Thứ Hai, 6 tháng 7, 2026

CUỘC ChiẾN THÀNH XƯƠNG GIANG ( TRƯỜNG CA CHÍ LINH SƠN)

 Tác giả Nguyễn Duy Sắc 2005


Sau khi chiếm được Đại Ngu

Giặc Minh xây liền cắn cứ Xương Giang

Để tiện việc tiến quân sang

Cũng như dễ dàng bố trí lui quân

Thành là nơi sống lưu dân

Người Hoa di trú xuống nam lập làng

Dịch trạm mở dọc tuyến đường

Con đường huyết mạch thông thương các miền

Nhà Minh muốn thống trị liền

Quan văn, quan võ sang bên ta dần

Quảng Tây sang đó rất gần

Một tuyến hậu cần thẳng đến Đông Quan

Thành xây theo trục bắc nam

Diện tích khoảng tầm ba chục mẫu Tây

Cửa chính quay về hướng Tây

Luỹ đất rất dày, kiên cố và cao

Quanh thành là hệ thống hào

Mặt thành đặt pháo thần công theo hàng.

Quân Minh đồn trú Xương Giang

Rất nhiều viên tướng thuộc hàng tài năng

Lam Sơn khởi nghĩa nhiều năm

Thực lực lớn mạnh đã làm giặc lo

Miền nam đã thuộc về ta

Lê Lợi quyết định đánh ra bắc liền

Xương Giang tiêu diệt trước tiên

Mục đích ngăn tuyến hậu cần quân Minh

Vương Thông nhiều trận bại binh

Ông ta trốn mình cố thủ Đông Quan

Thông chờ viện binh kéo sang

Thành Xương Giang, giặc vội vàng tổ chức

Lý Nhậm, Kim Dận, Cố Phúc

Lưu Nhuận, Lưu Tử Phụ rất đau đầu

Lý Nhậm vừa đến chưa lâu

Nhậm liền bắt đầu bố trí quân binh

Lê Lợi khảo sát tình hình

Ông cử các tướng đánh thành Xương Giang

Các trấn cung cấp quân lương

Ta mở nhiều đường thẳng đến công thành

Lê Sát, Lê Thụ, Lê Lãnh, 

Nguyễn Lý phối hợp đã nhanh lên đường

Thái Phúc thất bại thảm thương

Ông ta hết đường nên phải hàng ta

Thành Nghệ An, Thái Phúc ra

Phúc bàn giao lại cho ta thành trì

Lam Sơn dẫn Thái Phúc đi

Đại quân thần tốc tiến về Xương Giang

Thái Phúc gọi Lý Nhậm hàng

Ông ta đến đứng trước thành hô vang

Phúc rằng chinh chiến nhiều năm

Chúng ta tàn phá nước nam quá nhiều

Lam Sơn thế mạnh như triều

Họ đang chiếm lại rất nhiều đất đai

Nam chinh mười mấy năm rồi

Chúng ta không để kéo dài chiến tranh

Khổ quân, cực nhọc dân lành

Tôi khuyên ông hãy dâng thành Xương Giang

Lý Nhậm nghe Phúc gọi hàng

Ông ta tức giận vội vàng chửi ngay

Rằng ta nhận lệnh sang đây

Tiêu diệt Lê Lợi và bầy Lam Sơn

Ông là một kẻ cầm quân

Lòng trung đã hết đừng bàn lung tung

Lòng ta trung với Ngô hoàng

Làm sao mà lại dễ dàng nghe ông

Thiên triều nước lớn, dân đông

Há sợ cái lũ cuồng ngông các người

Viện binh sắp sửa đến nơi

Ta sẽ giết hết lũ ngươi không chừa

Thái Phúc ơi hèn hạ chưa

Thân là đại tướng mà giờ khom lưng

Còn gì là bậc anh hùng

Bao năm bổng lộc Ngô hoàng ông ăn

Bây giờ đứng đó gọi hàng

Đừng hòng chiếm được Xương Giang một ngày

Nhậm sai mang súng ra ngay

Ta sẽ bắn hắn chết ngay tức thì

Thái Phúc không dám nói gì

Ông ta cúi mặt rồi thì tránh ra

Lý Nhậm kéo đại pháo ra

Nhậm rằng nhắm bắn cho ta kỹ vào

Bắn cho hắn nát cái đầu

Một phát để hắn về chầu Diêm Vương

Lam Sơn thấy thần công giương

Nghĩa quân vội vã lên đường lui đi


Hôm sau Lam Sơn tiến về

Nghĩa quân vây chặt bốn bề Xương Giang

Thần công bày trận thành hàng

Voi chiến từng đàn dũng mãnh gầm vang

Bộ binh chuẩn bị bắc thang

Xe Lã công đã sẵn sàng xông lên

Ta bày những rào rùa đen

Quân sỹ chuẩn bị tràn lên đánh vào

Lý Nhậm nhìn từ trên cao

Ông ta cười lớn, ngon vào hết đây

Ta sẽ giết hết bọn bay

Một lũ giặc cỏ tưởng hay lắm à

Lam Sơn bắn pháo từ xa

Trong thành bốc hoả rất nhiều quân doanh

Nghĩa sỹ leo lên công thành

Quân Minh cố thủ mặt thành rất hăng

Thương vong càng lúc càng tăng

Lý Nhậm thấy thế vội vàng về dinh

Nhậm cho tập họp tinh binh

Những người già cả giữ thành không lui

Tập họp quân tướng xong rồi

Nhậm dẫn quân đội xông ra ngoài thành

Quân Lam Sơn bị đánh tan

Chúng ta bị chết hàng ngàn nghĩa binh

Giặc thu chiến cụ của mình

Nhậm cho đốt hết rồi nhanh về thành

Tình hình rất khó công thành

Lam Sơn đắp luỹ ngoài thành cho cao

Từ luỹ ta rót đạn vào

Trong thành đã bị hư hao rất nhiều

Lý Nhậm rất là đăm chiêu

Cố Phúc hiến kế đánh liều ban đêm

Quân Minh tập kích về đêm

Lam Sơn lại bị chết thêm mớ người

Hai bên đánh mấy tháng trời

Giằng co qua lại chưa hồi thắng thua

Lê Sát, Nguyễn Lý rất lo

Hai tướng đã rất đắn đo nhiều ngày

Chưa nghĩ ra cách thắng ngay

Lam Sơn cho lính đào ngay đường hầm

Mục tiêu đột nhập trung tâm

Rồi từ trong ấy âm thầm phá ra

Lý Nhậm đã phát hiện ra

Ông ta cho lính tiến ra đào hào

Quân Lam Sơn vừa mới vào

Nghĩa sỹ bị giết biết bao con người

Đánh nhau gần sáu tháng trời

Quân Minh một nửa con người thương vong

Thành vẫn vững chắc như đồng

Lam Sơn nóng lòng nhưng vẫn bó tay.

Minh Tuyên Tông ban chiếu ngay

Liễu Thăng nhận chỉ chọn ngày tiến sang

Lê Lợi lo lắng bất an

Tướng Trần Nguyên Hãn được giao đánh thành

Lam Sơn củng cố đội hình

Ta cho xây một toà thành rất to

Hàng ngàn binh lính và phu

Một đêm không ngủ đắp thành cao lên

Giặc Minh quá đỗi ngạc nhiên

Lòng quân rối liền, Lý Nhậm rất lo

Lam Sơn ra sức hét hò

Khuếch trương thanh thế diễn trò nghi binh

Lý Nhậm do thám tình hình

Ông ta cứ tưởng Lam Sơn quân nhiều

Tướng Minh nao núng rất nhiều

Tinh thần suy yếu, nản lòng đánh nhau

Lam Sơn chuẩn bị đánh vào

Những đường địa đạo được đào ngày đêm

Dân binh hỗ trợ nhiều thêm

Lực lượng đã được tăng lên số người

Lý Nhậm lòng dạ rối bời

Trong thành cũng đã đến hồi hết lương

Trần Nguyên Hãn lệnh khẩn trương

Nguyễn Lý, Lê Sát khoa trương ngày ngày

Nguyên Hãn mở cuộc họp ngay

Hãn rằng ta phải hạ ngay thành này

Viện binh chúng sắp đến đây

Chúng ta sẽ khó trở tay đối đầu

Bình Định Vương rất lo âu

Quân ta không thể đánh lâu như vầy

Lệnh truyền các đạo quân ngay

Bốn phía tập kích đánh ngày đánh đêm

Không cho chúng thoát một tên

Ai mà lùi bước giết liền không tha

Lam Sơn khí thế xông ra

Nghĩa quân lớp lớp như là lũ dâng

Quân ta khí thế trèo tường

Thần công tới tấp khẩn trương bắn vào

Máu hồng chảy đỏ chiến hào

Quân Minh trên luỹ ào ào bắn tên

Lam Sơn lùa hết quân lên

Binh lính của cả hai bên chết nhiều

Lý Nhậm chống trả bốn chiều

Ông ta cố sức đánh liều giải vây

Nam bắc xong đến đông tây

Trải qua nhiều ngày, quân số cứ hao

Nhậm gọi các tướng hết vào

Nhậm rằng ta kiếm cách nào xông ra

Để mà giải thoát quân ta

Chứ cứ như vậy thật là nguy to

Quân Minh đồng loạt hét hò

Rằng ta phải đánh không cho chúng vào

Thiên triều lại sợ chúng sao

Nhậm rằng vậy hãy cùng nhau ra thành

Quân Minh kiên quyết giữ thành

Lý Nhậm ra khỏi cổng thành đánh nhau

Ba đợt phản kích thua đau

Quân Minh bí thế bắt đầu hoang mang

Nhậm rằng là tướng sa trường

Thân ăn lộc chúa đảm đương giữ thành

Có chết phải chết với thành

Hôm nay thất thủ ta đành quyên sinh

Các người là lính viễn chinh

Nếu muốn giữ mình thì hãy hàng đi

Quân lính nghe thế liền quỳ

Nhậm rằng ta sẽ chết đi một mình

Vì ta là tướng giữ thành

Các ngươi hãy giữ thân mình đừng theo

Chờ quân tiếp viện thiên triều

Các ngươi rồi sẽ sớm chiều hồi hương

Lính tráng khóc lóc thảm thương

Nhậm và các tướng sụt sùi thê lương

Quan văn treo cổ lên tường

Quan võ cắt cổ máu tươm chiến bào

Quân Lam Sơn tấn công vào

Quân Minh lũ lượt kéo nhau ra hàng

Một số ngoan cố ngênh ngang

Lam Sơn vội vàng diệt sạch không tha

Thành Xương Giang đã bị hạ

Thời cơ chiến thắng quân ta đang gần

Nguyên Hãn tổ chức khao quân

Xương Giang chiến thắng, toàn quân vui mừng

Một chiến thắng thật lẫy lừng

Người nam khí phách oai hùng muôn năm.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét