình việc tuyển thêm quân
Điền thưa Bạch Hổ sứ quân
Người mang họ Phạm là dân Châu Đằng
Ta nên đến đó chiêu hàng
Lôi kéo Bạch Hổ cùng sang với mình
Bộ Lĩnh chưa hiểu tình hình
Lĩnh rằng Bạch Hổ với mình đâu quen
Bây giờ mời hắn có nên
Lỡ hắn không chịu có phiền gì không
Điền thưa ngài chớ nản lòng
Tôi cùng Nguyễn Bặc vào trong Châu Đằng
Đại vương lấy ít bạc vàng
Ngàn gánh lương thực đem sang dụ hàng
Thế cuộc dạo này ngổn ngang
Ai cũng muốn được bình an cho mình
Chẳng ai có thích chiến tranh
Tôi nghĩ Bạch Hổ sẽ nhanh tỏ tường
Chứ phân cao thấp sa trường
Hai bên tướng sỹ tử thương thêm nhiều
Lĩnh hơi có chút đăm chiêu
Tuy nhiên ông cũng ít nhiều nhận ra
Lĩnh mời hai tướng lui ra
Để ông suy nghĩ gọi là kỹ hơn
Đinh Liễn đã hiểu nguồn cơn
Liễn thưa cha ạ việc nên phải làm
Bạch Hổ mà góp sức thêm
Quân ta rồi sẽ mạnh lên rất nhiều
Châu Đằng là đất phì nhiêu
Dân chúng đông đúc có nhiều quân lương
Bạch Hổ là một minh vương
Ông ta biết nghĩ và thương dân mình
Chắc sẽ không muốn chiến tranh
Đây là cơ hội ta thành liên minh
Nghe qua con trẻ khuyên mình
Lĩnh gọi Nguyễn Bặc cùng Đinh Điền vào
Lĩnh rằng hai tướng đi mau
Đến Châu Đằng gấp vái chào Phạm công
Thành bại tuỳ thuộc hai ông
Nếu mà không được cũng không sao mà
Tuy nhiên phải cố cho ta
Quyết bằng mọi giá mời người nghe chưa
Đinh Điền, Nguyễn Bặc liền thưa
Chúng tôi xin hứa việc này sẽ xong
Lĩnh sai mang ít vàng ròng
Vài con ngựa quý vào trong dinh đường
Lấy sổ cấp phát quân lương
Lĩnh rằng các tướng lên đường đi thôi
Sau khi mọi việc ổn rồi
Đinh Điền, Nguyễn Bặc gọi người cùng theo
Phạm Bạch Hổ đang thiết triều
Thám mã về báo có nhiều toán quân
Họ đang di chuyển đến gần
Cờ hiệu có gắn đều là chữ Đinh
Hổ nghĩ chắc Lĩnh đánh mình
Ông ta triệu tập quân binh đến liền
Văn võ đứng cả hai bên
Hổ rằng lấy ngựa ra liền cho ta
Áo giáp cũng được mang ra
Hổ cùng các tướng cùng ra khỏi thành
Đinh Điền, Nguyễn Bặc đến thành
Hai tướng nhìn thấy quân binh rất nhiều
Nghĩ thầm đánh chắc là tiêu
Điền rằng định liệu thế nào giờ ông
Họ tưởng mình đến tấn công
Quân đã dàn trận đầy đồng tiếp nghinh
Bặc cười họ đến đón mình
Chứ đâu có dám chiến tranh đâu mà
Chắc họ hiểu lầm chúng ta
Mình cho sứ giả đến trình bày ngay
Nguyễn Bặc viết một thư tay
Ông sai sứ giả đến ngay gặp người
Sứ giả vừa chạy đến nơi
Quân Phạm Bạch Hổ liền mời vào trong
Hồ uy nghi mặc giáp đồng
Cây đao sáng quắc trong lòng bàn tay
Hổ rằng ai phái sang đây
Mi nhanh nói rõ ra ngay xem nào
Sứ giả nhẹ nhõm thở phào
Rằng tôi kính cẩn vái chào sứ quân
Tôi chỉ là đứa tiểu nhân
Chúa tôi gửi đến sứ quân thư này
Hổ sai lính mang đến ngay
Hổ liền nhanh nhẹn mở ngay thư liền
Thư rằng chinh chiến triền miên
Lê dân trăm họ chịu phiền can qua
Chúa công tôi muốn cầu hoà
Chúng tôi cầu kiến để mà liên minh
Ngài là một chúa anh minh
Hy vọng ngài sẽ thuận tình bang giao
Xem xong Hổ hạ đại đao
Ông nói mời hết họ vào cho ta
Cổng thành liền được mở ra
Đinh Điền, Nguyễn Bặc khà khà cười vui
Bạch Hổ mời hai tướng ngồi
Rằng đây là bởi do tôi hiểu lầm
Suýt nữa là sẽ đánh nhầm
Bởi vì thời cuộc có phần rối reng
Lòng người ti tiện nhỏ nhen
Không tin ai được thế nên nghi ngờ
Điền thưa ngài đã hiểu cho
Chúng tôi thật là cảm kích làm sao
Hổ rằng sự thể thế nào
Các ngài vất vả đi vào đất tôi
Có gì cứ nói ra thôi
Đều là hảo hán khuấy trời dời non
Gặp nhau vui biết gì hơn
Xin mời cứ nói, tôi còn lo toan
Nguyễn Bặc cười rất hân hoan
Rằng chúa tôi có lễ mang biếu ngài
Bặc sai quân gánh đến ngay
Bặc rằng lễ mọn tặng ngài làm quen
Chúa tôi khởi nghĩa đứng lên
Mong muốn thiên hạ sẽ yên một nhà
Biết ngài là bậc tài ba
Chúa tôi sai đến xin là liên minh
Tránh xảy ra nữa chiến tranh
Để cho dân chúng thanh bình ấm no
Hổ nghe thấy thế cười to
Rằng tôi đâu thích những trò đánh nhau
Nhân dân chịu cảnh khổ đau
Tôi cũng không muốn đối đầu cùng ai
Nhưng thiên hạ lắm anh tài
Họ chỉ có muốn chiếc ngai Ngô triều
Tôi đây chinh chiến đã nhiều
Giờ cũng cảm thấy lắm điều không hay
Hai ông vất vả sang đây
Lẽ nào tôi để về tay không nào
Tôi đồng ý sáp nhập vào
Nguyện cùng Bộ Lĩnh chung nhau một nhà
Các ngài vất vả đường xa
Giờ vào nhà khách để mà nghỉ ngơi
Ngày mai khi sáng tỏ trời
Tôi dẫn quân lính đến nơi chúa ngài
Hôm sau Hổ đến Lĩnh ngay
Hai bên làm lễ bắt tay một nhà
Lê Hoàn thấy vậy lánh xa
Hoàn nghĩ Hổ sẽ chống ta sau này
Thế nên lo lắng mặt mày
Trong lòng bực bội về ngay tướng lều
Lĩnh mời Bạch Hổ đến lều
Lĩnh rằng Cảnh Thạc tự kiêu khinh người
Tôi đánh ngót một năm trời
Nhưng chưa thắng nổi, nhiều người hy sinh
Thạc kia rất giỏi dụng binh
Tướng tài võ nghệ lại tinh thông nhiều
Nhìn vẻ mặt Lĩnh đăm chiêu
Hổ rằng Thạc vốn Ngô triều tướng quân
Một tay lão tướng trung thần
Từng theo Ngô chúa đánh quân Hán triều
Dạo này già yếu phần nhiều
Ông ta lắm bệnh sớm chiều cũng đi
Nhưng quân dưới trướng rất lỳ
Nếu ngài muốn đánh chẳng gì khó khăn
Lĩnh nghe cảm thấy băn khoăn
Vì chưa biết cách đánh thành làm sao
Hổ rằng giờ muốn đánh vào
Ta chia quân đội hai đầu tấn công
Phục binh dọc phía bờ sông
Ban đêm đánh trống, thổi kèn nghi binh
Quân Thạc đóng ở hai thành
Chắc chắn họ phải xuất thành đánh ta
Mình dụ rắn ra khỏi nhà
Tập kích diệt gọn thế là thắng ngay
Lĩnh nghĩ hẳn là kế hay
Ông cho triệu tập quân ngay đến liền
Tiên phong Nguyễn Bặc, Đinh Điền
Ban đêm tập kích đến liền Thanh Oai
Lưu Cơ mai phục ở ngoài
Phạm Cự Lượng giả chạy dài vờ thua
Để dụ quân Thạc chui ra
Lê Hoàn sẽ dẫn quân qua Trại Quyền
Mọi việc sắp xếp tạm yên
Lĩnh làm lễ tế xong liền phát binh
Thanh Oai cấp báo tình hình
Rằng có quân đội họ Đinh đánh thành
Cảnh Thạc ra lệnh thủ thành
Quyết tâm tử thủ giữ thành không ra
Đinh Điền, Nguyễn Bặc từ xa
Hai tướng dựng trại để mà chờ đêm
Tối xuống, họ thắp sáng đèn
Đánh trống hò hét bắn tên vào thành
Quân Thạc lên hết mặt thành
Họ tưởng chừng sẽ có binh đánh vào
Bắn trả tên bay ào ào
Nhưng mà chẳng thấy quân nào đánh vô
Quân Đinh cứ mãi hét hò
Nhưng mà lại chẳng đánh vô trong thành
Lưu Cơ tiến đến bất thình lình
Trại Quyền cho lính ra thành giao tranh
Hai bên đánh đấm tan tành
Lưu Cơ rút chạy rất nhanh bỏ cờ
Không biết quân Đinh giả vờ
Quân của Cảnh Thạc hét hò đuổi theo
Giữa đường chợt thấy quân reo
Tướng Phạm Cự Lượng tiến vào bao vây
Quân của Cảnh Thạc phá vây
Họ cố tháo chạy về nơi Trại Quyền
Đinh Liễn đã chiếm Trại Quyền
Quân của Cảnh Thạc ngạc nhiên hoảng hồn
Bốn phía có tiếng trống dồn
Họ đành phải cố đánh dồn phá vây
Một canh giờ chạy đông tây
Toàn bộ bị diệt bởi tay Lê Hoàn
Bảo Đà, Cảnh Thạc hoang mang
Tình thế nguy kịch ngổn ngang nỗi lòng
Thanh Oai chắc giữ không xong
Thạc cho quân đội đánh vòng giải vây
Một vạn quân ở trong tay
Trời sáng, Thạc đã đến ngay trước thành
Sau khi củng cố mặt thành
Thạc dẫn quân đội ra thành giao tranh
Đinh Điền, Nguyễn Bặc đến thành
Thạc chửi rằng bọn gian manh các người
Ta chẳng thù oán gì ngươi
Tại sao lại cứ liên hồi đánh ta
Nguyễn Bặc nói chúa công ta
Một trang hào kiệt rất là tài ba
Ông là một lão tướng già
Sao không giải giáp theo nhà họ Đinh
Thạc rằng tiên đế anh minh
Ta thân làm tướng triều đình họ Ngô
Chết cũng theo nghiệp nhà Ngô
Các người chớ có hồ đồ xảo ngôn
Điền rằng ông chớ già mồm
Thân ăn lộc chúa mà không trung thành
Cát cứ lãnh địa phân tranh
Bây giờ còn nói là mình tôi trung
Xưng mình là kẻ anh hùng
Không chịu quy thuận về chung Ngô triều
Đừng mà có đứng nói liều
Mau mau giải giáp và theo ta về
Tránh cho máu đổ thêm ra
Như vậy mới đáng gọi là hùng anh
Thạc nghe xong mặt tái xanh
Nghĩ thầm chắc phải bỏ thành chạy thôi
Bị vây bốn phía cả rồi
Bây giờ mà đánh mất người nhiều thêm
Giữa trưa, đỉnh mặt trời lên
Thạc cho người đến phía quân Đinh liền
Sứ giả đến gặp Đinh Điền
Có mấy rương tiền cùng với ngà voi
Nguyễn Bặc, Đinh Điền đến coi
Sứ giả đưa vội thư cho hai người
Bặc xem thư xong liền cười
Định hoãn binh hả, muộn rồi về đi
Sứ giả nghe vậy liền đi
Thạc nghĩ đã vậy thôi thì đánh nhau
Thạc vào trong trướng vác đao
Giáp đồng liền lấy khoác vào rất nhanh
Thạc cưỡi ngựa ra trước thành
Thạc rằng ai dám đến thành bắt ta
Đinh Điền cưỡi ngựa xông ra
Tay cầm song kiếm thật là oai phong
Điền rằng tôi sẽ bắt ông
Để xem tài nghệ của ông thế nào
Thạc vung đao múa ào ào
Những thế võ hiểm đánh vào họ Đinh
Điền chuyển thế rất tài tình
Gươm đao va chạm như hình rồng bay
Hai bên đánh chẳng ngơi tay
Quả nhiên Cảnh Thạc là tay tướng tài
Đinh Điền mệt bở hơi tai
Nguyễn Bặc thấy vậy tiếp tay thêm vào
Bặc vác ngọn thương xông vào
Cảnh Thạc bình tĩnh đối đầu cả hai
Sau chục hiệp đánh miệt mài
Cảnh Thạc vẫn chọi cả hai không màng
Trống trận hai phía đánh vang
Đinh Điền, Nguyễn Bặc vội vàng lui quân
Điền rằng Thạc đánh như thần
Đúng là võ nghệ nhiều phần hơn ta
Trận này sẽ khó thắng à
Lê Hoàn mà biết chúng ta thế này
Hắn sẽ sàm tấu vào ngay
Sự nghiệp mai mốt khó ngày mà yên
Nguyễn Bặc nói ngài chớ phiền
Tối nay ta sẽ tiến lên công thành
Máy bắn đá bắn vào thành
Hoả tiễn thiêu rụi hết thành đi thôi
Ông dẫn quân phục cho tôi
Chờ Thạc bỏ chạy thế rồi đánh ra
Cung thủ nhắm bắn ông ta
Thạc chắc trúng kế chúng ta thôi à
Thạc về trong trướng cười khà
Một bọn nhãi nhép khinh ta tuổi già
Sáng mai ông dẫn quân ra
Để chúng biết mặt lão già một phen
Nửa đêm Thạc định buông rèm
Quân lính cấp báo có đèn khắp nơi
Quân Đinh đã tập kích rồi
Thạc nghe thấy thế liền ngồi dậy ngay
Bốn bề tên đạn bủa vây
Trong thành lửa cháy kho lương phừng phừng
Thạc hô tử thủ đến cùng
Nhưng mà quân sỹ hãi hùng chạy đi
Thạc vẫn dáng vẻ uy nghi
Nghĩ thầm giờ chẳng chạy đi được rồi
Nếu hàng bẽ mặt sao coi
Thế là Thạc dẫn quân rời thành ngay
Thạc chạy về phía cửa tây
Cùng hai nghìn lính phá vây ra ngoài
Đánh nhau chí choé một hơi
Thạc chạy một mạch khỏi nơi chiến trường
Quá nhiều binh sỹ tử thương
Thạc nghĩ ta đã hết đường hay sao
Ông tuôn nước mắt ngẹn ngào
Khóc rằng một thuở anh hào còn đâu
Tàn binh lủi thủi cắm đầu
Thình lình Nguyễn Bặc ở đâu tiến về
Cảnh Thạc lại cố chạy đi
Quân Đinh phục kích tức thì bắn tên
Cảnh Thạc bị trúng loạn tên
Ông ta ngã ngựa chết liền thảm thương
Quân Đinh làm chủ chiến trường
Họ cướp bóc hết quân lương về mình
Bộ Lĩnh đến tổng hành dinh
Khao quân khen thưởng linh đình hôm sau
Phạm Bạch Hổ có công đầu
Kế sách chu đáo lập công trận này
Lê Hoàn cảm thấy rất cay
Ông nghĩ phải diệt người này nay mai.
Nguyễn Siêu đóng ở hướng tây
Phù Liệt thủ phủ có đầy quân lương
Hay tin Thạc bại thảm thương
Biết chắc Lĩnh sẽ tìm đường đánh ông
Siêu huy động hết dân công
Xây thành đắp luỹ, cắm chông, đào hào
Chiêu mộ một số anh hào
Họ về giúp sức cùng nhau giữ thành
Một vạn quân đội hợp thành
Bày binh bố trận rất nhanh đón chờ
Quân Siêu hồi hộp từng giờ
Thành luỹ gia cố thêm nhiều tháp canh
Bẫy chông đầy khắp ngoài thành
Siêu cùng các tướng tiến hành điều quân
Quân Đinh di chuyển rần rần
Ngựa, voi dũng mãnh hét gầm inh tai
Họ đã đến nơi dựng trại
Cách trấn Phù Liệt khoảng hai canh giờ
Để tăng yếu tố bất ngờ
Quân Đinh cho cắm nhiều cờ khắp nơi
Nghi binh đánh trống liên hồi
Hô rằng quân đội gấp mười Nguyễn Siêu
Siêu biết quân Lĩnh không nhiều
Chẳng qua hù doạ nói liều ra oai
Ông cho đại tướng ra ngoài
Nguyễn Trí Khả một người tài trẻ trung
Khả nhận lệnh làm tiên phong
Siêu quyết tâm sẽ tấn công phủ đầu
Khả nhận lệnh của Siêu giao
Ba ngàn quân đã bắt đầu ra đi
Quân Đinh bày trận tức thì
Khả đến trước trận và đi mấy vòng
Nhìn Khả dáng vẻ oai phong
Mình mặc giáp đồng, cưỡi chú ngựa ô
Tay cầm đôi kích rõ to
Quân lính trợ chiến hét hó thị uy
Đinh Bộ Lĩnh hỏi tức thì
Rằng tướng trẻ đó tên gì nói mau
Để chết còn kịp biết nhau
Ta đây không muốn đối đầu trẻ con
Khả ra đứng trước hàng quân
Cười vang bảo bọn phản thần họ Đinh
Các người chống lại triều đình
Nay còn dám đứng tự mình huênh hoang
Ta Nguyễn Trí Khả tiên phong
Hôm nay ta sẽ bắt ông quy hàng
Đinh Bộ Lĩnh liền cười vang
Cái đồ nhãi nhép ngang tàng thế sao
Ai ra bắt nó xem nào
Để cho nó biết trời cao đất dày
Nguyễn Bồ thưa có tôi đây
Bồ vác ngọn giáo xông ngay ra liền
Bồ nhìn Khả tuổi thanh niên
Bồ rằng mi hãy quy tiên là vừa
Khổ cho cái phận con lừa
Chỉ ham việc nặng mà chưa hiểu mình
Khả tức vì bị coi khinh
Ông bảo quân lính dạt vào một bên
Khả vung đôi kích xông lên
Tấn công tới tấp về bên Nguyễn Bồ
Bồ không hề chút bất ngờ
Ông vung giáo đỡ rồi quay phản đòn
Cứ nghĩ tài của Khả non
Ai ngờ Khả đánh nhiều đòn rất hay
Nguyễn Bồ chống trả liền tay
Bồ tái mặt mày định bỏ chạy đi
Chưa kịp giây phút nghĩ suy
Khả đánh tức thì trúng yết hầu ngay
Nguyễn Bồ ngã ngựa lăn quay
Máu ra tung toé chết ngay trận tiền
Nguyễn Phục thấy vậy xông lên
Khả chuyển người lại một bên tránh đòn
Phục dùng một thiết bản côn
Mấy đường võ hiểm đoạt hồn tinh vi
Khả vẫn không hề hấn gì
Ông nhẹ nhàng tránh hết đi rất tài
Phục đánh đến bở hơi tai
Nguyễn Trí Khả vẫn dẻo dai bình thường
Phục vừa sơ hở một đường
Khả đâm một kích tử thương ngã liền
Hai tướng phơi xác nằm im
Khiến Đinh Bộ Lĩnh đứng tim giật mình
Lĩnh rằng Khả đúng tài tình
Còn ai dám đến tiếp nghinh nữa nào
Đình Thiết bên cạnh xông vào
Cao Sơn cũng thế ào ào tiến lên
Khả chống trả cả hai bên
Chẳng hề nao núng lộ trên mặt mày
Ba người cứ đánh liền tay
Một hồi Trí Khả đuối tay mệt người
Nhận thấy khó đánh nổi rồi
Khả liền tung mấy chiêu hồi mã thương
Mắt quan sát kiếm một đường
Khả đã nhanh nhẹn chạy luôn một lèo
Cao Sơn, Đinh Thiết đuổi theo
Ai ngờ lại bị ngã vào hố chông
Hai tướng gục chết trên đồng
Quân Đinh thấy vậy đánh cồng rút lui
Nguyễn Siêu vẻ mặt rất vui
Ông và các tướng cùng cười hả hê
Siêu rằng dám khinh ta à
Để xem hắn dám đánh ta nữa nào
Trần Côn với Nguyễn Hiền vào
Côn thưa Lĩnh sẽ đánh vào nay mai
Lĩnh có rất lắm tướng tài
Chúng ta không thể kéo dài chiến tranh
Ngài nên lôi kéo liên minh
Để tăng sức mạnh của mình nhiều hơn
Nguyễn Hiền vẻ mặt lo toan
Rằng lương thực đã có phần tiêu hao
Chúng ta đắp luỹ, đào hào
Dân chúng mệt nhọc kêu gào khắp nơi
Nguyễn Siêu suy nghĩ một hồi
Sau đó ông hỏi vậy giờ tính sao
Nên đánh hay nên hàng nào
Liên minh liệu có người nào theo ta
Họ đều lo giữ cửa nhà
Thời cuộc ly loạn ai mà cảm thông
Nguyễn Trí Khả vẻ rất ngông
Rằng thân là tướng nên không sợ gì
Chúng ta cứ đánh tiếp đi
Cùng lắm là chết có gì ngán ai
Nguyễn Siêu nghĩ suốt đêm dài
Ông vẫn chưa biết tìm ai giúp mình
Hôm sau Bộ Lĩnh tiến binh
Họ Đinh đã đến trước thành của Siêu
Quân Đinh quả thật rất nhiều
Chừng hơn bốn vạn dàn đều hết ra
Nguyễn Siêu nhìn thấy từ xa
Trong lòng lo lắng thừ ra cả người
Nguyễn Hiền nói đã thế rồi
Chúng ta không thể mà ngồi đợi ai
Chắc họ sẽ đánh ngày mai
Tôi nghĩ ngài phải chia quân ra thành
Tôi và Trần Côn giữ thành
Ngài và Trí Khả ra thành lánh đi
Tôi đã chuẩn bị thuyền bè
Ngài sang bờ bắc chạy đi tìm người
Siêu rằng phải như vậy thôi
Chứ giờ cũng hết cách rồi còn đâu
Đêm hôm ấy Siêu nhức đầu
Tự nhiên ông thấy lo âu trong lòng
Toàn quân bàn tính vượt sông
Nhưng trời mưa lớn có giông rất nhiều
Vì cứu mình phải cố liều
Quân sỹ tụ tập rất nhiều chờ Siêu
Nguyễn Trí Khả nói với Siêu
Rằng thưa thúc phụ đăm chiêu làm gì
Quyết định phải quyết ngay đi
Bây giờ do dự thế thì sẽ thua
Siêu rằng trời chắc sẽ mưa
Vượt sông rất khó trong mùa bão giông
Khả rằng ta đến bờ sông
Dựng trại xong đợi hết giông đi liền
Siêu nghe thấy vậy tạm yên
Ông cùng quân đội ra liền thành ngay
Đinh Bộ Lĩnh đã được hay
Lê Hoàn được lệnh đến ngay đón đầu
Siêu về hướng bắc chưa lâu
Thám mã đến báo có quân Lê Hoàn
Siêu hiểu bản tính Lê Hoàn
Hoàn sẽ không đánh đội quân của mình
Ông nghĩ thôi tạm dừng binh
Tiếp tục theo dõi tình hình ra sao
Lê Hoàn chưa dám đánh vào
Vì Hoàn lo sẽ tiêu hao nhiều người
Chờ Siêu hạ trại xong xuôi
Lê Hoàn ngồi đợi quân Đinh đánh thành
Lĩnh ra lệnh tấn công thành
Tên đạn bắn hết vào thành như mưa
Trong thành dân chạy búa xua
Quân lính tử thủ chết đầy cả ra
Trần Côn, Nguyễn Hiền xông ra
Hai bên hỗn chiến rất là dã man
Quân của Côn bị đánh tan
Nguyễn Hiền tháo chạy về hàng họ Đinh
Trần Côn không biết giữ mình
Ông bị trúng tiễn quân Đinh chết liền
Đánh nhau một nửa ngày liền
Quân Đinh phút chốc dẹp yên mọi bề
Nguyễn Siêu phải chạy cấp kỳ
Quân đội lên hết trên bè vượt sông
Nhưng mà trời nổi bão giông
Quân lính chết đuối giữa dòng sông sâu
Lê Hoàn tiến đến rất mau
Nguyễn Siêu buộc phải đánh nhau cứu mình
Nguyễn Trí Khả dẫu tài tình
Nhưng cũng không thể một mình chống ngăn
Hai người lâm cảnh khó khăn
Lê Hoàn cho bắn tên vào Nguyễn Siêu
Sau vài giờ cố đánh liều
Nguyễn Siêu trúng tiễn chết liền bên sông
Nguyễn Trí Khả đã qua sông
May mắn thoát chết trong vòng nguy nan
Khả dẫn theo đám quân tàn
Khả tìm Công Hãn họ Kiều trú chân.
Kiều Công Hãn tại Phong Châu
Trí Khả vội đến vào chầu kêu ca
Rằng giờ tan nát cửa nhà
Quân Đinh chắc sẽ đánh qua trấn này
Kiều công ngồi bắn dậy ngay
Hãn rằng tình thế lúc này tính sao
Ai có kế sách gì nào
Tướng văn, tướng võ xì xào cả lên
Hãn rằng chẳng lẽ chịu hèn
Ta đem quân lính ra hàng họ Đinh
Nội bộ có vẻ rối tinh
Vì ai cũng muốn giữ mình yên thân
Sau một vài phút chần ngần
Hãn rằng đến lúc ta cần đồng minh
Văn, võ nhất trí thuận tình
Một quân sư nói quân mình tuy đông
Nhưng trên dưới chẳng chung lòng
Đại vương muốn đánh cũng không cách gì
Giờ chỉ còn Ngô Xương Xí
Đại vương hãy cử người đi để nhờ
Lúc này do dự, chần chờ
Quân Đinh đánh đến khó mà trở tay
Hãn nghĩ đây quả ý hay
Hãn rằng ta sẽ phái ngay người liền
Ai dám đi đến Bình Kiều
Tìm Ngô Xương Xí nói điều thiệt hơn
Cả đám im lặng hết trơn
Trí Khả tiến đến thưa rằng sẽ đi
Hãn nghĩ nếu Khả muốn đi
Cũng hay bởi Khả dù gì chẳng thân
Giờ là đang lúc phải cần
Khả dù có chết cũng không sao mà
Hãn rằng Khả đến với ta
Hết lòng như vậy quả là rất hay
Thôi được vậy hãy đi ngay
Để ta viết một thư tay cho người
Kiều Công Hãn nhìn Khả cười
Thật là vất vả cho người anh em
Khả thưa tôi sẽ cố làm
Họ Đinh lòng dạ tham lam hẹp hòi
Hắn làm tan nát nhà tôi
Thù này tôi sẽ suốt đời không quên
Hãn rằng vậy phải nhanh lên
Đến Ngô Xương Xí cầu xin thêm người
Bố trí các cái xong xuôi
Trí Khả từ biệt mọi người ra đi
Quân Đinh tiến đến cấp kỳ
Thám mã đến báo rằng nguy to rồi
Họ Đinh đang vượt núi đồi
Thuỷ quân đông lắm, ngựa voi rất nhiều
Kiều Công Hãn liền đăm chiêu
Nghĩ giờ mình phải quyết liều mà thôi
Hãn cho quân phục trên đồi
Một vài đội nhỏ đóng nơi thành trì
Ông thống lĩnh đại quân đi
Lương thực, vũ khí chuyển nhanh từng giờ
Sông Thao lúa tốt đôi bờ
Hai quân dàn trận đón chờ lẫn nhau
Đinh Bộ Lĩnh nhìn hồi lâu
Ông nghĩ giờ phải bắt đầu làm sao
Quân Kiều Công Hãn trên cao
Thế trận vững chắc đánh vào từ đâu
Lĩnh chưa nghĩ được cách nào
Lê Hoàn hiến kế đánh vào sau lưng
Rằng ta sẽ men theo rừng
Âm thầm tiêu diệt hết từng toán quân
Cắt đứt mọi tuyến hậu cần
Họ Kiều rồi sẽ tự thân quy hàng
Vừa nghe ý kiến Lê Hoàn
Lĩnh đã cảm thấy Lê Hoàn tài hay
Ông liền chấp nhận ý này
Ông gọi tướng lĩnh đến ngay nhận cờ
Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ
Cùng Phạm Cự Lượng giả vờ vượt sông
Phạm Bạch Hổ sẽ đi vòng
Hổ phải lặng lẽ vượt sông âm thầm
Hổ dẫn quân xuống phía nam
Họ chặt cây gỗ để làm bè ngay
Kiều Công Hãn vẫn không hay
Quân Đinh đánh trống suốt ngày bên sông
Thuyền bè tụ tập rất đông
Có vẻ như sắp tấn công sang liền
Hãn cứ đứng ngồi không yên
Quân sỹ trực chiến cả ngày lẫn đêm
Nhưng rồi lại thấy lặng im
Hãn vẫn chưa hiểu nên tìm nguyên do
Thám mã đến báo bất ngờ
Rằng Phạm Bạch Hổ chiếm thành đốt lương
Toàn bộ tướng sỹ tử thương
Quân Đinh đã chặn con đường tuyến sau
Hãn nghe phát hoảng hồi lâu
Ông nghĩ phải biết chạy đâu bây giờ
Hãn liền mới đứng hét to
Rằng trời sao lại diệt ta thế này
Ông cho quân tập họp ngay
Toàn bộ di chuyển suốt ngày xuống nam
Quân Đinh truy kích ầm ầm
Quân Kiều Công Hãn mười phần còn ba
Ngô Xương Xí còn rất xa
Kiều công vất vả cả ngày lẫn đêm
Tưởng chừng sẽ thoát được êm
Một Hào trưởng nhỏ đánh lên bất ngờ
Kiều Công Hãn chạy có cờ
Tâm bệnh phát tác bất ngờ tử vong
Họ Kiều đã bị diệt xong
Họ Đinh hể hả thưởng công Lê Hoàn
Các tướng vui vẻ hân hoan
Chỉ có Đinh Liễn lo toan rất nhiều
Đinh Điền, Nguyễn Bặc đăm chiêu
Họ hình như có ít nhiều lo xa
Đinh Bộ Lĩnh cũng hiểu ra
Nhưng ông tạm gác chuyện nhà một bên
Ông được tướng sỹ tôn lên
Vạn Thắng Vương chính là tên của ngài
Nguyễn Thủ Tiệp biết chuyện này
Ông nghĩ Bộ Lĩnh nay mai đánh mình
Thủ Tiệp chuẩn bị tướng binh
Gia cố thành luỹ Vũ Ninh thêm nhiều
Tiên Du đồi núi khá nhiều
Tiệp lên trên núi dựng lều đóng quân
Họ Đinh đến đánh bất thần
Thủ Tiệp dàn trận tranh hùng thấp cao
Lê Hoàn dẫn quân đánh vào
Thủ Tiệp trên núi ào ào bắn tên
Quân Đinh dũng mãnh xông lên
Họ dùng khiên lớn che tên rất tài
Lưu Cơ dẫn đội nỏ dài
Ông cho lính bắn dọc bên sườn đồi
Thủ Tiệp mất mấy ngọn đồi
Nhắm chổng không nổi, ông về Tiên Du
Quân Đinh truy đuổi từ từ
Khiến Nguyễn Thủ Tiệp mệt nhừ cả ra
Tiệp cố đánh để thoát ra
Nhưng không thể thắng thế là lại lui
Hương Ái nằm ở dưới xuôi
Thủ Tiệp về đó làm nơi ẩn mình
Tưởng chừng thoát khỏi họ Đinh
Ai ngờ Đinh Liễn dẫn binh đến liền
Thủ Tiệp tức đến phát điên
Ông dẫn quân đội tiến lên xông vào
Hai bên hỗn chiến cùng nhau
Thủ Tiệp bị chém rơi đầu chết ngay
Họ Đinh truy kích cả ngày
Tàn binh đều tự trói tay xin hàng
Đinh lại tiến đánh Nguyễn Khoan
Khoan bị thất trận, đại quân tan tành
Tam Đái bị phá tanh banh
Nguyễn Khoan gom đám tàn binh chạy dài
Quân Đinh truy đuổi vài ngày
Khoan vào thế bí phải bày trận ra
Hai bên hò hét kêu la
Hỗn chiến thảm khốc thật là đau thương
Máu tươi đỏ hết chiến trường
Nguyễn Khoan tử trận trên đường tháo lui
Tướng sỹ thương khóc ngậm ngùi
Ao Nâu, họ tạm rút lui chờ thời
Quân Đinh lại đuổi đến nơi
Vợ Nguyễn Khoan phải ra nơi trận tiền
Đánh nhau một trận như điên
Vợ Nguyễn Khoan biết là không còn gì
Hai bà tự sát tức thì
Hai tướng thân cận cũng đi theo cùng
Hồi Hồ Lĩnh lại tấn công
Kiều Thuận thua chạy mấy vòng loanh quanh
Toàn quân bị đánh tan tành
Kiều Thuận phải đành tháo chạy qua sông
Sau khi vượt được sông Hồng
Thuận đến liên kết với Ma Xuân Trường
Thành Mè gia cố cao tường
Cung thủ bố trí các đường tinh vi
Nhưng chẳng có ăn thua gì
Quân Đinh quyết liệt kiên trì đánh lên
Máy bắn đá với cung tên
Liên tiếp bắn phá ngày đêm vào thành
Chiến luỹ bị phá banh chành
Kiều Thuận sợ quá bỏ thành chạy ra
Nhưng chưa đi được bao xa
Quân Đinh mai phục xông ra chém đầu
Ma Xuân Trường bị thua đau
Trường bỏ thành chạy luồn sâu vào rừng
Thành Mè lửa khói phừng phừng
Quân Đinh chiến thắng tưng bừng hát ca
Luy Lâu cách đó không xa
Lý Khuê chiếm giữ cũng là rất lâu
Nhiều sứ quân bị thua đau
Lý Khuê cũng rất lo âu cho mình
Ông tìm cách chống họ Đinh
Tuy nhiên có vẻ tình hình khó hơn
Siêu Loại, Khuê đóng đại quân
Thuỷ bộ phối hợp có phần quy mô
Đinh Bộ Lĩnh tiến đánh vô
Lý Khuê chống đỡ quả nhiên nhọc nhằn
Quân Đinh thiện chiến, tinh nhanh
Họ chiếm liên tiếp các thành như không
Lý Khuê cố sức để gồng
Tuy nhiên thế cục khiến ông nản lòng
Quân Khuê tan rã rất đông
Dương Xá là đợt phản công cuối cùng
Hai bên dàn trận trên đồng
Lý Khuê cố sức vẫy vùng đánh nhau
Cuối cùng ông bị chém đầu
Tàn quân toàn bộ kéo nhau ra hàng.
Lã Đường chiếm cứ Tế Giang
Hay tin Bộ Lĩnh đánh sang đất mình
Ông cho chia nhỏ quân binh
Lợi dụng địa hình hiểm yếu để ngăn
Đinh Liễn, Nguyễn Bặc khó khăn
Hành quân vất vả, quân dần tiêu hao
Đinh Liễn chưa biết tính sao
Nguyễn Bặc cũng phải đau đầu suy tư
Sau vài ngày tiến chần chừ
Quân Đinh tạm đóng, từ từ dò la
Nguyễn Bặc đã khám phá ra
Tuyến đường vận chuyển lương ra ngoài thành
Ông cho quân tập kích nhanh
Triệt phá tất cả quân binh bên ngoài
Diệt xong các đội ấy rồi
Đinh Liễn dẫn đội quân vào thọc sâu
Lã Đường bị chặn hai đầu
Thế trận bị vỡ không sao ra thành
Quân Đinh tiến đánh quá nhanh
Lã Đường phải chạy khỏi thành trốn đi
Nhưng chưa kịp chuẩn bị gì
Nguyễn Bặc tiến đến cấp kỳ bao vây
Lã Đường cố đánh cả ngày
Cuối cùng chết trận dưới ngay chân thành.
Các sứ quân đã tan tành
Giờ chỉ còn lại triều đình họ Ngô
Bộ Lĩnh cảm thấy đắn đo
Ông muốn lợi dụng họ Ngô giúp mình
Lê Hoàn đến Lĩnh tường trình
Rằng Ngô Nhật Khánh quân binh rất nhiều
Khánh là tôn thất Ngô triều
Ta nên dụ hắn hàng theo phe mình
Lĩnh rằng ông thật thông minh
Vậy tôi giao việc, một mình ông lo
Nếu như có Khánh giúp cho
Chúng ta sẽ chẳng còn lo thêm gì
Lê Hoàn lập tức liền đi
Vàng bạc chuẩn bị một xe rõ đầy
Mỹ nữ xinh đẹp hát hay
Hoàn tìm đến Khánh trình bày như sau
Rằng loạn lạc bởi vì đâu
Nhân dân cả nước khổ sầu khóc than
Họ Ngô nay mất ngai vàng
Anh hùng thiên hạ tràn lan tranh giành
Họ Đinh là bậc hùng anh
Sớm muộn rồi cũng hoàn thành nghiệp thôi
Xin nghe ngu ý của tôi
Ông về với Lĩnh chỗ ngồi sẽ yên
Chúa công tôi có ít tiền
Vài lễ vật mọn làm phiền nhận cho
Khánh tuy có lắm mưu đồ
Nhưng thế lực yếu nên lo mỗi ngày
Giờ Hoàn đã đến nơi đây
Lý tình thắm thiết giải bày rất hay
Khánh liền đồng ý nhận ngay
Khánh rằng tôi biết chuyện này từ lâu
Tuy nhiên do dự trong đầu
Nên chưa có dịp đến hầu Đại Vương
Nay ngài đã rủ lòng thương
Tôi thật cảm kích Đại Vương vô cùng
Hoàn rằng nếu được sứ quân
Thiên hạ sớm muộn đỡ phần khổ đau
Nhiều năm hỗn chiến lẫn nhau
Ruộng đồng xơ xác, hoa màu chết khô
Khánh rằng ngài hãy chớ lo
Tôi đây đã hiểu nguyên do cả rồi
Mời ngài dự yến tiệc thôi
Xong xuôi ta sẽ đến nơi vào chầu
Hai người ý hợp tâm đầu
Nhật Khánh thấy bớt lo âu phần nào
Khánh nghĩ mình cũng anh hào
Lúc này cần dựa dẫm vào họ Đinh
Chờ khi thiên hạ thái bình
Lúc đó rồi sẽ đến mình tranh ngôi
Sau khi yến tiệc tan rồi
Khánh gọi quân sỹ đến nơi dặn dò
Lệnh truyền đóng những xe to
Lương thực đầy ắp dâng cho Lê Hoàn
Tin về Khánh đến đầu quân
Khiến Đinh Bộ Lĩnh nhiều phần thêm vui
Ngô Nhật Khánh vừa đến nơi
Lĩnh ra tận cổng để mời vào trong
Hai người có vẻ hài lòng
Lĩnh rằng cảm kích lệnh công thật nhiều
Ngài là Tôn Thất Ngô triều
Hôm nay đã hiểu và theo Lĩnh này
Khánh rằng thiên hạ giờ đây
Mọi thứ đều đã trong tay ông rồi
Đáng gì cái phận của tôi
Chúng ta quên cái chuyện hồi xưa đi
Lĩnh rằng còn Ngô Xương Xí
Nếu ông ấy sẽ đánh thì tính sao
Khánh rằng Xí đáng gì nào
Tôi sẽ khuyên hắn nhập vào cùng ông
Cho thái bình trên non sông
Cho dân chúng hướng một lòng với nhau
Ngài là vua tốt chứ sao
Một trang hảo hán ai nào sánh đây
Cả hai cười nói ngất ngây
Khánh soạn một lá thư tay viết rằng
Chúng ta là những cựu thần
Nhà Ngô giờ đã lụi tàn còn đâu
Bao năm cát cứ đánh nhau
Lê dân trăm họ khổ đau lo buồn
Tránh cho máu đỏ thêm tuôn
Ông nên giải giáp về luôn một nhà
Để cho non nước thái hoà
Để cho ngô lúa mượt mà xanh tươi
Ngô Xương Xí xem xong cười
Rằng trang tuấn kiệt thức thời là đây
Thế là Xí nhận lời ngay
Họ Đinh từ đó dựng xây triều Đình
Kinh đô đóng tại Ninh Bình
Hoa Lư là đất thần kinh Đinh triều
Bộ Lĩnh được người người yêu
Đinh Tiên Hoàng Đế có nhiều công lao
Đại Cồ Việt sáng như sao
Ngàn năm nhớ ngọn cờ lau thuở nào.
Tác giả Nguyễn Duy Sắc 2005