HAI BÀ TRƯNG

 

Hán Quang Vũ Đế đương triều

Nhân dân Giao Chỉ chịu nhiều khổ đau

Thân phận như kiếp ngựa trâu

Cuộc đời nô lệ một màu tối tăm

Thái Thú Tô Định tham lam

Vơ vét thoả mãn lòng tham vô bờ

Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố

Dân tình khốn khổ thật là thảm thương

Buồn cho thân phận quê hương

Anh hùng nghĩa sỹ tìm đường đấu tranh

Thế lực lại quá mong manh

Tô Định tiến hành đàn áp rất nhanh

Nhiều cuộc khởi nghĩa bất thành

Nghĩa sỹ bị hành hình rất dã man

Bà Trưng người gốc Văn Lang

Con nhà thuộc hàng Lạc Tướng vang danh

Bà Man Thiện bậc sinh thành

Chị em từ nhỏ học hành giỏi giang

Anh thư văn võ song toàn

Chồng là Thi Sách làm quan một vùng

Thi Sách là bậc anh hùng

Chí lớn vẫy vùng muốn đuổi Hán Quân

Vợ chồng yêu nước thương dân

Chiêu mộ nghĩa sỹ xa gần rất đông

Vợ chồng chung ngọn cờ hồng

Quyết chí một lòng cứu lấy non sông

Ngày đêm thôi thúc trống đồng

Hào kiệt chung lòng náo nức về theo

Tô Định cho mật thám theo

Tìm cách khéo léo dụ hàng nghĩa quân

Thi Sách né tránh nhiều lần

Cố gắng bí mật để mà mộ binh

Tô Định đã nắm tình hình

Biết rằng Thi Sách luyện binh ngấm ngầm

Ông ta theo dõi âm thầm

Dùng vàng dụ dỗ , hỏi thăm tận tình

Thi Sách biết khó giữ mình

Khéo léo luồn cúi cố tình làm thinh

Từ đó mất lòng Tô Định

Ông ta đã có ý định diệt trừ

Sau những tính toán dự trù

Thi Sách bị dụ phải về Luy Lâu

Tô Định bắt Sách cúi đầu

Giải tán quân sỹ rồi mau đầu hàng

Thi Sách không chịu đầu hàng

Tô Định vội vàng dùng làm con tin

Trưng Trắc đã biết nguồn tin

Bà rất bực mình và hận Hán quân

Tô Định bắt bà giao quân

Chồng sẽ được thả bình an trở về

Thi Sách mới nhắn tin về

Thù nhà nợ nước hai bề cùng lo

Nàng phải gây dựng cơ đồ

Xác thân ta nguyện hiến cho nghiệp Hùng

Chớ nghe lời kẻ gian hùng

Tô Định gian trá hắn không giữ lời

Phất cờ khởi nghĩa ngay thôi

Ta dẫu chết rồi sử sách lưu danh

Trưng Trắc buồn suốt năm canh

Thù nhà nợ nước phải đành gánh chung

Chị em dựng ngọn cờ hồng

Làm lễ tế chồng trước lúc ra quân

Nghĩa sỹ hăng hái tinh thần

Khắp vùng Giao Chỉ rầm rần quân reo

Nhân dân khắp chốn về theo

Nghĩa quân lớn mạnh lên theo từng ngày

Cờ hồng trong gió tung bay

Tô Định mặt mày lo lắng hẳn ra

Quân Hán tiến đánh hai bà

Từ Mê Linh, nghĩa quân ra đón đầu

Đôi bên đối trận cùng nhau

Lê Chân nữ kiệt dẫn đầu tiên phong

Nghĩa quân dũng mãnh tấn công

Hán quân sợ hãi chạy không dám nhìn

Bát Nàng ra sức truy binh

Quân đội Tô Định trốn vào Luy Lâu

Nghĩa quân vây hãm Luy Lâu

Tô Định bắt đầu phát hoảng cả lên

Mặt thành cung thủ leo lên

Chảo dầu , nỏ lớn lắp tên thủ thành

Hai bà bao vây ngoài thành

Nghĩa sỹ chuẩn bị công thành bằng thang

Sau hiệu lệnh trống đồng vang

Quân ta xếp hàng chuẩn bị tấn công

Nỏ dài bắn loạt tên đồng

Máy bắn đá cũng tấn công tường thành

Hoả tiễn phóng hết vào thành

Chiến sỹ cảm tử leo thành đánh lên

Quân Hán chống trả bằng tên

Dầu nóng tới tấp đổ lên hào thành

Nghĩa quân cố phá cổng thành

Rất nhiều chiến sỹ bỏ mình tan xương

Máu tươi chảy khắp chân tường

Lớp lớp nghĩa sỹ tìm đường leo lên

Hán quân bắn cả rừng tên

Bộ binh dũng cảm xông lên hộ thành

Nghĩa quân đánh bốn mặt thành

Máy bắn đá phá tan tành nhà dân

Vòng vây càng xiết chặt dần

Lương thực sắp cạn, Hán quân yếu dần

Tô Định buộc phải xuất quân

Mở con đường máu cứu thân của mình

Ông ta tập họp tướng binh

Toàn quân thề quyết liều mình xông ra

Cửa bắc, quân Hán xông ra

Quân của hai bà chờ đã từ lâu

Hán quân dàn trận đối đầu

Bộ binh thiết giáp bắt đầu tản ra

Cung thủ rút sẵn tên ra

Kỵ binh ra sức hét la ầm ầm

Tô Định vẻ mặt hầm hầm

Đốc thúc trống trận liên hồi trợ binh

Ông ta chửi bới và khinh

Nội dung bảo Việt tộc mình Man di

Hai bà chẳng đếm xỉa gì

Voi chiến đồng loạt tức thì xông lên

Bộ binh hỗ trợ cạnh bên

Cung thủ bắn những rừng tên đánh vào

Quân Hán dũng mãnh xông vào

Kỵ binh ào ào chém giết lung tung

Quân ta bị lắm thương vong

Trận tuyến nhiều vòng bị đánh bật ra

Bát Nàng, Lê Chân xông pha

Thánh Thiên cũng quả thật là oai phong

Hai bà thúc giục trống đồng

Tiếng chiêng, tiếng cồng uy hiếp Hán Quân

Voi chiến lăn xả liều thân

Nghĩa sỹ tinh thần chiến đấu thêm hăng

Nhân dân tiếp viện thêm tăng

Quân Hán hoảng loạn tinh thần chạy đi

Tô Định không kịp nghĩ suy

Cắt râu, cởi áo tức thì chuồn ngay

Luy Lâu , binh lính hàng ngay

Quân ta nhiều ngày truy kích Hán quân

Nghĩa quân thần tốc như thần

Giải phóng dần dần toàn cõi Lĩnh Nam

Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam

Quân Hán đầu hàng quy phục khắp nơi

Sáu lăm thành được thu hồi

Dẹp yên giặc rồi, Trưng Trắc lên ngôi

Triều đình trên dưới vua tôi

Chăm lo cho đời sống của muôn dân

Trưng Vương rất được lòng dân

Lĩnh Nam dần dần ổn định dân sinh

Kinh thành đóng tại Mê Linh

Trưng Vương tài tình lãnh đạo quốc gia

Ngày đêm củng cố nước nhà

Cộng đồng Bách Việt theo bà rất đông

Quảng Tây và xứ Quảng Đông

Nhất trí đồng lòng theo Trưng nữ Vương

Sau ba năm khó trăm đường

Giao Chỉ ngoan cường làm chủ Lĩnh Nam

Hán Vũ Đế vẫn lòng tham

Nhất quyết tái chiếm phương nam trả thù

Mã Viện tập kết quân nhu

Phục Ba nhận chỉ tiếp thu soái kỳ

Lĩnh Nam chinh phạt Man di

Thuỷ bộ cấp tốc tức thì hành quân

Mã Viện là một công thần

Tướng già lão luyện cầm quân rất tài

Quân Hán tiến đánh dài dài

Ta chống không lại, rút dần về nam

Toàn bộ phía bắc Lĩnh Nam

Nhiều thành thất thủ đã hàng Hán quân

Mã Viện tiến xuống dần dần

Bộ binh đã tiến đến gần Mê Linh

Lê Chân ngăn chặn thuỷ binh

Thế giặc quá mạnh, bà đành rút lui

Quân ta vừa đánh vừa lùi

Mã Viện liên hồi đốc thúc tiến công

Quân Hán do rất là đông

Hai bà bị bọn đàn ông xem thường

Thành Mê Linh tuy cao tường

Nhưng nhiều nam tướng không vâng lệnh bà

Họ xem thường phận đàn bà

Mã Viện kéo đến họ ra đầu hàng

Quân ta vì thế mà tan

Thánh Thiên cùng với Bát Nàng hy sinh

Lê Chân vất vả chiến chinh

Hai bà đành phải lui binh vào rừng

Cẩm Khê là trận cuối cùng

Mã Viện phong toả trùng trùng vòng vây

Hai bà cố đánh phá vây

Thế nhưng lần này sức yếu thế cô

Quân Hán nhiều đợt xông vô

Cũng không hề có dễ mà thắng ngay

Hai bà tháo chạy đêm ngày

Sông Hát án ngữ chặn ngay con đường

Biết mình đã đến cùng đường 

Chị em nhảy xuống dòng sông trầm mình

Nhiều nữ tướng cũng hy sinh

Giữ lấy khí tiết dân mình Văn Lang

Mã Viện dẹp yên Lĩnh Nam

Ông ta cho làm chiếc cột đồng to

Trên khắc một dòng chữ to

Cột đồng gãy là Giao Chỉ diệt vong

Nghìn năm vọng tiếng trống đồng

Nỗi nhục mất nước chất chồng xót xa.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2002

NỖI BUỒN LÊ NGỌC HÂN

 

Chiều xuân trên đất Phú Xuân

Nỗi buồn công chúa Ngọc Hân chất đầy

Bắc Hà giặc Mãn bao vây

Đền đài, lăng tẩm, cỏ cây điêu tàn

Hoàng thân quỳ gối đầu hàng

Điện ngọc, cung vàng lơ láo trơ trơ

Kẻ sỹ rụt cổ làm ngơ

Vua tôi luồn cúi đi thờ ngoại bang

Nông phu rời bỏ xóm làng

Tha phương cầu thực lang thang không nhà

Bao nhiêu mồ mả ông cha

Giặc Mãn đào bới hết ra tìm vàng

Kẻ thù lên giọng ngênh ngang

Thiên triều phách lối hung tàn dã man

Nước nhà lâm cảnh lầm than

Ngọc Hân đau xót lệ tràn canh thâu

Hoàng Lê nhất thống còn đâu

Tinh hoa Đại Việt bao lâu cấu thành

Giờ cơn binh lửa tan tành

Tháp rùa ngơ ngẩn liễu xanh u buồn

Ngọc Sơn trước trận mưa tuôn

Thê Húc nhớ nguồn cố với lời than

Bút thiêng viết nét than van

Văn miếu luyến tiếc lời vàng thánh nhân

Hoa đào tan tác bụi trần

Pháo tết rần rần tiếng nổ tóc tang

Nữ nhi chỉ biết thở than

Giọt nước mắt nàng cay đắng tha hương

Tác giả: Nguyễn Duy Sac 2002

TÌNH SỬ LOA THÀNH

 

Phía bắc có nước Nam Cương

Một thời hùng cường làm chủ Quảng Tây

Người Tày, Dao, Mán,…ở đây

Thục Phán lừng lẫy là người tài ba

Sau khi thâu tóm Sơn Hà

Đất Thành Bàn Chủ chính là kinh đô

Thục Phán gầy dựng cơ đồ

Cộng đồng Bách Việt nhập vô rất nhiều

Trung Nguyên đang lúc Tần triều

Quân đội đánh chiếm ra nhiều các nơi

Thục Phán khéo léo mở lời

Nhẫn nhịn Tần chúa để đời bình yên

Đồ Thư cũng chưa muốn phiền

Tạm chấp nhận liền để tránh đao thương

Thục Phán mở rộng Nam Cương

Ông đã tìm đường đến gặp Hùng Vương

Thục Vương hỏi cưới Mỵ Nương

Ý đồ dòm ngó quê hương của nàng

Vua Hùng làm chủ Văn Lang

Ông không chịu gả con sang nước người

Thục Vương căm giận trong người

Dã tâm cướp đất của người Văn Lang

Bao lần họ kéo quân sang

Vua Hùng dễ dàng đánh bại nhiều phen

Vua Hùng được tiếng ngợi khen

Thế nên mới bèn tự mãn kiêu căng

Thục Phán là bậc tài năng

Quyết tâm san bằng đế chế Văn Lang

Vũ khí luôn được sửa sang

Nỏ dài thuộc hàng tuyệt kỹ tấn công

Một phát bắn chục tên đồng

Uy lực mạnh mẽ thật không gì bằng

Trải qua được mấy mùa trăng

Thục Phán đánh thẳng quân vào Văn Lang

Vua Hùng ỷ thế ngang tàng

Xem thường kẻ địch vội vàng nên thua

Thục Phán dành lấy ngôi vua

Thống nhất hai nước làm vua một vùng

Âu Lạc bắt đầu xưng hùng

Lưỡng Quảng một vùng lãnh thổ bao la

Lĩnh Nam là đất nước ta

Âu Lạc từ đó thật là vang danh

Nhà Thục xây đắp kinh thành

Kinh tế phát triển rất nhanh mọi đường

Âu Lạc và Tần thông thương

Hai bên hữu hảo nhiều đường ngoại giao

Buổi đầu còn vẫn ngọt ngào

Nhưng mà tham vọng ai nào bỏ đi

Nhà Tần chinh phạt Man di

Tây bắc, đông bắc xong thì xuống nam

Nước lớn luôn có lòng tham

Đồ Thư tiến xuống phương nam tức thì

Sáu mươi vạn quân đã đi

Bách Việt lâm cảnh sầu bi đoạn trường

Chỉ còn Âu Lạc Thục Vương

Một nước hùng mạnh ngáng đường mà thôi

Đồ Thư bình định hết rồi

Bắt đầu tìm cách thu hồi ước giao

Quên đi hoà hoãn hôm nào

Ông ta tiến vào lãnh thổ nước ta

Thục Phán vốn đã lo xa

Quân đội nước nhà cũng bố trí xong

Đồ Thư tự mãn trong lòng

Ý định một trận dẹp xong mọi bề

Quân Tần khí thế mạnh ghê

Hùng hổ tiến về biên giới nước ta

Nhân dân sơ tán khỏi nhà

Vườn không nhà trống để mà trường chinh

Đồ Thư không thuộc địa hình

Quân sỹ mỏi mệt chiến chinh dài ngày

Lương thực không đủ trong tay

Tình hình có vẻ rất gay go nhiều

Đồ Thư cũng lắm đăm chiêu

Chưa thể sớm chiều tiêu diệt Thục Vương

Quân Thục anh dũng kiên cường

Ngày đêm tập kích tuyến đường vận lương

Quân Tần bị chết thảm thương

Nỏ dài uy lực sát thương vô cùng

Quân Tần lo sợ hãi hùng

Đồ Thư muốn rút thế nhưng khó lòng

Tướng sỹ liên tiếp tử vong

Quân Thục phục kích đánh trong đánh ngoài

Đồ Thư cảm thấy mệt nhoài

Bao năm vất vả đánh hoài không xong

Bắt đầu ông ấy nản lòng

Tính toán thu xếp về trong sớm chiều

Thục Phán bắt đầu ra chiêu

Bố trí rất nhiều quân chặn lối đi

Quân Tần im lặng rút đi

Quân Thục mai phục tức thì xông ra

Hai bên đánh giáp lá cà

Đồ Thư trúng tiễn thế là chết ngay

Toàn quân không thể trở tay

Quân Tần chết thảm trong ngày đau thương

Sau khi ổn định chiến trường

Thục Phán tái thiết quê hương của mình

An Dương Vương được tôn vinh

Nhân dân thuận tình hết mực thương yêu

Các tộc hưởng ứng càng nhiều

Cho nên nhà Thục rất nhiều quân binh

Ông chọn đất xây đế kinh

Bản đồ quy hoạch công trình Cổ Loa

Giữa vùng châu thổ hiền hoà

Sông Hồng tươi tốt cỏ hoa đôi bờ

Thành cao được đắp từng giờ

Nguy nga tráng lệ , nên thơ mỹ miều

Hào thành ngang dọc nhiều chiều

Chiến luỹ bố trí rất nhiều tháp canh

Trong ngoài nhiều lớp tường thành

Xoắn hình trôn ốc tạo thành mê cung

Trung tâm là chỗ hoàng cung

Hoàng tộc dinh thự với cùng phủ quan

Cổ Loa vững chắc an toàn

Quân đội có lắm cơ quan vòng ngoài

Thục Phán cảm thấy rất oai

Kinh đô rất đẹp nằm ngoài ước mơ

Quốc gia phát triển từng giờ

Dân chúng chung hưởng giấc mơ thái bình

Kinh tế phát triển dân sinh

Luật pháp thành hình một nước văn minh

Sau nhiều năm không chiến chinh

Âu Lạc vươn mình phát triển rất nhanh

Nhà Tần sau cuộc tranh giành

Đất nước tan nát chia thành nhiều phe

Triệu Đà củng cố tàu xe

Quân đội mạnh mẽ chiếm vùng Phiên Ngung

Nhà Tần đấu đá lung tung

Trung Nguyên nhiều bậc anh hùng nổi lên

Triệu Đà nhân dịp cũng lên

Nam Việt đế chế thành tên một vùng

Kinh Đô đóng tại Phiên Ngung

Quân Việt xưng hùng trên cõi Lĩnh Nam

Triệu Đà muốn chiếm phương nam

Chinh phục Âu Lạc để làm quận, châu

Sau khi lập nước không lâu

Triệu Đà bắt đầu tiến đánh nước ta

Quân Việt mệt nhọc đường xa

Họ đánh vất vả tấn công Loa thành

Thục Phán cố thủ trong thành

Nỏ dài tên cứng trong thành bắn ra

Triệu Đà có lắm chiến xa

Kỵ binh tài gỏi nhưng mà bó tay

Quân Thục thuỷ chiến lại hay

Quân Việt ngày ngày càng bị tiêu hao

Bộ binh cố vượt chiến hào

Leo thang lên luỹ đánh vào bên trong

Nhưng mà thành ốc nhiều vòng

Quân Việt đi cứ lòng vòng mãi thôi

Họ đánh tới tấp liên hồi

Vẫn không thấy lối để mà tiến lên

Quân Thục đánh trả bằng tên

Cuộc chiến mỗi lúc trở nên kinh hoàng

Nhà dân bị phá tan hoang

Một vùng chiến địa máu loang đỏ ngầu

Quân Việt không thể đánh lâu

Lương thực bắt đầu thiếu thốn khó khăn

Toàn quân không đủ thức ăn

Triệu Đà đành phải cắn răng rút về

Thật là thất bại ê chề

Ông ta nghĩ kế giao hoà kết thân

Trọng Thuỷ chấp nhận hiến thân

Làm kẻ gián điệp để gần Thục Vương

Triệu Đà cho sứ lên đường

Sính lễ mang đến Thục Vương cầu hoà

Rằng là hai nước chúng ta

Chung dòng Bách Việt nên là anh em

Đánh nhau dân chúng khổ thêm

Cuộc sống êm đềm sẽ bị phá tan

Chia ly dòng lệ chứa chan

Tan nhà, nát cửa muôn ngàn đắng cay

Nay , tôi gửi con sang đây

Tôi muốn để nó ở đây với ngài

Tôi xin hỏi cưới con ngài

Chúng ta qua lại hai nhà thông gia

Trọng Thuỷ liền bước đi ra

Chàng trai cao lớn thật là khôi ngô

Mọi người khen ngợi trầm trồ

Chỉ có Cao Lỗ trong lòng thấy lo

An Dương Vương không đắn đo

Ông nói chấp thuận để cho giao hoà

Mỵ Châu đẹp tựa như hoa

Nàng chấp nhận lên xe hoa theo chồng

Hai bên nâng chén rượu nồng

Hôn lễ tổ chức rất đông khách mừng

Tiệc vui , hát xướng tưng bừng

Âu Lạc, Nam Việt ăn mừng bang giao

Trọng Thuỷ ăn nói ngọt ngào

Lời đường, ý mật rót vào Mỵ Châu

Đêm đêm hay giả u sầu

Than thân trách phận lắm câu u buồn

Mỵ Châu nước mắt cũng tuôn

Thương chồng phải chịu nỗi buồn tha hương

Nàng đã hết dạ yêu thương

Chỉ dẫn tỏ tường phong tục lễ nghi

Công chúa đang tuổi xuân thì

Men yêu đã khiến cho si mê chàng

Trọng Thuỷ cũng rất yêu nàng

Nhưng vì chữ hiếu nên chàng cũng lo

Ngày ngày, chàng cứ đắn đo

Ngao du khắp xứ thăm dò các nơi

Bề ngoài làm vẻ vui chơi

Bên trong thì lại rối bời mưu toan

Ai ai cũng nghĩ chàng ngoan

Vâng lệnh hoàn toàn ý của Thục Vương

An Dương Vương cũng rất thương

Của ngon vật lạ cũng thường mang cho

Cao Lỗ thì luôn âu lo

Ông cho thân tín thăm dò thông tin

Cố gắng tìm hiểu tình hình

Để xem Trọng Thuỷ đã rình những đâu

Vào một đêm trời mưa ngâu

Tâm trạng u sầu, Trọng Thuỷ nói ra

Rằng ta rất nhớ quê nhà

Nên đang định muốn thăm cha em à

Vài hôm mình sẽ cách xa

Liệu em có trách là ta bạc tình

Mỵ Châu nghe vậy giật mình

Rằng chàng có nghĩa có tình với cha

Em chỉ phận dâu thôi mà

Thế nhưng hai nước chúng ta xa vời

Chàng đi cách biệt phương trời

Biết trong cuộc đời còn có gặp nhau

Nàng chớ nói làm ta đau

Chúng ta nào có xa nhau đâu nào

Tình nàng thắm thiết biết bao

Ân nghĩa ngọt ngào ta chẳng phụ đâu

Nhưng ta xa cha đã lâu

Nay muốn về gặp nói câu nghĩa tình

Vậy chàng chờ đến bình minh

Em vào cung điện rồi trình vua cha

Để cha giúp đỡ đường xa

Người đi hộ tống về nhà cho nhanh

Trọng Thuỷ nói anh không đành

Việc cha phải dành quốc sự em ơi

Anh đi một chuyến vui chơi

Không muốn nhiều lời kinh động đến cha

Bây giờ chỉ mới canh ba

Anh lên đường gấp về nhà thăm cha

Mỵ Châu nức nở kêu ca

Chàng đi như thế thật là không hay

Ai mà đi như thế này

Khác gì bỏ trốn , cha hay sẽ buồn

Thuỷ rằng anh phải đi luôn

Việc gấp, nên buồn cũng phải nén thôi

Sau khi ta đã đi rồi

Dặn em hãy nhớ những lời của ta

Nếu mai binh biến xảy ra

Nàng làm ám hiệu để ta tìm nàng

Áo lông ngỗng nàng nên mang

Dấu vết lông ngỗng dễ dàng tìm ra

Giờ ta về gấp gặp cha

Hẹn ngày tái ngộ hai ta sum vầy

Nói xong Trọng Thuỷ đi ngay

Mỵ Châu không hiểu chuyện này là sao

Nàng gọi một lính gác vào

Rằng ngươi đi báo cha ta việc này

Người của Cao Lỗ đến ngay

Rằng trình công chúa việc này không hay

Phò Mã bỏ đi thế này

Quân cơ bại lộ, sau này nguy to

Mỵ Châu im lặng buồn so

Nàng không biết xử lý cho thế nào

Nàng nói không được ồn ào

Chồng ta lòng dạ thế nào ta hay

Các ngươi mau hãy đi ngay

Còn cái việc này giữ kín nghe không

Người của Cao Lỗ nản lòng

Hắn ta báo động đến toàn lính canh

Rằng là phải đuổi theo nhanh

Bắt Trọng Thuỷ lại kinh thành trong đêm

Cao Lỗ đang ngủ êm đềm

Giật mình hốt hoảng , ướt mèm mồ hôi

Ông nghĩ có chuyện to rồi

Toàn quân báo động thế rồi đuổi theo

Vượt nhiều trạm gác ngặt nghèo

Trọng Thuỷ leo núi trèo đèo chạy đi

Cuối cùng cũng đến biên thuỳ

Quân Việt tiếp đón rước đi về nhà

Trọng Thuỷ trình báo Triệu Đà

Cơ quan, vũ khí quân ta bố phòng

Bản đồ chi tiết nhiều vòng

Chiền hào, căn cứ tuyến trong tuyến ngoài

Trọng Thuỷ chỉ dẫn rạch ròi

Tình hình nội bộ vua tôi thế nào

Vũ khí mạnh nhất ra sao

Đó là cung nỏ trên cao đặt nhiều

Nỏ Liên Châu bắn tên nhiều

Một phát uy lực giết nhiều đối phương

Những chỗ thành không cao tường

Một vài con đường hiểm yếu dễ công

Triệu Đà vui vẻ trong lòng

Ông ta triệu tập rất đông mọi người

Xong rồi ngước mặt lên cười

Thục Phán ngày tàn của ngươi đến rồi

Chúng ta phải tấn công thôi

Triệu Đà nghị sự xong rồi phát binh

Biên cương cấp báo tình hình

An Dương Vương vẫn còn khinh Triệu Đà

Rằng hắn lại dám đánh à

Ông gọi liền các tướng ra cùng bàn

Cao Lỗ bèn mới thở than

Lần này ta khó đánh tan kẻ thù

Chúng ta thiếu thốn quân nhu

Trọng Thuỷ do thám đã thu quân tình

Hắn chắc nắm rõ tình hình

Cho nên bệ hạ chớ khinh Triệu Đà

An Dương Vương chưa hiểu ra

Rằng thằng con rể của ta đâu rồi

Lỗ thưa hắn đã đi rồi

Chúng thần truy bắt để lôi hắn về

Nhưng mà hắn chạy nhanh gê

Trong đêm lặng lẽ, hắn về Phiên Ngung

Thục Phán nổi giận đùng đùng

Con ta nó đã thuỷ chung với chồng

Nó vì cái nghĩa vợ chồng

Bỏ đi tình cảm non sông thế này

Mau bắt nó đến đây ngay

Toàn quân quyết chiến trận này không lui

Thấy vua tỏ vẻ không vui

Cao Lỗ liền ngồi lý giải sâu xa

Rằng đây là cái tình nhà

Công chúa nhà của chúng ta nặng tình

Thân nhi nữ hiểu chưa tinh

Chữ tình, chữ hiếu một mình phải mang

Bệ hạ trách, chỉ khổ nàng

Triệu Đà giờ đã đánh sang nước mình

Thần xin nhận lệnh dẫn binh

Nguyện hiến sức mình đền đáp non sông

An Dương Vương buồn trong lòng

Nghe Cao Lỗ nói làm ông tỉnh người

Ông liền ngước mặt lên trời

Rằng ta ngang dọc một đời chiến chinh

Quân Tần còn phải khiếp kinh

Hôm nay lại tự diệt mình hay sao

Cổ Loa thành luỹ rất cao

Nỏ Liên Châu mạnh lẽ nào sợ ai

Hãy mang trống đồng ra đây

Ta làm lễ tế trong ngày hôm nay

Trống đồng được mang đến ngay

Ba quân tướng sỹ quỳ đầy xung quanh

Toàn quân thề quyết giữ thành

Dù chết cũng chẳng bỏ thành chạy đi

Cổ Loa khắp chốn kinh kỳ

Nhân dân chuẩn bị chiến tranh lâu dài

Tên đồng từng bó rất dài

Chúng được mang đến pháo đài, tháp canh

Cung, nỏ được lắp tên nhanh

Những đội cung thủ hộ thành đã lên

Máy bắn đá được đặt lên

Bộ binh dàn hết lên trên mặt thành

Cao Lỗ dẫn quân ra thành

Thuỷ bộ phối hợp dàn thành trận ngay

Triệu Đà di chuyển nhiều ngày

Quân Việt lực lượng lần này rất đông

Có nỏ dài lắp tên đồng

Chiến xa hùng hậu rắn rồng nối đuôi

Thuỷ quân theo gió buồm xuôi

Toàn quân đến dưới chân thành Cổ Loa

Hai bên thế trận giăng ra

Âu Lạc vội vã xua đàn voi lên

Cung thủ liên tục bắn tên

Bộ binh yểm trợ tiến lên từ từ

Quân Việt không phút chần chừ

Chiến xa, quân kỵ từ từ cũng lên

Nỏ dài bắn cả rừng tên

Chiến sỹ hai phía gục trên cánh đồng

Sau nhiều những loạt tên đồng

Chiêng cồng, tiếng trống ầm ầm hét la

Một trận đánh sáp lá cà

Người chết như rạ , máu hồng thành sông

Tan hoang khắp những cánh đồng

Voi chiến chạy lồng cày nát chiến xa

Kỵ binh vướng lầy ngã ra

Ngựa hý, voi rống thật là inh tai

Đánh nhau cả một ngày dài

Bất phân thắng bại, Triệu Đà thu quân

Cao Lỗ cũng củng cố quân

Hai bên chuẩn bị cho lần thứ hai

Trọng Thuỷ trình báo lên ngay

Rằng khi đêm xuống đánh ngay vào thành

Vì Thuỷ đã rất là rành

Những con đường nhỏ vào thành rất nhanh

Triệu Đà nghe con đánh thành

Quân Việt chia vội ra thành làm hai

Một toán đóng chặt giữ trại

Toán kia còn lại đánh vào Cổ Loa

Trọng Thuỷ tiến về Cổ Loa

Dễ dàng hắn đã vượt qua tường thành

Những nơi có ít tháp canh

Quân binh yếu ớt phải đành chịu thua

Quân Việt mở được nhiều cửa

Toàn quân đã ùa vào khắp Cổ Loa

Đi đến đâu chúng phóng hoả

Kinh đô gặp trận can qua điêu tàn

An Dương Vương đang hội bàn

Bỗng thấy quân Việt lan tràn khắp nơi

Lửa khói cháy cả góc trời

An Dương Vương mới rã rời chân tay

Ông gọi Mỵ Châu đến ngay

Cha con lập tức mặt mày lo âu

Cao Lỗ dẫn quân về hầu

Thưa rằng bệ hạ chạy mau ra thành

Tôi sẽ sống chết giữ thành

Quân Việt chắc sẽ đến nhanh nơi này

Hai người lập tức đi ngay

Kẻo mà mọi chuyện không hay bây giờ

An Dương Vương không bất ngờ

Ông nói tình thế bây giờ tại ta

Nếu mà ta bỏ đi xa

Một trang hảo hán thật là ô danh

Nhìn tướng sỹ chết sao đành

Ta sẽ không thể bỏ thành mà đi

Lỗ rằng bệ hạ đi đi

Còn vua, dân chúng sẽ đi theo ngài

Rồi đây ta sẽ làm lại

Âu Lạc sẽ mạnh nay mai thôi mà

Bây giờ bàn vào bàn ra

Quân Việt kéo đến là ta không còn

An Dương Vương nắm tay con

Hai người chạy đến một con ngựa hồng

Cha, con chạy hết mấy vòng

Cuối cùng đã vòng ra khỏi Cổ Loa

Mỵ Châu nức nở khóc oà

Nàng rải lông ngỗng đầy ra khắp đường

Hy vọng Trọng Thuỷ vẫn thương

Lông ngỗng dẫn đường cho bọn truy binh

Cao Lỗ lăn xả hết mình

Ngang dọc một mình chống chọi Việt binh

Trọng Thuỷ đến bất thình lình

Cao Lỗ tức mình nhào đến đánh nhau

Cao Lỗ nói ta thua đau

Cũng vì ngày trước vua tao tin mày

Hôm nay đối trận ở đây

Ta quyết giết mày rửa nhục non sông

Hai quân đồng loạt giáp công

Quân Việt bốn phía rất đông đánh vào

Mặc dù Cao Lỗ tài cao

Mãnh hổ tài nào chống lại bầy lang

Sau nhiều giờ đánh dọc ngang

Toàn quân Âu Lạc ra hàng Việt quân

Cao Lỗ uất ức huỷ thân

Danh tướng tự sát dưới chân Loa thành

Truy binh theo đuổi rất nhanh

An Dương Vương đành chạy xuống phía nam

Chạy mãi vẫn thấy quân bám

Ông mới thấy làm sao lạ thế kia

Sau khi quay lại lối đi

Ông mới tức thì phát hiện ngay ra

Rằng lại là chính con ta

Lông ngỗng nó thả để mà hại ta

Ông liền rút vội gươm ra

Một nhát gươm đã chém vào Mỵ Châu

Nàng đã bị chém rơi đầu

Ông cũng tự sát không câu giãi bày

Truy binh cũng vừa đến ngay

Họ thấy vua chết, về ngay báo trình

Trọng Thuỷ ổn định quân binh

Triệu Đà ổn định tình hình toàn dân

Thuỷ tìm khắp chốn xa gần

Chỉ mong tìm thấy phu nhân của mình

Hắn ta lục soát linh tinh

Tìm mãi không thấy vợ mình ở đâu

Truy binh về báo một câu

Rằng vua Âu Lạc chém đầu Mỵ Châu

Hai người đã chết cũng lâu

Thuỷ nghe thấy vậy u sầu đêm đêm

Càng ngày mỗi lúc buồn thêm

Hắn cầm lông ngỗng từng đêm ngắm nhìn

Triệu Đà thấy khổ con mình

Ông ta tìm đến tận tình khuyên can

Rằng tình trong cõi nhân gian

Những chuyện như thế hợp tan là thường

Con nên chớ có đau thương

Nam nhi chí lớn là đường phải đi

Đừng có bi đát lâm ly

Chỉ là cô gái có gì bận tâm

Trọng Thuỷ vẫn cứ thâm trầm

Suốt ngày vẫn cứ lầm bầm khóc than

Cổ Loa bị phá nát tan

Dân chúng ly tán không ai dám về

Trọng Thuỷ buồn bã lê thê

Hắn ta không về trở lại Phiên Ngung

Một ngày mưa gió bão bùng

Trọng Thuỷ tìm đến hoàng cung thuở nào

Nhớ duyên đôi lứa đã trao

Hắn đã lao vào giếng ngọc quyên sinh

Một trang nam từ chung tình

Một nàng công chúa vì tình phản cha

Bi thương trang sử nước ta

Mỵ Châu, Trọng Thuỷ thật là oái ăm

Mỵ Châu mang tiếng ngàn năm

Nàng vì cái nghĩa trăm năm yếu lòng

Quên đi cái nghĩa non sông

Phản cha nên khiến suy vong nước nhà

Thật là quá đỗi xót xa

Thân phận đàn bà chịu lắm đắng cay.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2002

TIẾNG TRỐNG ĐỒNG

 

Mỗi người ai cũng có quê hương

Nó nằm trong máu, thịt và xương

Tâm hồn hoà quyện tình đất nước

Nụ cười nhân ái trải yêu thương

Quê hương nơi góc phố con đường

Hàng me, gốc phượng, góc sân trường

Bờ đê xanh thắm, dòng kênh mát

Luỹ tre, làng xóm đượm tình thương

Quẻ hương bát ngát những ruộng nương

Bác nông dân bội thu sung sướng

Con trâu no giấc ngủ thanh bình

Người nghệ sỹ say tìm lý tưởng

Quê hương trong hồi ký chiến trường

Máu đào liệt sỹ giữ biên cương

Mẹ già đợi con trong mòn mỏi

Vợ người lính chiến chí ngoan cường

Quê hương của đôi lứa yêu đương

Mẹ nghèo tần tảo với gió sương

Lời thầy trìu mến trên bục giảng

Tiếng trẻ hân hoan khắp phố phường

Quê hương trong những việc bình thường

Bác xíc lô vất vả trên đường

Chị lao công âm thầm cần mẫn

Anh phu hồ vui vẻ hiền lương

Quê hương nhộn nhịp những công trường

Khói nhà máy toả lúc tinh sương

Còi tầm hối thúc vào ca mới

Công nhân hối hả việc khẩn trương

Quê hương trên đôi tay nhạc trưởng

Cung đàn trầm bổng điệu du dương

Hoa đăng lễ hội chào xuân mới

Vọng cổ ngân nga khúc miệt vườn

Quê hương trong nỗi nhớ tha hương

Đồng bào xa cách một đại dương

Tết thơm mùi nắng, đào, mai nở

Bánh chưng, dưa hấu với mứt đường

Quê hương cũng chính là đất nước

Hơn bốn ngàn năm lắm đau thương

Trong tiếng trống đồng nuôi ý chí

Người Nam anh dũng rất kiên cường

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2002

ĐỒNG BÀO

 

Ôi con sông Gianh nỗi buồn chia cách

Trịnh Nguyễn phân tranh xương ngập Lũy Thầy

Con sông Bến Hải đôi bờ đau xót

Sáu mơi năm rồi giấc ngủ chưa ngon

Ôi nước Việt Nam nghìn năm uất nghẹn

Máu đỏ anh hùng trả nợ nước non

Dấu ấn thực dân phân luồng tư tưởng

Để đến hôm nay âm ỷ hận thù

Biết đến bao giờ mới được bình yên

Khi chúng ta đây mỗi người một ý

Trên một chuyến tàu không chung ý chí

Nó sẽ về đâu nếu bánh lái gãy rồi

Ôi quê hương tôi đến bao giờ hết khổ

Huynh đệ hơn thua ẩn dấu những oán hờn

Nếu một ngày kia tái diễn bãi chiến trường

Hai tiếng Đồng Bào còn có nghĩa yêu thương?

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2015

ANH HÙNG QUẬT KHỞI

Lòng dân như đợt sóng triều

Ông Nguyễn Duy Hiệu là người Quảng Nam

Nghe lời hiệu triệu vua ban

Ông cùng nghĩa sỹ diệt gian, trừ tà

Trần Văn Dư, Nguyễn Tiểu La

Cùng Phan Bá Phiến hội thề đánh Tây

Đồn luỹ được tiến hành xây

Nghĩa binh quy tụ một ngày một đông

Nguyện rằng trung nghĩa một lòng

Dù cho nguy hiểm, khó khăn không nề

Thành La Qua, nghĩa quân về

Tuần phủ Nguyễn Ngoạn chạy đi cứu mình

Bố chính quan Bùi Tiến Tiên

Nghe nghĩa quân đến cũng chuồn đi ngay

Nghĩa quân tiêu diệt thẳng tay

Những kẻ hèn nhát theo Tây phản nòi

Triều đình và Pháp trả lời

Quan binh tiến tới hiệp đồng tấn công

Tướng Schants có lực lượng đông

Bọn chúng phối hợp nhiều vòng bao vây

Không đương đàu nổi súng Tây

Nghĩa quân bỏ chạy, mất đi nhiều đồn

Giặc Tây bố ráp dập dồn

Tình hình nguy khốn, nghĩa quân cứ lùi

Trần Văn Dư bèn rút lui

Ông bàn kế hoạch tạm thời giải binh

Trốn tránh quan quân triều đình

Chờ đợi xem xét tình hình về sau

Nguyễn Duy Hiệu ra đứng đầu

Văn Dư có ý muốn vào gặp vua

Vì ông trước là thầy vua

Ông muốn xin với nhà vua vài điều

Tuy nhiên ông chưa vào triều

Quảng Nam tổng đốc đã điều tra ra

Châu Đình Kế bắt Văn Dư

Kế muốn dùng đó để mà lập công

Kế tìm cách dụ hàng ông

Kế rằng người Pháp tấn công kinh thành

Quan binh bị đánh tan tành

Không ai đủ sức đấu tranh bây giờ

Sao ông không lo làm thơ

Bày đặt nổi loạn giở trò mà chi

Tôi khuyên ông hàng Tây đi

Ông muốn cái gì họ cũng chiều ngay

Văn Dư rằng bọn giặc Tây

Chúng đang giày xéo đất này ngày đêm

Anh hùng khắp xứ nổi lên

Không ai chịu sống ươn hèn như mi

Muốn giết ta thì giết đi

Hàng Tây làm gì để nhục cháu con

Kế rằng người sống phải khôn

Mạng không giữ được thì còn mong chi

Chúng ta chống Tây bằng gì

Bọn họ vũ khí thật là tối tân

Nhẫn nhục để giữ bản thân

Sau này có lúc cháu con trả thù

Ông đừng trung quá hoá ngu

Triều đình còn bị đánh thua kia kìa

Dư rằng khỏi nói làm chi

Chúng ta khác chí không đi chung đường

Ông đã bán đứng quê hương

Tôi không thích sống chung phường tay sai

Vậy là Kế quyết ra tay

Kế mượn quân Pháp giết ngay anh hùng

Nguyễn Duy Hiệu về Kế Sơn

Ông chỉnh đốn lại nghĩa quân dần dần

Tân Tỉnh Trung Lộc bản doanh

Nghĩa quân lớn mạnh bắt đầu tìm Tây

Đường xe lửa Pháp định xây

Đèo Hải Vân có lính Tây thăm dò

Duy Hiệu tiến đến đánh vô

Tây chết hết số công binh mở đường

Bãi Chài rồi lại Cẩm Muồng

Nghĩa quân mai phục các đường đánh ra

Lính Tây cùng lính triều ca

Bỏ xác la liệt đầy ra cánh đồng

Trung Kỳ khâm sứ phản công

Hector cho lính rất đông đánh vào

Triều đình cử Nguyễn Thân theo

Hai cánh quân lớn bắt đầu xông lên

Tân Tỉnh Trung Lộc nát tan

Gò May bị phá tan hoang không còn

Nghĩa quân tháo chạy khỏi đồn

Duy Hiệu, Bá Phiến hết lòng phá vây

Cửa An Hoà dừng vài ngày

Sau đó họ chạy trở về Phước Sơn

Nguyễn Thân lại kéo quân lên

Thế cùng lực kiệt, nghĩa quân suy tàn

Vì muốn cứu mạng ba quân

Phan Bá Phiến phải tự thân huỷ mình

Duy Hiệu từ giã nghĩa binh

Ông về thăm viếng mẹ mình vài hôm

Sau đó ông tự đeo gông

Một mình đến gặp Nguyễn Thân nộp mình

Ông bị giải về triều đình

Chính quyền dự tính khuyên ông đầu hàng

Nhưng Hiệu khí tiết hiên ngang

Nên Viện Cơ Mật vội vàng giết ngay

Nguyễn Thân đàn áp thẳng tay

Nghĩa sỹ bị giết mỗi ngày một đông

Pháp khen và đã thưởng công

Bội Tinh Bắc Đẩu huân chương sáng ngời

Vua Đồng Khánh khen hết lời

Nguyễn Thân được thưởng vàng thoi, lụa là

Hàm Thượng thư về ông ta

Nghĩa Định Tiễu phủ sứ là chức danh.

Đồng thời có một hùng anh

Nguyễn Xuân Ôn vốn trung thành với vua

Sau khi thất thủ kinh đô

Xuân Ôn cũng đã phất cờ dấy binh

Nghệ An là tổng hành dinh

Ông cho quân lính dựng thành Đồng Thông

Buổi đầu, nghĩa sỹ theo đông

Xuân Ôn anh dũng luôn xông đi đầu

Quân Pháp lắm trận thua đau

Nghĩa quân đã đánh chiếm vào vài nơi

Pháp thiệt hại một số người

Cho nên tức tối bắt đầu phản công

Pháp bỏ ra ít vàng ròng

Chúng đi dụ dỗ lấy lòng nghĩa quân

Những ai sống chỉ vì thân

Họ liền bán đứng anh em của mình

Cộng thêm lính của triều đình

Trà trộn vào đám nghĩa binh thăm dò

Vì thế nghĩa quân thua to

Pháp được chỉ điểm đánh vô đại đồn

Trận Đồng Nhân Pháp mạnh hơn

Chúng đánh dồn dập, nghĩa quân tơi bời

Nguyễn Xuân Ôn chạy tháo lui

Vết thương đầy hết trên người thảm thương

Trận Xóm Bố, ông cùng đường

Tính là tự sát thế nhưng không thành

Giặc bắt ông về kinh thành

Pháp đi bố ráp nghĩa binh mỗi ngày

Quê hương tràn ngập giặc Tây

Gia đình ly tán, đắng cay ngút trời

Nguyễn Xuân Ôn bị bắt rồi

Khởi nghĩa vì đã hết người cầm quân

Thế nên tan rã dần dần

Nước Nam uất ức dâng tràn nước sông.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2005

TỔ QUỐC GHI CÔNG

 

Tôi lớn lên trong không khí thanh bình

Tôi không hiểu chiến tranh là gì cả

Nhưng tôi biết cha anh tôi can đảm

Chí hiên ngang anh dũng đối đầu thù

Lũ xâm lăng chúng như loài ác thú

Cắn thịt, xé da, hút máu dân ta

Nước Việt Nam ngập trong máu lửa

Tôi nghe sao tim nhói liên hồi

Loài phát xít dã man tàn ác

Đồng bào ta xác chết ngập đồng

Một cổ hai tròng, trăm ngàn cay đắng

Quê hương trong nước mắt đầm đìa

Anh là anh Vệ Quốc Quân

Là người áo vải bần nông kiên cường

Tay anh chắc, chân anh cứng cáp

Mắt anh nung ngọn lửa căm hờn

Anh xông tới, quân thù gục ngã

Bước anh đi sông núi nở hoa

Mỗi con người kiên trung bất khuất

Mỗi nắm xương đất mẹ ấp ôm

Màu cở đỏ bùng trong dông bão

Ánh thái dương chói sáng huy hoàng

Người lính chiến oai nghiêm lẫm liệt

Giặc hoang mang khiếp sợ cuồng điên

Chúng chà đạp, chúng dày, chúng xéo

Máu dân ta tuôn đổ thành sông

Bao uất hận ngập tràn uất hận

Nước sông quê, lũ lớn tràn bờ

Biển Đông xanh, bão nổi từng giờ

Dãy Trường Sơn, núi rừng thành luỹ thép

Mỗi cánh hoa là mỗi anh hùng

Nơi lòng đất, chí căm thù sôi sục

Anh là anh Giải Phóng Quân

Mũ tai bèo, dép cao su giản dị

Súng A-K gọn nhẹ thuỷ chung

Anh mang cả linh hồn Tổ Quốc

Trong Tiến Quân Ca, giặc thù quỳ gối

Trong tiếng quân đi, non nước hò reo

Anh đi tới mang nguồn vui chiến thắng

Khắp mọi miền vang câu hát mùa xuân

Hỡi anh Giải Phóng Quân ơi!

Anh đã khắc tên mình vào lịch sử

Những con người bình thường chân đất

Những con người kiêu dũng phi thường

Trời hôm nay, tung bay đàn én

Từng con đường, góc phố vươn lên

Từng hàng cây xoá lấp dấu điêu tàn

Từng bông lúa đang căng đầy nhựa sống

Anh có thấy quê hương mình thay đổi

Mỗi con người mang khát vọng tương lai

Trên bia mộ anh hùng liệt sỹ

Viết” Đời Đời Tổ Quốc Ghi Công “

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc

 Hoa Phượng Đỏ 27/7/2003

CẦN VƯƠNG CHIẾU

 

Ngài từ bỏ ngai vàng, cung gấm

Bởi trái tim yêu nước nồng nàn

Hận giặc Tây giày xéo giang sơn

Đấng quân vương thân chinh cứu quốc

Cần Vương Chiếu ban ra cả nước

Thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh

Cờ nghĩa bay trên khắp non sông

Cả dân tộc đứng lên quật khởi

Trước súng đạn, bao người khiếp sợ

Kẻ đầu hàng phản chúa cầu vinh

Đứa tham sanh quý tử bán mình

Để quốc hận kéo dài đằng đẳng

Nhưng khí tiết người Nam kiêu hãnh

Bao anh hùng nghĩa sỹ đứng lên

Họ xông pha mũi đạn, làn tên

Lòng quyết từ đánh quân cướp nước

Tuy sức yếu, vũ trang kém cỏi

Nhưng tấm lòng trung nghĩa không thừa

Anh hùng nào có sợ hy sinh

Quyết chống giặc đến cùng cứu nước

Vận nước suy, danh tướng vẫy vùng

Ngày thất thủ, kinh đô vấy máu

Một nỗi nhục trăm năm đè nặng

Bọn thực dân dạy sống tôi đòi

Ngọn cờ ấy có người theo đuổi

Cách Mạng về trong sáng mùa thu

Hồn núi sông quy tụ trở về

Cuộc kháng chiến trường kỳ oanh liệt

Chiến công đó muôn đời bất diệt

Những con người sử sách lưu danh

Để hôm nay đất nước thanh bình

Máu đã đổ nhuộm hồng Tổ Quốc.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc

HOA CUỘC ĐỜI

 

Ông cha mình đổ bao xương máu

Chỉ muốn giành độc lập quê hương

Ai chưa từng ra chốn sa trường

Thôi đừng có mở mồm phán xét

Ngồi trong xó luận bàn bốc phét

Nào tư duy, thời cuộc nọ kia

Lời sáo rỗng nào có biết gì

Chực cơ hội cướp công xương máu

Mơ đi nhé, có công mới hưởng

Lộc của trời đâu dễ cho không

Vài cái chữ ra vẻ cuồng ngông

Đừng ảo tưởng người ta không biết

Dòng lịch sử tuần hoàn bất diệt

Nhưng nó luôn phản ánh đúng sai

Mỗi một thời đều có nhân tài

Họ cống hiến vì dân vì nước

Trăm năm trước kiếp người nô lệ

Một giang sơn tan nát khổ đau

Bọn thực dân gieo rắc nỗi đau

Chúng chia rẽ lòng người để trị

Bao anh hùng vì nghĩa ra đi

Từ áo vải, đầu trần, chân đất

Họ chỉ có tinh thần bất khuất

Dám đương đầu đại bác, súng trường

Máu đào tuôn trên khắp quê hương

Mồ liệt sỹ không sao đếm hết

Để có được chiến công oanh liệt

Cả trăm năm máu chảy thành sông

Ngày hôm nay thống nhất hòa bình

Ai cũng có cơm no, áo ấm

Lại ảo tưởng giấc mơ tủi nhục

Thích đi làm tôi tớ cho người

Lịch sử kia lưu mãi muôn đời

Không ai có thể mà thay đổi

Giặc là giặc, mãi luôn là giặc

Anh hùng là vẫn mãi anh hùng

Dân tộc ơn người đã có công

Không thờ phụng kẻ từng phản quốc

Đừng có mong lật ngược sử xanh

Tội ấy sẽ lưu truyền muôn thuở

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc

QUỶ MÔN QUAN

 

Giặc Minh hai hướng tiến sang

Liễu Thăng, Mộc Thạnh dễ dàng vượt biên

Quân ta thấy vậy rút liền

Để cho quân giặc tự kiêu đôi phần

Thạnh đi theo hướng Vân Nam

Thần Cơ, Sang Pháo dùng làm tiên phong

Quân Minh băng núi vượt rừng

Phô trương thanh thế, lung tung giết người

Lê Hoa cửa ải đến nơi

Mộc Thạnh cho lính nghỉ ngơi vài ngày

Quy tụ lương thảo về đây

Chỉnh đốn đội ngũ xong ngồi chờ tin

Thạnh cần theo dõi tình hình

Liễu Thăng dẫn cánh quân kia thế nào

Già rồi nên Thạnh mưu cao

Không còn mạo hiểm ào ào đánh nhanh

Liễu Thăng mà lỡ không thành

Là Thạnh sẽ rút quân nhanh trở về

Thăng là một tướng tài ba

Tuổi đời còn trẻ nên là kiêu căng

Vượt qua Pha Lũy nhẹ nhàng

Thăng càng hống hách huênh hoang khinh người

Thăng cho do thám khắp nơi

Chờ lương đến đủ xong rồi tấn công

Các quân đã đến hiệp đồng

Thần Cơ Doanh có bổ sung thêm người

Đạn dược, súng ống đến nơi

Kỵ binh thiết giáp ngời ngời giáo gươm

Liễu Thăng vào trướng hội đàm

Để tìm ra cách tiến quân dễ dàng

Thăng rằng ta đã tiến sang

Ngô Hoàng có lệnh ta cần thắng nhanh

Vương Thông đang cố thủ thành

Ta không cứu kịp, ô danh trận này

Các ông có kế gì hay

Đường đi có một lối này mà thôi

Quanh đây toàn núi và đồi

Hai bên nhiều dãy đá vôi kéo dài

Nếu mà ta tiến xuống đây

Chắc là cũng phải mấy ngày hành quân

Thượng Thư Hoàng Phúc thưa rằng

Tướng quân cẩn trọng thật không gì bằng

Ngài là dũng tướng tài năng

Tinh thông binh pháp, địa hình cũng hay

Tùy theo quyết định của ngài

Miễn là đến kịp giải vây cứu người

Tuy nhiên muốn tiến xuống xuôi

Ta phải tổn thất nhiều người lắm đây

Nhất là ở đoạn chỗ này

Chắc bọn Giao Chỉ có bày phục binh

Thăng rằng ông rõ tình hình

Bởi ông từng đã viễn chinh xứ này

Vậy ông có cách gì hay

Liệu quân ta vượt qua đây cách nào

Hai bên đều có núi cao

Vách đá dựng đứng, đường đèo quanh co

Phải cho thám mã thăm dò

Đường đi lối lại sao cho tỏ tường

Phúc rằng chỗ ải Chi Lăng

Con đường rất hẹp khó lòng vượt qua

Nếu như chúng chặn đường ta

Trăm vạn người ngựa cũng là bằng không

Qua đây là một cánh đồng

Chúng ta có thể dàn quân được nhiều

Liễu Thăng nét mặt đăm chiêu

Đi đi lại lại với nhiều suy tư

Nhìn Thăng có vẻ chần chừ

Các tướng ai nấy cũng lo mấy phần

Thôi Tụ rằng bẩm tướng quân

Tôi nghĩ ta phải bất thần đánh nhanh

Để còn kịp giải vây thành

Kẻo mà Mộc Thạnh sẽ tranh công liền

Thăng rằng chớ nói luyên thuyên

Ông đừng bàn chuyện tranh giành ở đây

Chúng ta đi đến xứ này

Đều là Thánh Chỉ chứ ai muốn nào

Ông lo mà giữ cái đầu

Coi chừng quân pháp bảo sao vô tình

Ngày mai ta sẽ xuất binh

Các ông về trại của mình hết đi

Không bàn thêm nữa làm gì

Canh ba chuẩn bị, canh năm lẻn đường

Bình minh vừa mới tan sương

Thám mã xuất phát dò đường rất nhanh

Lam Sơn do thám tình hình

Các ải lần lượt lui binh dần dần

Liễu Thăng có vẻ yên tâm

Cho nên một mạch tiến quân không ngừng

Khi vừa đến cửa ải Lưu

Thăng cho dựng trại để chờ hậu quân

Biết tin quân giặc đến gần

Lam Sơn liền gửi thư sang thỉnh cầu

Liễu Thăng lộ vẻ tự cao

Cho nên đã ném thư vào lửa ngay

Trần Đông nhìn thấy việc này

Ông gọi Lý Khánh đến ngay bảo rằng

Thống binh tính rất kiêu căng

Tôi e bọn giặc chúng đang giả vờ

Hình như bọn chúng dụ ta

Chắc có gian trá gì trong chuyện này

Tôi nghe Lê Lợi trước nay

Hắn ta chiến thắng nhờ bày phục binh

Quân ta chưa rõ địa hình

Có khi vào ổ phục binh chúng rồi

Phải khuyên can thống binh thôi

Nếu mà chậm trễ thì trời cứu ta

Khánh rằng tôi cũng nhìn ra

Nhưng ông ấy lại chính là thống binh

Bây giờ bẩm báo tình hình

Để xem ý của thống binh thế nào

Thăng đang ngắm nghía đại đao

Đột nhiên Lý Khánh tiến vào chắp tay

Rằng thưa tôi có ý này

Xin ngài cho phép giải bày được không

Thăng rằng chắc giống Trần Đông

Khuyên ta hoãn cuộc tấn công chứ gì

Các ông lãnh ấn Chinh Di

Thế mà lại sợ man di nữa à

Chúng đang khiếp nhược trước ta

Nghe ta vừa đến thế là chạy ngay

Khánh rằng tôi thấy chuyện này

Bọn Lam Sơn ấy hình như giả vờ

Chúng đang dẫn dắt quân ta

Có khi chúng đã bốn bề phục binh

Thăng rằng ông nói linh tinh

Mấy ngày qua có phục binh chỗ nào

Truyền tin có báo thấy đâu

Ông đừng nghĩ quẩn trong đầu làm chi

Đại quân mười vạn sợ gì

Bọn người Giao Chỉ khiếp uy ta rồi

Ông về doanh trại đi thôi

Ngày mai huy động hết người theo ta

Đừng mang cái tính đàn bà

Ủy mị như thế khiến ta xem thường

Anh hùng mà sợ đao, thương

Làm sao ra chốn sa trường lập công

Khánh nghe mà tái tê lòng

Ông ta thầm nghĩ chắc không xong rồi

Phải tìm cách lánh đi thôi

Nếu không sẽ chết chẳng người tiễn đưa

Hôm sau, Thăng đứng dưới cờ

Rằng ai khiếp sợ thì đừng theo ta

Trần Đông, Lý Khánh ở nhà

Còn lại tất cả theo ta lên đường

Chỉ cần qua ải Chi Lăng

Đại quân sẽ đạp đất bằng mà đi

Còn ai dám ý kiến gì

Chém đầu thị chúng, quân uy vô tình

Thăng cho đánh trống điểm binh

Các tướng nhận lệnh tiến về Chi Lăng

Quân đi như gió băng băng

Đường rừng vắng vẻ, xóm làng loe hoe

Xa xa có mấy nương chè

Ruộng nương nứt nẻ, bản không bóng người 

Thăng cho lính tạm nghỉ ngơi

Thượng Thư Hoàng Phúc mở lời khuyên can

Rằng tôi bỗng thấy bần thần

Tự nhiên lo lắng bất an trong lòng

Quân ta dồn ứ quá đông

Nơi đây đường hẹp khó lòng tiến lui

Lỡ như gặp phục binh rồi

Hai đầu bị chặn thì ai cứu mình

Thăng nghe thấy vậy thất kinh

Tự nhiên cảm giác rùng mình nóng ran

Ông ta chợt thấy bàng hoàng

Trong lòng cũng thấy hoang mang phần nào

Tuy nhiên bản tính tự cao

Cho nên ra vẻ ta nào sợ ai

Thăng rằng tôi hiểu ý ngài

Nhưng tên đã bắn khó quay trở về

Cảm ơn ông đã nhắc ta

Nếu có mai phục chắc là liều thôi

Đời ta chinh chiến nhiều rồi

Bao nhiêu nguy hiểm ở nơi sa trường

Ta nào có sợ tai ương

Giáo gươm có mắt nên thường tránh ta

Bây giờ không được lo ra

Đại chiến đang đến sẽ là không hay

Chỉ cần qua được ải này

Chúng ta càn quét cỏ cây không còn

Rồi đây công trạng của ông

Tôi sẽ bẩm báo Ngô Hoàng thăng quan

Về kinh mà hưởng an nhàn

Đỡ phải mệt nhọc gian nan xứ này

Ông xem khung cảnh nơi đây

Núi xanh biêng biếc, cỏ cây thơm lừng

Lúa, ngô tỏa ngát mùi hương

Suối trong văn vắt, dọc đường chim kêu

Bồng bềnh mây quyện lưng đèo

Cõi trần nhưng lại phiêu phiêu vô cùng

Ta theo võ nghiệp kiếm cung

Mà còn rung động nỗi lòng làm sao

Bây giờ phải cố lên nào

Hành quân thần tốc đừng nao núng gì

Chúng ta là bậc nam nhi

Sa trường lại sợ hiểm nguy là hèn

Lệnh cho quân phải nhanh lên

Phải chiếm cho được ải liền hôm nay

Thình lình thám báo trình bày

Rằng có bọn giặc chặt cây ngáng đường

Chúng đanh khiêu chiến khoa trương

Chửi bới nhục mạ xem thường thống binh

Thăng rằng dò xét tình hình

Cẩn trọng xem có phục binh quanh vùng

Đại quân chuẩn bị xung phong

Cùng ta giết giặc lập công nhanh nào

Liễu Thăng cỡi ngựa vác đao

Vạn quân theo gót ào ào tiến theo

Vừa qua một quãng đường đèo

Bỗng có một tướng cầm đao cản đường

Tướng rằng ngươi phải Liễu Thăng

Thái Tử Thái Phó tự An Viễn Hầu

Nghe danh mi đã từ lâu

Hôm nay ta muốn lấy đầu của mi

Thăng chưa hiểu rõ chuyện gì

Ông ta dừng ngựa rồi đi lại gần

Rằng ta đích thị Liễu Thăng

Nhà ngươi có phải là phường Lam Sơn

Ta khuyên mi liệu thần hồn

Dám cản bước tiến đại quân Thiên Triều

Để xem tài cán bao nhiêu

Khua môi múa mép định trêu ta à

Tướng rằng mi muốn đi qua

Bắt buộc phải thắng được ta trận này

Trần Lựu tên của ta đây

Có giỏi đến lấy cái đầu của ta

Ngươi là đồ thứ đàn bà

Thái Phó gì chứ với ta khinh thường

Thăng nghe mà nóng ruột gan

Ông ta tức tối đánh Trần Lựu ngay

Hai bên giao chiến cuồng quay

Ngang tài ngang sức chẳng ai chịu lùi

Bỗng nhiên Trần Lựu rút lui

Liễu Thăng truy đuổi không ngừng dây cương

Hoàng Phúc thấy bất bình thường

Ông cho quân sỹ thuận đường đuổi theo

Vòng qua vách núi cheo leo

Liễu Thăng chạy đến chân đèo Mã Yên

Đằng sau quân cũng vừa lên

Thăng nhìn phía trước là triền dốc cao

Trần Lựu không biết chạy đâu

Lúc này Thăng mới bắt đầu sinh nghi

Thăng liền ra lệnh rút đi

Hậu quân quay hướng chạy về tuyến sau

Thình lình pháo nổ trên đầu

Tiếng la tiếng hét ở đâu dậy trời

Quân Minh nhìn ngó khắp nơi

Đội hình phút chốc rối bời cả lên

Lúc này Thăng mới hoàn hồn

Đường đèo đã bịt không còn lối ra

Thăng bèn cỡi ngựa xông pha

Tả xung hữu đột để mà thoát vây

Mịt mù khói súng, đạn bay

Xác người lớp lớp chất đầy lên cao

Quân Minh chỉ biết kêu gào

Liễu Thăng bất lực vung đao chém bừa

Tên bay vùn vụt như mưa

Hỏa dược bốc cháy mịt mù khắp nơi

Thăng bèn ngửa mặt lên trời

Than rằng ta sẽ chết nơi đây à

Tại sao trời lại diệt ta

Một đời chiến tướng thật là ô danh

Vạn quân bị đánh tan tành

Máu tươi nhuộm đỏ lá xanh của rừng

Liễu Thăng mỏi gối chùn chân

Ông ta bị bắn đầy tên trên người

Trong mồm hộc đống máu tươi

Liễu Thăng kết thúc cuộc đời tại đây

Quỷ Môn Quan chính nơi này

Bao lần giặc bắc qua đây không về.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2004

LÊ LAI CỨU CHÚA

 

Toàn quân chạy đến Chí Linh

Lương thực sắp cạn, tình hình cam go

Quân Minh liên tục thăm dò

Trương Phụ quyết bắt cá to đợt này

Qua hơn nửa tháng bị vây

Lê Lợi thấp thỏm mỗi ngày không yên

Toàn quân ai cũng ưu phiền

Rất nhiều binh sỹ trở nên nản lòng

Nỗi lo đè nặng lên ông

Sự nghiệp có thể suy vong lần này

Các quan ai nấy đều hay

Nhưng không biết cách giãi bày làm sao

Lê Lợi nức nở nghẹn ngào

Rằng ta phải biết làm sao bây giờ

Không còn một lối nào ra

Chẳng lẽ trời muốn diệt ta thật rồi

Quần thần ai cũng lệ rơi

Vương rằng ai dám là người thay ta

Từ đây một trận xông ra

Mở con đường máu gọi là nghi binh

Để mà thu hút giặc Minh

Cho quân chủ lực của mình rút đi

Chỉ còn cách ấy khả thi

Hiện nay không có kế gì tốt hơn

Ta đây ban thưởng bạc, vàng

Ngựa, voi, tước phẩm lên hàng công khanh

Nếu mai khi đại nghiệp thành

Cháu con bổng lộc được ăn nhiều đời

Lê Lai nghe vậy thưa ngay

Rằng thần xin nguyện lần này xung phong

Vương nghe qua rất hài lòng

Rằng khanh nói vậy ta không lo gì

Tây Đô là hướng giặc đi

Khanh đem quân xuống tức thì tấn công

Đánh cho hết sức hết lòng

Để dụ quân giặc phản công trở về

Vòng vây sẽ nới dần ra

Nếu được như vậy thật là đại công

Lai rằng dạ bẩm chúa công

Thần xin hứa sẽ hết lòng tận trung

Chỉ xin thỉnh nguyện sau cùng

Đó là con cháu của thần mai sau

Như lời Ngài nói lúc đầu

Để thần yên ổn đời sau của mình

Vua rằng dâng rượu lên nhanh

Chúng ta đứng dưới trời xanh cùng thề

Lúc này ta tiễn khanh đi

Có lẽ không hẹn ngày về mai sau

Đây là chiếc áo hoàng bào

Thuận Thiên bảo kiếm ta trao, hãy cầm

Ngoài kia có tám ngàn quân

Voi hai mươi thớt, ngựa tròn năm trăm

Ái Khanh vì nghĩa xả thân

Ta hứa không phụ công ơn bao giờ

Đêm mai vào lúc canh ba

Toàn quân xuất phát tiến về Tây Đô

Vua nhìn vào tấm địa đồ

Chỉ tay về hướng Tây Đô nói rằng

Quân Minh ở đấy rất đông

Ta biết khanh sẽ khó lòng thoát thân

Nhưng vì đại cục rất cần

Khanh mau chuẩn bị rồi nhanh lên đường

Vua bèn nén nỗi đau thương

Các quan tiễn biệt đều tuôn lệ sầu

Lê Lai ngoái lại đằng sau

Xong rồi ông khoác hoàng bào ra đi

Trong tay nắm ngọn hoàng kỳ

Đội quân xuất phát đánh về Tây Đô

Toàn quân đánh trống reo hò

Thám mã của giặc đã dò được tin

Chúng về báo cáo quân tình

Trương Phụ nghe được nửa tin nửa ngờ

Rằng là Lê Lợi gan to

Dám kéo quân xuống đánh ta thật à

Hay do chúng hết lối ra

Lương thực sắp cạn nên là liều đây

Các ngươi do thám vài ngày

Dõi xem bọn chúng đến đây làm gì

Bao vây giết sạch chúng đi

Để cho Giao Chỉ thuộc về Đại Minh

Bây giờ mau điểm quan binh

Các tướng nhận lệnh hành quân đêm ngày

Đừng cho chúng kịp đến đây

Phải bắt Lê Lợi trận này mới thôi

Nhiều ngày vượt núi băng đồi

Lê Lai đã tiến đến nơi mình cần

Tây Đô địa phận dừng quân

Tất cả chuẩn bị tinh thần tấn công

Sau khi do thám nhiều vòng

Lê Lai ra lệnh toàn quân công thành

Giặc Minh mở cửa giao tranh

Hai bên hỗn chiến kinh hoàng với nhau

Quân Minh từ những tuyến đầu

Bọn chúng lui lại tuyến sau giữ thành

Trương Phụ quỷ kế gian manh

Lão nghĩ Lê Lợi sắp thành tù binh

Từ xa, hắn thấy tình hình

Đúng là Lê Lợi dẫn binh thật rồi

Toàn quân vây chặt hắn thôi

Trương Phụ cười lớn rằng trời giúp ta

Lê Lai liều chết xông pha

Một mình một ngựa đánh ra đánh vào

Quân Minh nhìn thấy hoàng bào

Nghĩ rằng Lê Lợi, chúng lao lên liền

Sau nhiều giờ đánh liên miên

Quân ta chết hết không còn 

một ai

Lê Lai bị giặc bắt ngay

Bọn chúng nhìn thấy tức thì ngạc nhiên

Trương Phụ biết vậy hiểu liền

Cho nên lão mới phát điên hỏi rằng

Liều mình cứu chúa đây chăng

Lê Lợi có phải đã sang bên Lào

Ngươi nhanh khai thật ra mau

Ta sẽ tha tội, tuyển vào làm quan

Nếu như lớn mật to gan

Ta sẽ xử tử và đem lăng trì

Lai rằng mi giết ta đi

Anh hùng nghĩa sỹ nước ta rất nhiều

Các ngươi đừng có tự kiêu

Bình Định Vương sẽ lập triều nay mai

Phụ rằng đã đến nước này

Ngươi lại dám đứng ở đây nhiều lời

Lam Sơn là lũ mọi thôi

Ta sẽ quét sạch một hơi chẳng còn

Họ Hồ trăm vạn đại quân

Bây giờ ngươi thấy có còn gì không

Rồi thì hậu duệ họ Trần

Trùng Quang gì đó ẩn thân đâu rồi

Theo ta thì sẽ sống thôi

Nghịch ta thì chỉ tàn đời diệt thân

Mau khai ra hết một lần

Hiện giờ Lê Lợi đóng quân chỗ nào

Lai rằng mi giết ta mau

Ta đây nhất quyết không đầu hàng đâu

Phụ rằng ngươi có một đầu

Giết ngươi thì dễ chứ đâu khó gì

Trần Trí rằng giết hắn đi

Để cho hắn sống ích gì tốn cơm

Lê Lợi đã đến Lam Sơn

Hiện giờ bọn chúng liên quân với Lào

Kết thân vua xứ Ai Lao

Mở rộng căn cứ rất sâu trong rừng

Phụ rằng theo đúng lời ông

Tình hình sắp đến khó lòng thắng nhanh

Liên minh bọn chúng mà thành

Tôi e sắp có chiến tranh to rồi

Người đâu giết hắn đi thôi.

Treo lên tùng xẻo xong rồi lột da

Thị uy dân chúng cho ta

Để dân Giao Chỉ nhìn mà làm gương

Lê Lai bị chết thảm thương

Lam Sơn nghĩa sỹ đau buồn tiễn đưa

Lê Lợi biết vậy dặn rằng

Giỗ Lê Lai trước mới làm giỗ ta

Chăm lo con cháu ông ta

Cho hưởng bổng lộc triều ta muôn đời.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2004

TRÙNG QUANG MẠT VẬN

 

Quân Trần thất bại thảm thương

Rất nhiều danh tướng sa trường bỏ thây

Thế cục khó cách nào xoay

Vua tôi phải chạy hết vào Nghệ An

Tình hình quả thật nguy nan

Lương thực mỗi lúc lại càng tiêu hao

Giặc Minh tiến đánh ào ào

Khí thế vũ bão không gì thể ngăn

Biết bao khốn khổ, nhọc nhằn

Trùng Quang lo lắng vì quân ít dần

Vua bèn hội họp quần thần

Bàn mưu tính kế phản công trở về

Truyền rằng thế giặc chẻ tre

Chúng ta lại thiếu thuyền bè, ngựa, voi

Trương Phụ sắp đánh tới rồi

Chẳng lẽ chờ chúng đến nơi bắt mình

Bây giờ hội ý các khanh

Tìm xem có cách gì mà chống đây

Đặng Dung rằng cảnh tình này

Quân ta chắc khó có ai ngăn thù

Kính mong cùng với Quan Gia

Cho thần một nửa số quân hiện còn

Thần đem chút sức cỏn con

Toàn tâm toàn ý báo ơn Sơn Hà

Trương Phụ nếu tiến đánh ra

Trận này hắn phải bước qua xác thần

Trong lòng vua rất phân vân

Đi đi lại lại nhiều lần suy tư

Đặng Dung rằng nếu chần chừ

Thần e cơ hội kể như không còn

Bởi ta đã hết lương ăn

Rất nhiều tướng sỹ đầu hàng quân Minh

Kính mong thánh thượng thuận tình

Để thần cống hiến sức mình một phen

Mọi người căng thẳng hội đàm

Nguyễn Súy đứng dậy thưa rằng có tôi

Dù sao đường đã cùng rồi

Toàn tâm toàn ý đánh thôi sợ gì

Quan Gia xuống chiếu ngay đi

Nếu mà chậm trễ chắc là chết thôi

Vua rằng ta đã hiểu rồi

Đặng Dung, Nguyễn Súy bề tôi trung thành

Ta nghe theo ý các khanh

Bây giờ ta lệnh các người cầm quân

Cố sao vực dậy tinh thần

Đánh nhau một trận vẻ vang với đời

Ta tin tưởng ở hai ngươi

Hãy đi huy động hết người về đây

Quyết tâm đánh thắng trận này

Phải cho bọn giặc biết tay một lần

Hai ngươi hãy tập họp quân

Chỉnh đốn đội ngũ xong rồi xuất binh

Ta đây cùng với Triều Đình

Chắc là phải lánh tạm về Hóa Châu

Dung và Súy vái dập đầu

Trùng Quang lấy ấn ra trao hai người

Lời rằng nay phút tàn hơi

Ta hổ thẹn với nhiều đời tổ tông

Oai danh hào khí nghiệp Trần

Không ngờ con cháu phá tan hết rồi

Các khanh mau chóng đi thôi

Nếu mà thất bại là trời diệt ta

Xem như một dải Sơn Hà

Từ đây không thể về ta nữa rồi

Bây giờ ta phải đi đây

Các khanh bảo trọng, hẹn ngày thành công

Sau nhiều chiến thắng liên hoàn

Quân Minh ra vẻ là không sợ gì

Phụ rằng cái bọn man di

Lũ người như chúng khác gì cỏ cây

Cỏn con một cái xứ này

Cũng dám xưng Đế ra oai nữa à

Các ngươi bắt hết cho ta

Già , trẻ, lớn, bé, đàn bà không tha

Bắt về phục vụ Triều Ca

Vơ vét sạch sẽ lụa là, ngọc, châu

Kẻ nào còn dám đối đầu

Giết không thương tiếc, chặt đầu thị uy

Bỗng dưng thám mã báo về

Rằng là phát hiện hướng đi quân Trần

Khoảng chừng có bốn vạn quân

Thủy bộ hai hướng đến gần đại doanh

Phụ rằng một đám tàn quân

Chắc là bọn chúng không còn đường lui

Quân lương chắc cạn sạch rồi

Cho nên liều mạng đến đây nộp mình

Lệnh cho đánh trống điểm binh

Các tướng nhận lệnh điều hành ba quân

Đánh cho lũ mọi họ Trần

Không còn một mống quân nào thì thôi

Trong doanh trống đánh liên hồi

Quân Minh tập họp về nơi soái kỳ

Phụ rằng nay bọn man di

Lại dám tụ tập quay về đánh ta

Toàn quân ra cửa Sái Đà

Cùng ta giết giặc để mà lập công

Phụ liền khoác áo giáp đồng

Tay cầm trường kiếm thúc quân lên đường

Quân Minh đánh trống khoa trương

Ra sông Ái Tử giương buồm tấn công

Từ xa nhìn thấy quân Trần

Thần cơ đồng loạt ầm ầm nổ vang

Quân Trần dàn trận hàng ngang

Hai bên bắn pháo đì đoàng về nhau

Phụ cho thuyền lớn đi đầu

Lính dùng sang pháo bắn sang quân Trần

Đặng Dung ra lệnh cho quân

Dùng hỏa tiễn bắn vào thuyền giặc Minh

Hai bên xen kẽ đội hình

Thủy binh cận chiến lao vào chém nhau

Người lòi ruột, kẻ bay đầu

Giáo, gươm, va chạm tiếng kêu hãi hùng

Mấy giờ chém giết lung tung

Xác người lớp lớp ngẽn dòng con sông

Quân Trần càng đánh càng hăng

Trương Phụ thấy vậy lấy làm rất lo

Lệnh rằng lấy súng thần cơ

Bắn vào thuyền lớn cắm cờ Trùng Quang

Đặng Dung nhìn vậy bàng hoàng

Ra hiệu Nguyễn Súy lui quân trở về

Dung đem quân bộ rút đi

Hẹn với Nguyễn Súy hiệp đồng tấn công

Quân Minh bị bỏ giữa dòng

Bọn chúng đổ bộ tấn công lên bờ

Đặng Dung lùi tít ra xa

Ông cho binh phục ven bờ cỏ lau

Quân Minh sau trận đối đầu

Có phần mệt mỏi và hao hụt nhiều

Nhưng mà Phụ rất tự kiêu

Lệnh cho quân lính phải liều xông lên

Phụ ngồi ở giữa soái thuyền

Ngang nhiên uống rượu và xem hát hò

Đặng Dung quan sát từ xa

Ông dùng thuyền nhỏ bơi ra soái thuyền

Trăm quân cảm tử xông lên

Tay cầm đoản kiếm lao vào rất nhanh

Phụ đang thưởng thức đàn tranh

Bỗng nhiên một toán lính canh chạy vào

Rằng là thích khách cầm đao

Chúng đã giết chết biết bao nhiêu người

Tướng quân mau chạy đi thôi

Quân ta bị phục binh rồi , rất nguy

Phụ liền rút kiếm tức thì

Đặng Dung nhảy đến giết đi mấy người

Dung nhìn thấy Phụ bèn cười

Rằng nay ta phải giết ngươi báo thù

Phụ rằng ngươi bớt ba hoa

Kẻo không lại biến thành ma bây giờ

Đúng là ngươi có gan to

Quỷ kế dẫn dụ quân ta lên bờ

Nhưng nay ngươi đối diện ta

E rằng mi sẽ khó mà thoát thân

Dung liền xông tới bất thần

Song đao vun vút tấn công liên hồi

Phụ nào có phải dễ chơi

Hắn vung trường kiếm, xoay người phản công

Đôi bên giáp chiến nhiều vòng

Hơn ba mươi hiệp chưa phân rõ tài

Đặng Dung đánh rất hăng say

Song đao uyển chuyển múa may không ngừng

Phụ là tướng giỏi võ công

Cho nên đánh trả đến cùng chẳng thua

Đột nhiên Phụ ngó trên bờ

Thấy quân Minh bị đánh thua chạy dài

Tình hình có vẻ không hay

Phụ nhún người phóng xuống ngay một thuyền

Lính chèo một mạch như điên

Đặng Dung thấy vậy xuống thuyền đuổi theo

Giữa dòng, thuyền gãy tay chèo

Đặng Dung tiếc nuối nhìn theo mà buồn

Bất ngờ Trương Phụ phản công

Chiến thuyền của giặc đánh vòng từ sau

Đặng Dung, quân ít đối đầu

Ông ra lệnh rút quân mau lên bờ

Quân Minh đánh trống reo hò

Đuổi theo một đoạn xong là rút ngay

Đặng Dung buồn bã cả ngày

Ông tìm Nguyễn Súy hỏi ngay quân tình

Hỏi dò quân lính xung quanh

Rằng là Nguyễn Súy sao đành bỏ ta

Bây giờ Trương Phụ chạy xa

Cơ hội giết hắn thế là công toi

Sau khi lên lại bờ rồi

Nguyễn Súy mới đến tới nơi than rằng

Quân Minh chúng đánh quá hăng

Quân ta ít quá, tôi đành thoái lui

Dù sao hắn cũng chạy rồi

Phần nhiều do lỗi của tôi chần chừ

Dung rằng đại sự đã hư

Xem như vận của nước ta tận rồi

Ta về củng cố lại thôi

Mọi việc phó mặc ý trời xem sao

Phụ về doanh trại thở phào

Hắn ta tức tối thét gào cả lên

Truyền rằng phải trả thù liền

Hoàng Trung nhận lệnh dẫn quân mở đường

Quân Minh bắn pháo khuếch trương

Hùng hùng hổ hổ như phường sói lang

Đặng Dung nói Nguyễn Súy rằng

Trận này chắc sẽ khó khăn vô cùng

Ngài xem có kế gì không

Liệu quân ta chống kẻ thù ra sao

Súy rằng chưa biết thế nào

Nhưng phải liều chết chứ sao bây giờ

Tôi cho thích khách của ta

Tiếp cận Trương Phụ để mà giết đi

Nhưng nay chưa có tin gì

Có lẽ bọn chúng đã đi luôn rồi

Phụ trong thuyền soái nghỉ ngơi

Thình lình có tiếng chân người rất êm

Cho nên Phụ cảnh giác liền

Hắn gọi quân lính đến bên dặn dò

Rằng theo linh cảm của ta

Hình như thích khách rất là gần đây

Chúng đang trên soái thuyền này

Các ngươi phải bắt về ngay tức thì

Kẻo mà chậm trễ là nguy

Bọn chúng phóng hỏa vậy thì chết ta

Nghe xong bọn lính tỏa ra

Chúng đi lùng sục chẳng chừa một nơi

Quả nhiên thích khách ba người

Họ đã ẩn nấp xong xuôi cả rồi

Chỉ chờ cơ hội mà thôi

Thế nhưng bại lộ hết rồi còn đâu

Phụ rằng bắt chúng khai mau

Kẻ nào ngoan cố, chém đầu treo lên

Hai người vội tự sát liền

Thích khách còn lại van xin thỉnh cầu

Phụ rằng mi hãy khai mau

Bọn người Nguyễn Súy chạy đâu cả rồi

Thích khách bèn kể đầu đuôi

Chỉ điểm vị trí nơi người của ta

Trương Phụ liền thả hắn ra

Ban cho vàng bạc gọi là thưởng công

Phụ truyền mau gọi Hoàng Trung

Về ngay dưới trướng để bàn quân cơ

Trung liền nhận lệnh quay về

Vội vàng vào trướng để nghe tình hình

Phụ rằng thân một tổng binh

Mi lại lơi lỏng canh phòng thế ư

Hay là mi bị mắt mờ

Suýt một chút nữa là ta mất đầu

Chuyện này mi giải thích sao

Thích khách chúng nó đã vào tận nơi

May ta phát hiện kịp thời

Nếu không thì đã đầu rơi không còn

Trung rằng trình với tướng quân

Tôi đang nhận lệnh đi tuần khắp nơi

Truy lùng bọn chúng nhiều ngày

Không ngờ thích khách đến ngay chỗ ngài

Chắc là Nguyễn Súy làm đây

Thật là tắc trách, xin ngài bỏ qua

Phụ rằng nói thế được à

Quân Pháp đâu dễ mà tha tội này

Nếu như ta chết hôm nay

Rồi ai ghánh trách nhiệm này thay ta

Tổng binh làm việc vậy à

Người đâu dẫn hắn đem ra pháp trường

Các người nhìn đó làm gương

Ba quân chuẩn bị lên đường theo ta

Lần này ta quyết không tha

Càn quét tất cả, chó gà diệt luôn

Quân Minh đồng loạt giương buồm

Truy lùng tìm diệt quân Trần khắp nơi

Đặng Dung biết được tin rồi

Liền cho quân đội rút lui vào rừng

Nguyễn Súy tìm gặp Đặng Dung

Hai quân kết hợp lại cùng với nhau

Súy rằng giặc đã bắc cầu

Vượt sông Ái Tử tiến sâu vào rừng

Chúng ta giờ cạn sạch lương

Tướng quân xem có con đường nào không

Ở đây chẳng có ruộng đồng

Làm sao lấy gạo nuôi quân bây giờ

Đặng Dung rằng quả đáng lo

Đành liều chết chứ bây giờ tính sao

Từ xa, quân báo chạy vào

Rằng Nguyễn Cảnh Dị đem theo quân về

Tàn binh lếch thếch lê thê

Ai cũng rách rưới thật là thảm thương

Dị rằng Mộc Thạnh chặn đường

Giặc Minh đông lắm không đương nổi rồi

Chúng ta tìm cách chạy thôi

Quan Gia không rõ hiện thời ở đâu

Ba người ai nấy cũng rầu

Bất ngờ Trương Phụ ở đâu xông vào

Quân Minh súng ống giương cao

Chúng dùng sang pháo bắn vào quân ta

Rơi vào tình thế bất ngờ

Tướng Nguyễn Cảnh Dị xông pha tuyến đầu

Đặng Dung yểm trợ phía sau

Tượng binh mười thớt bắt đầu xung phong

Hai quân giáp trận trên đồng

Giặc Minh bây chặt vòng trong vòng ngoài

Nguyễn Súy vội thoát đi ngay

Ông ta bỏ chạy thật nhanh vào rừng

Đặng Dung quyết tử kiên trung

Tướng Nguyễn Cảnh Dị anh hùng chẳng thua

Đánh nhau hết một canh giờ

Quân Minh đã giết quân ta rất nhiều

Biết mình sức chẳng bao nhiêu

Đặng Dung , Cảnh Dị đánh liều giải vây

Nhưng mà tình thế lúc này

Anh hùng cũng phải bó tay thật rồi

Giặc Minh bố ráp khắp nơi

Thần cơ, sang pháo bắn người tan thây

Cánh đồng xác chết phơi đầy

Đặng Dung, Cảnh Dị phá vây không thành

Tiếc cho hai đấng hùng anh

Sa cơ nên đã trở thành tù binh

Sau khi làm chủ tình hình

Trương Phụ cho giết hàng binh rất nhiều

Phụ nhìn Cảnh Dị mới trêu

Rằng trang dũng tướng Trần Triều đây sao

Hôm nay đáng mặt anh hào

Nếu ngươi muốn sống hãy mau đầu hàng

Rồi đây ta bắt Trùng Quang

Vua tôi cả lũ về làm gia nô

Nghe đồn Giao Chỉ năm xưa

Đánh bại Mông Cổ uy danh lắm mà

Rồi thì Hào Khí Đông A

Sao nay nông nỗi lại ra thế này

Đại Minh Thiên Tử ta đây

Có lòng nhân đức thương người thế cô

Ngô Hoàng từng có dặn dò

Rằng ta phải biết chăm lo dân tình

Tránh cho các cuộc đao binh

Để trăm họ được thái bình làm ăn

Bọn Hồ cùng với bọn Trần

Không biết liệu sức cho nên khổ đời

Ngươi hàng thì sẽ sống thôi

Ta cho ngươi hưởng cuộc đời ấm no

Nếu như ngoan cố hồ đồ

Ta sẽ tùng xẻo xong là lột da

Phụ cười ra tiếng khà khà

Vẻ rất tự mãn tỏ ra khinh người

Dị rằng ta muốn giết ngươi

Nhưng mà đáng tiếc ý trời chưa cho

Hôm nay thất thế sa cơ

Người nam anh dũng há mà sợ chi

Chết thì chết có là gì

Nếu ta còn sống sẽ đi báo thù

Nhục này hận đến ngàn thu

Muôn dân Đại Việt sẽ thù các ngươi

Nước ta không có thiếu người

Anh hùng có ở khắp nơi rất nhiều

Xem ngươi cười được bao lâu

Ta dù có chết chẳng đầu hàng mi

Phụ rằng ngươi quá ngu si

Chết rồi thì biết cái gì nữa đây

Người đâu treo hắn lên cây

Moi gan, mổ bụng, thịt bày ra mâm

Kẻ nào còn dám lắm mồm

Lăng trì xử trảm bỏ trong vạc dầu

Cảnh Dị bị chết khổ đau

Một trang dũng tướng hàng đầu hy sinh

Anh hùng vì nước quên mình

Trùng Quang mạt vận sử xanh u buồn.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003