ĐẠI CHIẾN VẠN KIẾP

 

Quân Nguyên đánh ải Nội Bàng

Chia làm sáu mũi tấn công bất ngờ

Quân Trần vỡ trận thua to

Tướng Trần Hưng Đạo lui về tuyến sau

Biên cương máu nhuộm một màu

Xác người xếp lớp lên nhau chồng chồng

Cả vùng trời nước mênh mông

Con sông dòng suối máu hồng loang loang

Nhân dân khiếp vía kinh hoàng

Vó ngựa giày xéo tan hoang ruộng đồng

Quân Nguyên ỷ thế người đông

Hành quân càn quét không ngừng ngày đêm

Quê hương đang cảnh yên bình

Bỗng chốc tai họa lửa binh bao trùm

Giặc đi tàn sát lung tung

Trăm họ chịu cảnh hãi hùng tóc tang

Tướng Trần nhiều kẻ ra hàng

Người dân phải trốn vào hang trong rừng

Đúng là thảm cảnh đau thương

Giặc muốn dân Việt hết đường sinh sôi

Tù và vang dậy núi đồi

Vó câu rầm rập ôi thôi kinh hoàng

Hai vua lòng dạ ngổn ngang

Lo cho vận nước muôn ngàn khó khăn

Giặc Nguyên di chuyển rần rần

Núi rừng vang dậy tiếng quân reo hò

Tù và vang tiếng tu tu

Chẳng khác tiếng vọng về từ cõi âm

Vó câu dồn dập rầm rầm

Phá tan mọi thứ khi quân tiến vào

Thoát Hoan ra vẻ tự cao

Ông cho dựng trại rồi vào việc ngay

Rằng đại quân đã đến đây

Thăng Long chắc sẽ vài ngày đến nơi

Mùa này mát mẻ khí trời

Toàn quân hãy tạm nghỉ ngơi ít ngày

Đưa nhanh bản địa đồ ngay

Để xem trận địa chúng bày ra sao

Thăng Long không có lũy cao

Nhưng mà sông lớn làm hào vây quanh

Trại Trần ở sát kinh thành

Chúng đang co cụm xung quanh sông này

Ô Mã Nhi hãy qua đây

Ông dẫn binh đến chỗ này tấn công

Quân Trần chúng khá là đông

Phòng tuyến hầu hết ven sông thế này

Thủy binh ông rất là hay

Bạt Đô dũng sỹ phen này lập công

Đây là ấn tín tiên phong

Quân ba mươi vạn do ông dẫn đầu

Tôi đi hậu thuẫn phía sau

Chúng ta sẽ hẹn gặp nhau trong thành

Ô Mã Nhi về quân doanh

Kiểm điểm binh mã tiến hành xuất binh

Sông Thao cho đến Chí Linh

Tướng Trần Hưng Đạo dàn binh đối đầu

Hai bên do thám lẫn nhau

Phòng tuyến Vạn Kiếp bắt đầu dựng lên

Lũy cao lấy đất làm nền

Chông tre cắm dọc theo triền con sông

Thủy binh dàn trận giữa dòng

Các cánh phối hợp hiệp đồng với nhau

Quân Nguyên đánh phá tuyến đầu

Bọn chúng đổ bộ đánh vào Bình Than

Quân Trần gặp chút khó khăn

Bởi giặc rất mạnh hung hăng vô cùng

Kỵ binh bọn chúng vẫy vùng

Cung thủ Mông Cổ tấn công kinh hoàng

Hai bên đánh giết rất căng

Quân Trần anh dũng chẳng màng hiểm nguy

Giặc không đánh chiếm được gì

Nhưng mà thiệt hại quân ta rất nhiều

Nghê Thuận khinh địch tự kiêu

Tự dẫn quân bộ đánh vào Lưu Thôn

Quân Trần mai phục trong thôn

Cung thủ tiêu diệt hoàn toàn quân Nguyên

Nghê Thuận bị trúng đầy tên

Tướng giặc chết ở sát bên bến thuyền

Ô Mã Nhi đã hay tin

Ông ta nổi giận phát điên cả người

Xua quân ra đánh mọi nơi

Hai bên máu chảy đầu rơi rợn người

Kỵ binh Mông Cổ ngược xuôi

Bọn chúng áp đảo liên hồi quân ta

Bộ binh đánh sáp lá cà

Máu me tung tóe thật là dã man

Người lòi ruột, kẻ phơi gan

Đầu lìa khỏi xác, máu phun như vòi

Inh tai tiếng ngựa, tiếng voi

Máu chẳy chẳng khác sông dài đỏ au

Kẻ hàng tướng cúi gục đầu

Trang hào kiệt chết ngẩng cao kiêu hùng

Quân Nguyên đánh giết đến cùng

Hai bên cứ thế đánh không có ngừng

Ô Mã Nhi điều thêm quân

Na Khai nhận lệnh đánh vòng ra sau

Kỵ binh gợn sóng nối nhau

Cung thủ xã tiễn thẳng vào quân ta

Thủy quân Trần đánh thốc ra

Đổ bộ tiếp viện quân ta trên bờ

Câu liêm cùng với thừng to

Mục tiêu nhắm đánh chính là kỵ binh

Giặc Nguyên bị rối đội hình

Bởi vì chiến mã bị mình chặt chân

Ngoài ra bị lọt hố chông

Bọn chúng hoảng sợ không còn hung hăng

Ô Mã Nhi vẫn kiêu căng

Lệnh cho quân sỹ xung phong đánh bồi

Tôn Đức Lâm kéo tới nơi

Hỗ trợ quân kỵ đẩy lui quân Trần

Hai vua ở đất Thăng Long

Điều thêm thuyền chiến xuôi dòng cứu nguy

Tình hình có vẻ khác đi

Quân Nguyên bọn chúng tiến về rất đông

Ngày đêm liên tục tấn công

Rất nhiều phòng tuyến quân Trần phải lui

Tin về cấp báo liên hồi

Quân ta thất bại nhiều nơi, chết nhiều

Quốc Công Tiết Chế đăm chiêu

Tình hình có vẻ theo chiều khác đi

Ông lên kế hoạch rút về

Giữ vững phòng tuyến gần kề Thăng Long

Thoát Hoan lệnh tổng tấn công

Thần pháo Tây Hạ bắt đầu phát huy

Đá bay vùn vụt thị uy

Chiến thuyền trúng đạn tức thì chìm ngay

Chiến lũy dù đắp đất dày

Cũng không chịu nổi đạn này được lâu

Rất nhiều đồn bót hàng đầu

Bị pháo Tây Hạ bắn vào vỡ tung

Hỏa dược bốc cháy phừng phừng 

Doanh trại bị cháy sạch không còn gì

Quốc Công ra lệnh rút đi

Quân Trần cấp tốc chạy về bến sông

Chiến thuyền đợi sẵn giữa dòng

Bè tre cập bến chuyển quân lên thuyền

Thoát Hoan cho đổ bộ lên

Truy đuổi các hướng quân Trần rút lui

Hai vua biết chuyện ngậm ngùi

Rằng ta chuẩn bị thêm mười vạn quân

Tại sao lại đánh nửa chừng

Để cho tướng sĩ ba quân bỏ mình

Quốc Công rằng phải lui binh

Bảo toàn lực lượng để giành trận sau

Quan Gia phải bỏ thành mau

Thần ra cản hậu chặn đầu quân Nguyên

Hai vua phải gấp lên thuyền

Quân lương chuyển đến Thiên Trường thật nhanh

Thoát Hoan sắp đánh kinh thành

Nếu như chậm trễ, tình hình khó ra

Mọi người tiễn biệt khóc òa

Rằng là lăng miếu vua cha trong thành

Lỡ như chúng phá kinh thành

Tội này ta sẽ ô danh đời đời

Quốc Công liền nói phải lui

Nếu không chết hết không ai ngăn thù

Hận này ta nhớ ngàn thu

Chết rồi ai sẽ báo thù cho ta

Trong cơn nguy biến sơn hà

Bại, thành do ở Quan Gia lúc này

Đành thôi ngậm đắng nuốt cay

Mọi người phải quyết định ngay muộn rồi

Bây giờ hãy để cho tôi

Điều quân cản hậu để Người rút đi

Quân Nguyên kéo đến tức thì

Tất cả cách cánh hướng về Thăng Long

Thoát Hoan hồ hởi trong lòng

Rằng là phải bắt vua quan nhà Trần

Hai bên đối diện mặt sông

Quân Nguyên bắn pháo tấn công sang bờ

Thủy binh dùng chiến thuyền to

Chở các cung thủ bắn vô các đồn

Quân Trần liên tiếp phản công

Hai quân thế trận cứ giằng co nhau

Mấy ngày liên tục đối đầu

Quân Nguyên chưa có cách nào qua sông

Quân dân rời khỏi Thăng Long

Hai vua quyết định bỏ không thành trì

Mọi người lặng lẽ rút đi

Ai cũng nuốt lệ chia ly ngậm ngùi

Quân Nguyên vẫn đánh các nơi

Quân Trần cầm cự nhiều ngày trôi qua

Mọi người đã rút đi xa

Quốc Công ra lệnh quân ta lui dần

Lệnh truyền đến các trại quân

Trong đêm phải rút không cần đánh nhau

Thế là chiến dịch bắt đầu

Chiến công lưu mãi về sau muôn đời.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2004

TRẦN KIỆN HÀNG TOA ĐÔ

 

Quân Trần nhiều trận thua to

Quân Nguyên truy kích hét hò ngày đêm

Chúng đang tạo thế gọng kềm

Toa Đô nhận lệnh đánh lên Thiên Trường

Tình hình là rất khẩn trương

Hai vua tính kế để đương đầu thù

Thoát Hoan gửi tối hậu thư

Rằng là phải đích thân vua ra hàng

Tránh cho trăm họ lầm than

Họ Trần vẫn được ngai vàng quốc vương

Nếu không chấp nhận quy hàng

Đại quân Nguyên sẽ san bằng nước Nam

Hai vua không chấp nhận hàng

Quyết tâm kháng chiến đến cùng mới thôi

Chờ lâu không thấy phản hồi

Thoát Hoan ra lệnh cho người tấn công

Hai vua lại chạy lòng vòng

Rất nhiều danh tướng cản đường hy sinh

Phương nam cấp báo tình hình

Toa Đô đang dẫn đại binh tiến về

Chúng từ Bố Chính vừa đi

Quân hơn tám vạn rất là hung hăng

Giặc đi đốt phá bản làng

Vó ngựa gieo rắc kinh hoàng khắp nơi

Tình hình nguy cấp lắm rồi

Hỏi ai có dám đến nơi đương đầu

Rất nhiều cặp mắt nhìn nhau

Không ai có dám đối đầu Toa Đô

Trần Kiện liền được gọi vô

Rằng nay thế giặc rất là hung hăng

Lệnh cho Hầu dẫn quân ngăn

Để chậm bước tiến quân Nguyên vài ngày

Trong đêm phải gấp đi ngay

Nếu mà chậm trễ, tội này khó tha

Lệnh từ Thiên Tử ban ra

Bề tôi đành phải xông ra sa trường

Quân hơn ba vạn lên đường

Thủy bộ di chuyển xuống liền phương nam

Quân Trần đến giữ Nghệ An

Bố trí doanh trại liên hoàn ven sông

Quân Nguyên liên tiếp tấn công

Nhiều ngày đánh mạnh nhưng không được gì

Quân Trần hao hụt nhiều đi

Nhưng quân tiếp viện chưa hề thấy đâu

Thế nên Kiện rất lo rầu

Ông gọi Lê Tắc cùng nhau hội đàm

Rằng là Thiên Tử lớn gan

Tại sao không chịu quy hàng Thoát Hoan

Bây giờ thế cục sắp tàn

Lấy gì để chống đại quân hung tàn

Rồi đây ngọc nát, vàng tan

Trăm họ, bá tánh lầm than khốn cùng

Ta đây là kẻ tôi trung

Nhưng nay lực kiệt sức cùng tính sao

Theo ông ta phải thế nào

Khi quân tiếp viện chưa vào đến nơi

Giặc vây bốn phía hết rồi

Ta nghĩ mình phải hàng thôi đánh gì

Theo ta thì chuẩn bị đi

Nếu không tướng sỹ chẳng còn một ai

Tắc rằng tùy ý của ngài

Nhưng e tội ấy tiếng nhơ muôn đời

Thân này chỉ kẻ bề tôi

Chủ sao, tớ vậy, không lời dối gian

Nhưng ai cũng muốn đầu hàng

Đại Việt cương thổ nước nam chẳng còn

Ngài mang huyết thống Hoàng  thân

Tước Hầu là bậc đứng đầu bá quan

Rồi đây tiếng xấu tràn lan

Làm sao giải thích cho dân hiểu mình

Kiện rằng chớ nói linh tinh

Toa Đô hắn đã viễn chinh lâu rồi

Hắn ta là một tướng tài

Dũng sỹ Mông Cổ không ai thể bì

Quân ta ba vạn là chi

Nếu không hàng chúng chẳng gì còn đâu

Ta đây tuy có tước Hầu

Nhưng mà quyền bính có đâu là gì

Nếu thua, giặc bắt giết đi

Cái tước Hầu ấy chỉ là hư danh

Quân Nguyên đã chiếm kinh thành

Quan Gia kháng chiến không thành thì sao

Giặc mà bắt sẽ chém đầu

Lúc đó Vương với lại Hầu là chi

Thôi ông chớ nói thêm gì

Ta đây đã quyết sẽ đi ra hàng

Tránh cho thảm cảnh tóc tang

Ba vạn binh sỹ đỡ làm thây ma

Sáng mai ông hãy theo ta

Toàn quân giải giáp đi ra đầu hàng

Kiện sai lính gửi thư sang

Toa Đô đọc được lấy làm rất vui

Ông ta vội viết trả lời

Rằng ông quả đúng là người hùng anh

Nếu đây là tấm lòng thành

Ta đây chấp nhận lui binh một ngày

Các ông cứ việc sang đây

Ta sẽ tiếp đãi no say rượu chè

Trần Kiện vừa đọc xong thư

Ông ta cho lính từ từ tiến sang

Toa Đô ngạo nghễ hiên ngang

Ông ta tỏ vẻ huênh hoang khinh người

Vừa trông thấy Kiện, Đô cười

Rằng ngài quả thật là người tài năng

Mấy ngày dàn trận bên sông

Quân ta đánh mãi mà không thắng ngài

Bây giờ ngài đã sang đây

Quân ta có cánh có vây thêm rồi

Họ Trần chắc sẽ thua thôi

Ta trình Thái Tử cho ngài tước Vương

Cả đời nhung lụa bạc vàng

Vợ con, gia quyến cao sang hơn người

Chúng ta vào tiệc ngay thôi

Rượu thịt bày sẵn, xin mời tướng quân

Tin về cấp báo vua Trần

Rằng là Trần Kiện dẫn quân quy hàng

Hai vua nghe rất băn khoăn

Lệnh Trần Nhật Duật vào trong thay người.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003

HÀM TỬ QUAN

 

Toa Đô giao chiến lâu ngày

Nhưng chưa thắng được nên cay cú nhiều

Quân lương còn chẳng bao nhiêu

Quân Trần lại bổ sung nhiều viện binh

Tướng Trần Quang Khải tài tình

Có nhiều cách đánh thông minh bất ngờ

Khải cho bắn rất nhiều thư

Dụ hàng người Tống theo về phe ta

Thư rằng Tống Việt hai nhà

Tuy có mâu thuẫn nhưng mà đồng văn

Giặc Mông hung ác, bạo tàn

Tống Triều bị diệt, muôn dân khổ sầu

Các ông phải chịu thương đau

Xông pha ở những tuyến đầu tiên phong

Trung thành với chúng một lòng

Nhưng nào có được thưởng công lao gì

Tức lên, bọn chúng giết đi

Các ông đâu có khác gì cỏ cây

Viễn chinh xa xứ lâu ngày

Chắc gì còn sống để quay trở về

Hãy theo về với chúng ta

Bảo đảm cuộc sống về già bình yên

Cùng nhau đánh đuổi quân Nguyên

Chờ ngày khôi phục lại triều Tống xưa

Nhanh lên kẻo muộn bây giờ

Đừng do dự nữa, chúng ta luôn chờ

Sau khi đọc những lá thư

Rất nhiều người Tống từ từ trốn đi

Toa Đô không có cách gì

Ông ta tức tối giết đi mớ người

Khiến cho oán hận khắp nơi

Hàng binh người Tống cứ rời quân doanh

Cho nên kế hoạch thắng nhanh

Toa Đô nhận thấy khó thành công ngay

Ba quân đánh trận dài ngày

Tinh thần sa sút, tóc tai bơ phờ

Hai bên cứ mãi giằng co

Thoát Hoan biết vậy nên là rất lo

Nếu như kế hoạch chần chừ

Hội binh không kịp là hư thế cờ

Truyền tin đến trại Toa Đô

Rằng là Thái Tử lệnh cho các ngài

Điều binh cấp tốc ra ngay

Để mà phối hợp kịp ngày tấn công

Cùng nhau truy quét giặc Trần

Bởi vì lương thảo trong quân cạn rồi

Toa Đô toát cả mồ hôi

Ông ta liền phái gấp người đi ngay

Truyền tin chạy trạm đêm ngày

Tìm đến thủy trại quân Nguyên bảo rằng

Tình hình đang rất là căng

Chúng ta phải gấp tiến hành hội binh

Ngài cho điều động chiến thuyền

Để theo đường biển tiến về Thăng Long

Truyền tin bày tỏ nỗi lòng

Mã Nhi đã hiểu nên ông bảo rằng

Mi về trình với tướng quân

Di dời doanh trại ra gần cửa sông

Ba ngày thuyền sẽ vào trong

Rước người về đất Thăng Long một lần

Toa Đô ra lệnh ba quân

Từ từ rút khỏi Nghệ An bằng thuyền

Vua Trần nghe được nguồn tin

Lời rằng giặc Thát biết mình cạn lương

Ba quân có vẻ chán chường

Mỏi mệt nên phải tìm đường rút đi

Ta không cho chúng trở về

Chúng mà hợp nhất sẽ là rất nguy

Lệnh Trần Nhật Duật tiến về

Đón đầu chặn giặc đang ra kinh thành

Mọi việc phải thật là nhanh

Tinh binh năm vạn gấp hành quân ngay

Nếu như chiến thắng trận này

Quân Nguyên đại bại chắc là nay mai

Sau khi di chuyển nhiều ngày

Quân Nguyên dựng trại phía nam kinh thành

Một là ở bến Chương Dương

Hai là Hàm Tử tiện đường giúp nhau

Chúng cho dựng lũy, đào hào

Doanh trại liên tiếp nối nhau hàng dài

Quân Trần cũng đã được hay

Quốc Công Tiết Chế chọn ngày tấn công

Ba quân nhất chí đồng lòng

Tướng Trần Nhật Duật tiên phong đi đầu

Nguyễn Khoái, Quốc Toản theo sau

Tiến về Hàm Tử đánh vào trại Nguyên

Toa Đô đang ở Soái Thuyền

Có tin cấp báo trình lên bất ngờ

Rằng là bọn chúng đánh ra

Tướng Trần Nhật Duật chính là tiên phong

Chiến thuyền dàn trận giữa dòng

Bộ binh các hướng rất đông tiến về

Đô rằng không có bận chi

Ta đợi bọn chúng đánh về từ lâu

Lần này chúng lại đánh vào

Đúng là cơ hội cớ sao lo gì

Ngươi mau truyền lệnh ta đi

Đại doanh chuẩn bị ra quân giết thù

Chiến thuyền xuất kích cho ta

Lễ binh hãy thổi tù và thúc quân

Tướng Trần Nhật Duật khiển quân

Chiến thuyền bày trận dàn hàng trên sông

Các quân tác chiến hiệp đồng

Thủy bộ phối hợp tấn công bất ngờ

Từ xa đại tướng Toa Đô

Tay cầm chùy sắt hét hò đốc quân

Hai bên thuyền sáp lại gần

Thủy binh hỗn chiến máu loang đỏ ngầu

Quân Trần thuyền nhỏ nối nhau

Tiếp cận phóng hỏa lên tàu giặc Nguyên

Lửa bùng đốt cháy nhiều thuyền

Toa Đô ra lệnh quân Nguyên lùi về

Chúng dùng nỏ cứng bắn ra

Cung thủ thiện xạ nhắm vào thủy binh

Xác người trôi dạt lềnh bềnh

Lửa cao ngùn ngụt cháy lan một vùng

Quân Trần cảm tử xung phong

Thánh Dực nghĩa dũng vẫy vùng liều thân

Quân Nguyên hoảng hốt tinh thần

Bởi vì trên bộ, quân trần ném lao

Cung tên bắn cứ ào ào

Hỏa dược liên tiếp ném vào không ngưng

Đôi bên chém giết không ngừng

Xác người lớp lớp cứ chồng lên nhau

Toa Đô lại ném quân vào

Kỵ binh thiện chiến vác đao lên càn

Quân Trần không chút hoang mang

Tượng binh cứ thế dàn hàng xông lên

Tù và, chiêng trống vang rền

Đầu rơi, máu chảy, tiếng rên, tiếng gào

Toa Đô vẫn rất tự cao

Ông cho quân bộ ào ào xông lên

Thủy binh bắn vạn mũi tên

Quân Trần phơi xác đầy trên bến thuyền

Tướng Phạm Ngũ Lão liều thân

Ông xông lên tận xoái thuyền Toa Đô

Quân Nguyên thấy vậy xông vô

Mãnh hổ ở giữa bầy hồ xông pha

Toa Đô vội nhảy xông ra

Ông ta liền hỏi ngươi là tên chi

Mau khai ra thật nhanh đi

Để mà có chết cũng là xứng danh

Ta là dũng sỹ Đại Nguyên

Anh hùng của đất thảo nguyên lẫy lừng

Nhà ngươi dám đánh ta không

Để xem võ tướng quân Trần ra sao

Toa Đô cười rất tự hào

Tay cầm chùy sắt lao vào đánh ngay

Ngũ Lão chuyển thế liền xoay

Cây thương vun vút trong tay liên hồi

Hai bên đánh toát mồ hôi

Tướng Phạm Ngũ Lão đánh hồi mã thương

Tấn công vào phía trái sườn

Toa Đô lách phải phản đòn rất nhanh

Hai bên hùng hổ giao tranh

Tướng Trần Quốc Toản không đành đứng yên

Ông cầm đôi kiếm xông lên

Rằng ta là Thánh Dực quân họ Trần

Hôm nay vì nước vì dân

Quét sạch giặc khỏi giang sơn Lạc Hồng

Nhà ngươi dám đánh ta không

Hôm nay ta sẽ lấy đầu của mi

Toa Đô xiết chặt tay chùy

Sẵn sàng chuẩn bị đánh luôn hai người

Ông ta di chuyển tới lui

Chỉnh lại áo giáp trên người cho ngay

Bao năm chinh chiến dạn dày

Nên ông ta rất là hay đề phòng

Sau khi một phút bình tâm

Nhìn Trần Quốc Toản rồi xong ông cười

Thì ra lại chính là ngươi

Cái thằng nhãi nhép tuổi đời nít ranh

Hôm nay ra vẻ hùng anh

Ta cho mi sẽ về cùng tổ tiên

Cả hai hãy cứ xông lên

Để xem tài nghệ tướng trần là bao

Quốc Toản múa kiếm xông vào

Toa Đô uyển chuyển trước sau tránh đòn

Đôi chùy nặng cả trăm cân

Ông ta vung nhẹ như không có gì

Hơn năm mươi hiệp qua đi

Toa Đô có vẻ đã suy yếu dần

Không còn vững ở đôi chân

Tấn công ít lại và còn muốn lui

Ba người đánh ngược đánh xuôi

Quốc Toản sơ hở bị chùy trúng vai

Gươm liền bị rớt khỏi tay

Ông ta cố gượng để xoay tránh đòn

Phạm Ngũ Lão đánh dập dồn

Ngọn thương tới tấp tấn công không ngừng

Toa Đô luống cuống cả chân

Bất ngờ Quốc Toản liền đâm cạnh sườn

Một bên áo giáp bị bung

Toa Đô cảm thấy hãi hùng chân run

Ông ta đang định thế chuồn

Tướng Phạm Ngũ Lão đâm liền một thương

Vậy là danh tướng oai hùng

Bách chiến bách thắng đã dừng cuộc chơi

Một thương chí mạng lìa đời

Quân Nguyên bỏ chạy khỏi nơi chiến trường

Quân Trần truy đuổi khẩn trương

Một vùng chiến địa máu hồng thành sông.

Tác giả: Nguyễn Duy Sắc 2003